ब्रिहस्पतिं स्वस्वरूपे समासीनं दृष्ट्वा, तत्र स्थितः काव्यः कोपसमन्वितः वाक्यमुवाच—"कस्मादर्थं त्वमिह आगतः?" इति। "मम शिष्याः त्वया मोहिताः सन्ति; एषा तव युक्ता प्रवृत्तिः, देवगुरो। नूनं ते त्वां न जानन्ति, तव मायया मोहिताः। न उचितं भवता, ब्राह्मण, अन्यस्य शिष्यान् उपद्रवितुम्। स्वदेवलोकं गच्छ; तत्र स्थित्वा धर्मं प्राप्स्यसि। पूर्वं मम शिष्यः कचः दानवश्रेष्ठेन हतः; स ज्ञानकामः, तव पुत्रः, ब्राह्मण; अतोऽत्र तव आगमः न उचितः।" एवं उक्त्वा तस्य वचनं श्रुत्वा, गुरुः स्मितपूर्वकं प्रत्युवाच—"यथा पृथिव्यां चौराः परधनं हरन्ति, तथा रूपशरीरहराश्च सन्ति। यदा इन्द्रेण वृत्रः हतः, तदा ब्रह्महत्यापातकं प्राप। तव लोकायतिकेन शास्त्रेण सा (पापः) गूढा अभूत्। जानामि त्वां, अङ्गिरसः पुत्र, ब्रिहस्पते, देवगुरो। एषः मम रूपं धारयित्वा अत्र आगतः—पश्यत, दानवाः सर्वे! केवलं विस्मयाय एषः आगतः, विष्णोः उपायेन। तस्मात्, एनं शृङ्खलाभिः बध्नीत, लवणसमुद्रे क्षिप्यत च।" पुनः शुक्रः देवगुरुम् उद्दिश्य वाक्यमुवाच—"नूनं त्वया मोहिताः वयं, दानवाः च नाशं यास्यन्ति। दानवेश, अहं अत्रानेन पापेन छन्नः।" "कस्मात् त्वं मां त्यक्त्वा, अन्यं पुरोहितं नियुक्तवान्? अयं अङ्गिरसः पुत्रः, ब्रिहस्पतिः, देवगुरुः। न सन्देहः—त्वं मोहितः, देवहितायैव। महाभाग, एनं परित्यज, यः रिपोः जयदः।" "शासनभीत्या पूर्वं अहं एवं गतः; महान् शम्भुना जले स्थित्वा पीतः। तस्य उदरे अहं पूर्णशतवर्षाणि स्थितः, कथ्यते; ततः शुक्ररूपेण तस्य शरीरात् मूत्रमार्गेण निष्क्रान्तः। तदा वरदः देवः माम् अवदत्—'शुक्रसम्बद्धं यत् वाञ्छसि, वरं वृणीष्व; अहं तुष्टः। देवदेवेन धनुष्मता त्वं वरः दत्तः।' ये मनसि संकल्पिता अभिलाषाः, ये हृदि स्थिताः वराः—ते सर्वे मम तव प्रसादेन सिध्यन्तु, शंकर।" "‘एवं भवतु’ इति देवः उक्त्वा, माम् अत्र तव समीपं प्रेषितवान्; तावत् ब्रिहस्पतिः अत्र तव कुलपुरोहितः अभवत्। एतत् मया दृष्टं, दानवेश, सत्यमुक्तं—शृणु।" ततः ब्रिहस्पतिः प्रह्लादं प्रति वाक्यमुवाच—"नाहं जानामि, कः अयं, देवो वा दानवो वा मानुषो वा, यः मम रूपेण अत्र आगतः, राजन्, त्वां मोहितुम् इच्छन्।" ततः सर्वे दानवाः ऊचुः—"साधु, साधु! यः पूर्वः पुरोहितः, सः त्यज्यताम्, यः कश्चन स्यात्।" अस्मिन्नेव काले, क्रुद्धः काव्यः दानवाधिपान् शशाप—"यथा यूयं मां परित्यक्तवन्तः, तथा अहम् अपि यूयं सर्वे दीर्घकालं दुःखिताः, भग्नलक्ष्माणः, जीवितहीनाः पश्येयम्। शीघ्रं यूयं सर्वे सर्वथा घोरदुःखं प्राप्स्यथ।" इत्युक्त्वा काव्यः स्वेच्छया तपोवनं जगाम। तस्मिन् गते, ब्रिहस्पतिः शुक्रस्य स्थाने तत्र स्थित्वा, किञ्चित्कालं दानवान् रक्षामास। ततः कालान्तरे, नृपश्रेष्ठ, सर्वे दानवाः एकत्र समागम्य, स्वगुरुम् अपृच्छन्—"अस्मिन्स्थुले लोके, हे स्थिरबुद्धे, त्वत्प्रसादेन किञ्चिद्विज्ञानं प्रदेहि, येन वयं मोक्षं प्राप्नुयाम।" तदा देवगुरुः, काव्यरूपधारी, वाक्यमुवाच—"यदर्थं यूयं अभ्यर्थितवन्तः, पूर्वं तदर्थमेव ममापि मनः स्थितम्। क्षणं शुद्धचित्ताः, एकचित्ताः भविष्यन्तु; अहं युष्मभ्यं, दैत्याः, मोक्षप्रदं विज्ञानं वक्ष्यामि।" "एष वैदिकः श्रुतिः, ऋग्यजुःसामाख्यः; वैश्वानरस्य प्रसादेन स जीवेषु दुःखदः। ये च यज्ञपितृक्रियाः लोलुपैः केवलं लौकिकफलकामैः क्रियन्ते—ताः, वैष्णवीः च, रुद्रसंस्थाः च धर्माः।" "रुद्रः, अर्धनारीश्वरः, यः अधर्म, हिंसा, पापकृत्यैः सह पत्न्या युक्तः, कथं सः मोक्षं प्राप्नोति? भूतगणैः परिवृतः, बहुस्थूलास्थिभूषितः, न स्वर्गं न मोक्षं प्राप्नोति; लोकाः अपि क्लिश्यन्ति।" "विष्णुः, हिंसां कृत्वा, कथं मोक्षं प्राप्नोति? ब्रह्मा, रजोगुणयुक्तः, स्वसृष्टिं धारयति। देवाः, ऋषयः, ये वैदिकमार्गानुगाः, ते सर्वे हिंस्राः, नित्यं क्रूराः, मांसभक्षिणः, पापकर्मणः च।" "एते देवाः सुराः पिबन्ति, एते ब्राह्मणाः मांसं खादन्ति—एवं धर्मेण कः स्वर्गं प्राप्नोति, कथं च मोक्षः लभ्यते? ये यज्ञपितृक्रियादयः शास्त्रप्रवृत्ताः, तत्र न मोक्षः, यत्र तादृशं शिक्षां शास्त्रे श्रूयते।" "यदि यज्ञेन पशुं हत्वा, रक्तकर्दमं कृत्वा, स्वर्गः लभ्यते, तर्हि पातालं कथं प्राप्यते? यदि अन्येन भुक्ते, अन्यः तृप्तिं प्राप्नोति, तर्हि पिण्डदानं अपि अन्यस्मै दद्यात्, न स्वयम् अश्नीयात्।" "ये ब्राह्मणाः आकाशमार्गेण गच्छन्ति, ते मांसभक्षणात् पतिताः; तेषां, दानवाः, न स्वर्गः न मोक्षः।" "यः कश्चित् प्राणी जायते, तस्य जीवितं सर्वेभ्यः प्रियं; कथं पण्डितः स्वमांसतुल्यं मांसं खादेत्?" एवं काव्यरूपधारी ब्रिहस्पतिः दानवान् मोहयन्, तान् धर्ममार्गात् विचलितवान्।