दैत्याः देवदेवान् उवाचुः—“हे देवाः, वयं शस्त्राणि निक्षिप्य स्थिताः, गुरुर्व्रतपरः सति। युष्माकं निर्भयत्वप्रतिज्ञां लब्ध्वा, इदानीं हन्तुं समागताः। वयं शस्त्रत्यागिनः काष्ठवासाः कृष्णाजिनधारिणः, निष्क्रियाः, निरुपकरणाः, इदं सहनं न शक्नुमः। युद्धेन देवाः न जितुं शक्याः, अतः युद्धं विना कवीमातुः शरणं गच्छामः। यावत् गुरुः प्रत्यागच्छति, तावत् तस्यै दुःखं निवेदयेम; शुक्रे आगते पुनः शस्त्रग्रहणं कृत्वा युद्धं करिष्यामः।” एवं उक्त्वा सर्वे दैत्याः कवीमातरं शरणं जग्मुः। भयभीताः तां समीपं गत्वा, तया संरक्षणं प्राप्तवन्तः। सा उवाच—“माऽभैष्ट, माऽभैष्ट; भयत्यागं कुरुत, हे दानवाः। मम समीपे तिष्ठत, भवतः महद्भयं न स्यात्।” तत्र असुरान् तया संरक्षितान् दृष्ट्वा, देवाः बलाबलविचारं कृत्वा, तान् बलात् आक्रम्य बध्नन्। तदा असुरान् देवैः बध्यमानान् दृष्ट्वा, देवी कुपिता देवान् उवाच—“सुप्त्या वः मोहे करिष्यामि।” सा सर्वशक्तिं संहृत्य, तTapoyogबलसम्पन्ना, सुप्तिं विमोचयामास; तया देवाः बलात् स्तम्भिताः। इन्द्रं एवं स्तम्भितं दृष्ट्वा, देवाः सन्त्रस्ताः अभूवन्; इन्द्रं निगृहीतं दृष्ट्वा, भयभीताः पलायिताः। तदा देवसंघे निर्गते, विष्णुः इन्द्रं प्रति उवाच—“माम् प्रविश, शुभं ते स्यात्; रक्षां करिष्यामि, हे देवश्रेष्ठ।” एवं उक्त्वा, पुरन्दरः विष्णुं प्रविष्टवान्। इन्द्रं विष्णुना संरक्षितं दृष्ट्वा, देवी क्रुद्धा इदं वाक्यम् उवाच—“विष्णुना सह त्वां बलात् दाहयिष्यामि, हे मघवन्, सर्वसाक्षिणां पुरतः; मम तपोबलं दृश्यताम्।” तया बलात् तौ देवौ, इन्द्रविष्णू, निगृहीतौ। विष्णुः इन्द्रं उवाच—“कथं तव सह मुक्तिः स्यात्?” इन्द्रः प्रत्युवाच—“यावत् सा न दहति, तावत् तां हन्याः, हे प्रभो; अहं विशेषेण निगृहीतः, शीघ्रं हन्याः।” तदा विष्णुः तां निरीक्ष्य, स्त्रियाः वधं कठिनं मन्यते; चिन्तयन्, प्रभुः शीघ्रं संकटस्थं शक्रं प्रविष्टवान्। ततः विष्णुः शीघ्रता, भयात्, क्रूरभावं देवीमवलोक्य, चक्रं गृहित्वा, कुपितः तस्याः शिरः छित्त्वा। स्त्रीवधं दृष्ट्वा, भृगुः प्रभुः, क्रुद्धः अभवत्। विष्णुं पत्नीवधं कृत्वा शप्त्वा, भृगुः उवाच—“धर्मं विदित्वा अपि, स्त्रीयाः वधं कृतवान्। अतः शापेन, सप्तवारं मानुषेषु जन्मास्यसि; धर्मनाशे पुनः पुनः आगमिष्यसि। लोकहिताय, इह मानुषेषु जन्मास्यसि।” एवं विष्णवे उक्त्वा, तस्याः शिरः स्वयं आदत्त। शरीरं संयोज्य, हस्ते गृहित्वा, उवाच—“हे देवि, विष्णुना हता अपि, जीवयिष्यामि। यदि अहं धर्मं सर्वं जानामि, वा आचरितवान्, तद्वचनसत्येन जीव; यदि सत्यं मम वचनम्।” ततः शीतजलस्य अभिषेकं कृत्वा, “जीव” इति उक्त्वा, देवी तत्क्षणं जीविता। सर्वे प्राणीणि तां सुप्त्या प्रमुक्तां दृष्ट्वा, सर्वतः “साधु साधु” इति उच्चैः शशंसुः। तदा देवी भृगुणा पुनः जीविता, देवैः साक्षात् अद्भुतं दृश्यते। भृगुः पत्नीं पुनः शान्त्या जीवयामास; इन्द्रः कवीदर्शनात् पुनः शान्तिं न प्राप, भीतः। तदा इन्द्रः जाग्रतः जयन्तीं उवाच—स्वस्यां पुत्र्यां देवाधिपः इदं वाक्यम् आह। इन्द्रः उवाच—“कविः मम पतनाय घोरं व्रतम् आचरति; अतः, मम पुत्रि, महद्भयं मम। सर्वैः रम्यैः सेवाभिः, तं ब्राह्मणं तुष्टिं कुरु।” “गच्छ, तस्य दत्ता सि; मम कृते सर्वं यत्नं कुरु।” एवं उक्त्वा, जयन्ती पितुः वचनं स्वीकृत्य, तस्य घोरतपस्य engaged कविं जगाम। तं केवलं धूमपानं कुर्वन्तं, अधोमुखं दृष्ट्वा, यक्षप्रवाहितधारया शुद्धं कविं दृष्ट्वा, देवी तं तपस्य स्थिरं दृष्ट्वा। शत्रुनाशात् क्लान्तः, सः दुर्बलः स्थितः। तदा पितुः आज्ञया, सा कविं सेवितवती। मधुरैः वाक्यैः स्तुत्वा, सुखस्नेहैः समये समये सेवां कृतवती। बहुवर्षाणि व्रतानुसारं सेवया, तस्य घोरं सहस्रवर्षं धूमव्रतम् समाप्ते, शिवः तदा तुष्टः, वरं दत्त्वा उवाच—“एतत् व्रतं त्वया केवलं कृतम्, अन्येन न। अतः तपसा, बुद्ध्या, विद्या, बलं, तेजसा, त्वमेव सर्वान् देवान् अतिक्रान्तः। यदस्ति मयि, हे ब्राह्मन्, भृगुपुत्र, तत् सर्वं दास्यामि; अन्यस्मै न प्रकाशयेत्। किं बहुना? अजेयः भविष्यसि।” एवं पुनः पुनः, भर्गवाय वरान् दत्त्वा...