पिता जयन्तीम् उवाच — "गच्छ, स त्वया तस्मै दत्तः। ममार्थे सर्वमात्मनः प्रयत्नं कुरु।" एवं उक्ता सा जयन्ती पितुः वचनं स्वीकृत्य तस्य तपस्विनः समीपम् अगच्छत्। तत्र स तिव्रतपस्यायाम् स्थितः, केवलं धूमं पिबन्, अधोमुखः, यक्षस्य प्रवाहितेन धारया शुद्धीकृतः, कविं तपस्यायाम् दृढं ददर्श देवी। शत्रुनाशेन क्लान्तः, स दुर्बलः अभवत्। तदा पिता आज्ञया, जयन्ती तस्मिन् कवे तदनुसारं आचरितवती। सा सुमधुरैः स्निग्धैः वचोभिः तं स्तुत्वा, समये समये सुखस्पर्शैः अंगमर्दनैः तं सेवितवती। बहूनि वर्षाणि, तस्य व्रतानुसारं सेवया तं उपचरन्ती, तस्य भीषणस्य सहस्रवर्षीयस्य धूमव्रतस्य समाप्तौ, शिवः तस्मिन्नेव काले तुष्टः अभवत्। शिवः तस्मै वरं दत्त्वा उवाच — "एतत् व्रतम् त्वया एव कृतम्, अन्येन न कृतम्। अतः, तपसा, बुद्ध्या, विद्यया, बलैः, तेजसा च, त्वमेव सर्वान् देवांश्च अतिक्रान्तः भविष्यसि। यत् मयि अस्ति, हे ब्रह्मन् भृगुपुत्र, तत् सर्वं तुभ्यं दास्यामि; किन्तु, तद् अन्यस्मै न प्रकाशयेत्।" "किम् बहुना? त्वं अविजेयः भविष्यसि।" एवं पुनः पुनः भार्गवाय वरान् दत्त्वा, प्राणिनां अधिपत्यं, धनस्य अधिपत्यं, अविजेयत्वं च दत्त्वा, काव्यः तैः वरैः प्रमुदितः अभवत्। तदा स भगवंतं देवाधिपतिं नीलरक्तं प्रणम्य, बुद्धिमान् काव्यः तस्य पुरतः अञ्जलिं कृत्वा स्थितः। देवस्य तत्रैव अन्तर्धाने, स जयन्त्याः प्रति उवाच — "क त्वम्, भाग्यवती? मम दुःखकाले दुःखिता किमर्थम्?" "महातपसा युक्ता, किमर्थं मां जेतुम् इच्छसि? त्वं भक्त्या, विनयेन, दमेन च स्थिता।" "स्नेहेन च, सुन्दरजघन्या, त्वया अहम् तुष्टः। किं इच्छसि, शुभे? किम् अभिलषितम्?" "दुष्करं अपि ते आज्ञां पूर्णयिष्यामि।" एवं उक्तः, सा तं प्रत्युवाच — "तपसा त्वं ज्ञातुम् अर्हसि।" "नूनं किमपि साधयितुम् इच्छामि, ब्रह्मन्। त्वं सत्यं वद।" एवं उक्तः, स दिव्यदृष्ट्या ताम् अवलोक्य प्रत्युवाच — "मया सह, सुन्दरजघन्या, दिव्यदर्शने, त्वं अत्र शतवर्षाणि एकत्र मिलितुम् इच्छसि, सर्वभूतैः अदृष्टा।" "हे देवी, नीलपद्मसदृशी, वरार्हे, सुन्दरनेत्रे, एवं तव कामः; तं ते ददामि, मधुरवाचिनि।" "एवम् अस्तु। गच्छामि गृहं मम, मदन्या।" ततः काव्यः जयन्त्या सह उशनसा च स्वगृहं अगच्छत्। तत्र भार्गवः तया देव्या सह शतवर्षाणि, सर्वभूतैः अदृष्टः, व्रतबलात् मायया च निवसित्वा। शुक्रस्य कार्यसिद्धिं ज्ञात्वा, दितिपुत्राः सर्वे हर्षपूर्णाः तस्य गृहं प्राप्ताः, तं द्रष्टुम् उत्सुकाः। आगत्य, तं गुरुं न दृष्टवन्तः, मायया गुप्तम्। चिन्हानि न जानीत्, "गुरुः अद्य न आगतः," इति उक्त्वा सर्वे स्वस्थानानि गच्छन्ति स्म। ततः सर्वे देवगणाः अंगिरसि उक्तवन्तः — "भवान् दानवानां गृहे शीघ्रं गच्छतु, तत्र तेषां सेनां मोहित्वा, तान् स्ववशं कुरु। तत् शीघ्रं कुरु।" तदा धिषणा देवैः उक्तः — "एवं करिष्यामि।" तत्र गत्वा, दानवाधिपः प्रह्लादः वशं नीतः। शुक्ररूपं धृत्वा, तत्र स्थित्वा, पुरोहितकार्यं कृतवान्; शतवर्षाधिकं उशना तत्र स्थितः, यावत् पुनः प्रत्यागच्छत्। तदा दनुपुत्राः सभायां बृहस्पतिं दृष्ट्वा ऊचुः — "एष उशना, किं अयं द्वितीयः, किमर्थं अत्र आगतः?" तत्र महती जिज्ञासा उत्पन्ना, दृढः संघर्षः आसन्नः। "अयं द्वारस्थः — किम् जनाः वदन्ति?" "गुरुः सभास्थः — किं नो वदिष्यति?" एवं दानवाः परस्परं संवादन्तः, ऋषिः तत्र आगतः। बृहस्पतिं स्वस्वरूपे स्थितं दृष्ट्वा, स क्रुद्धः उवाच — "किमर्थम् अत्र आगतः?" "मम शिष्यान् मोहितवान्; एष देवगुरोः उचितम्। ते न जानन्ति, तव मायया मोहिताः।" "न उचितम्, ब्राह्मण, अन्यस्य शिष्यान् पीडयितुम्। स्वदेवानां लोकं गच्छ, तत्र स्थाय धर्मं प्राप्स्यसि।" "पूर्वं, मम शिष्यः कचः दानवश्रेष्ठैः हतः। स ज्ञानकामः, तव पुत्रः, ब्राह्मण; तव आगमनम् अत्र न उचितम्।" एवं श्रुत्वा, गुरु स्मितं कृत्वा उवाच — "पृथिव्यां चौराः अन्यस्य संपदः हरन्ति।" "एवं रूपाणि च शरीराणि च हरन्ति। इन्द्रः वृत्रं हत्वा ब्राह्मणहत्या पापं प्राप्तवान्।" "तव लोकायतिकेन उपदेशेन सा पापः गुप्ता। अहम् तव जानामि, अंगिरसपुत्र, बृहस्पतिं देवगुरुम्।" "स मम रूपं धृत्वा अत्र आगतः — पश्य, दानवाः! स केवलं विष्णोः उपायेन तव मोहितुम् आगतः।" "तस्मात्, तं शृङ्खलाभिः बद्ध्वा, लवणसागरे क्षिप्यत।" पुनः शुक्रः देवपुरोहितम् उवाच — "नूनं तेन मोहिताः, दानवाः च विनष्टाः भविष्यन्ति। हे दानवाधिप, अत्राहं तेन दुष्टेन प्रमोहितः।" एवं कथा शुद्धा, श्लाघ्या, देवी जयन्त्याः, काव्यस्य च तपस्याः, शिवस्य च अनुग्रहस्य, दानवानां च मोहस्य, देवगुरु बृहस्पतेः च उपायस्य, सम्यक् प्रतिपादिता।