ते बलवन्तोऽसुरा विजयान्विष्यन्तः सन्ति, तस्मिन्नेव काले महेन्द्रः त्रिलोकीं निर्विघ्नं पालयति स्म। सर्वमिदं कार्यमपूर्णमेव तावत्, यावत् दशसहस्रवर्षपर्यन्तं कालः न व्यतीतः, तदा पुनः त्रिलोक्यः पाकराज्ये स्थाप्यन्ते स्म। ततः असुरान् परित्यज्य यज्ञः देवतानां समीपं गतः; यदा यज्ञः देवतानां गच्छति स्म, तदा दितिसुताः कविम् इदं वचनं ऊचुः। दैत्याः अवदन्—“मघवता राज्यं नः हृतम्, यज्ञः देवतानां गतः; वयं अत्र स्थितुं न शक्नुमः, अधोलोकं प्रविशामः।” एवमुक्तः काव्यः तान् शोकाकुलान् असुरान् सान्त्वयन् उवाच—“मा भैष्ट, असुराः, अहं स्वबलात् युष्मान् धारयिष्यामि।” सर्वे मन्त्राः, ओषधयः, यदिदं पृथिव्यां विद्यते, मय्येव स्थितम्; देवतानां केवलं अंशः अवशिष्टः। यत्किञ्चिद् अहं युष्माकं कृते धारितवान्, तत् सर्वं दास्यामि। ततः काव्येन रक्षितान् असुरान् दृष्ट्वा देवताः तम् प्रशशंसुः। देवताः चिन्तितवन्तः—“काव्यः बलात् सर्वमिदं नः हरति। शीघ्रं गच्छाम, यावत् अस्मान् न निष्कासयति; शेषानपि बलात् जेत्वा अधोलोकं प्रेषयामः।” ततः क्रुद्धाः देवताः दानवान् उपाजग्मुः; तदा देवताभिः पीड्यमानाः असुराः कविं शरणं ययुः। देवताभिः शीघ्रं पीड्यमानान् दृष्ट्वा काव्यः तान् असुरान् संगृह्य, रक्षणार्थं देवतेभ्यः अपाहरत्। काव्यं स्थितमालोक्य, देवताः निर्व्यग्राः सन्तः निवृत्ताः। ततः काव्यः ब्रह्मणः हितवचनं स्मृत्वा विचिन्त्य, तान् असुरान् उवाच— “वामनः त्रिभिः पदैः त्रिलोक्यः युष्मत्तः अपाहरत्; बली बद्धः, जम्भः हतः, विरोचनः च निहतः; द्वादश महाबलिनः असुराः देवैः संग्रामे विनिपातिताः। नायकानां बहवः नाशिताः, केवलं अल्पाः अवशिष्टाः। मम मतम्, युद्धं नास्ति। युष्माभिः उपायाः आश्रयितव्याः, युक्तकालः प्रतीक्ष्यः। अहं महादेवं गच्छामि, विजयप्रदं मन्त्रं प्राप्स्यामि। महेश्वरात् अव्यग्रं मन्त्रं लब्ध्वा, देवतान् पुनः युध्येम; तदा निश्चितं विजयः भविष्यति।” एवं तेषां सहमत्यं प्राप्त्वा, असुराः देवतान् ऊचुः—“वयं सर्वे शस्त्राणि निक्षिप्तवन्तः, श्रान्ताः, अनायतनाः च। वयं वल्कलाम्बरधारिणः तपः चरिष्यामः।” तेषां सत्यवचः श्रुत्वा, देवताः तान् अनुमोदितवन्तः। ततः सर्वे दुःखरहिताः, हृष्टमनसः, निवृत्ताः; दैत्यैः शस्त्रपरित्यागे कृतः, देवताः अपि निवृत्ताः। काव्यः तान् पुनरुवाच—“अधुना, युष्माभिः निश्चलतया तपः कर्तव्यम्, एकचित्ताः भवितव्यं, यावत् कार्यसिद्धिः सिध्यति। अहं युष्मान् पितुः आश्रमे प्रतीक्षध्वम् इति।” इत्युक्त्वा, काव्यः महादेवं प्रति जगाम। शुक्रोऽपि उवाच—“भगवन्, ये मन्त्राः बृहस्पतेः समीपे सन्ति, तान् इच्छामि, देवतानां पराजयाय, असुराणां विजयाय।” भगवान् उवाच—“भृगुपुत्र, सहस्रवर्षपर्यन्तं शीर्षे स्थित्वा, धूममेव श्वसन्, व्रतम् आचर। यदि एतत् सहिष्यसि, तदा मन्त्रान् प्राप्स्यसि।” शुक्रोऽपि तदनुज्ञातः, भगवत्पादौ स्पृष्ट्वा, “एवं करिष्यामि, भगवन्, अद्य प्रभृति व्रतम् आरभे,” इति प्रतिजज्ञे। इत्युक्त्वा, भगवत्-आज्ञया भृगुपुत्रः व्रतम् आरब्धवान्। काव्यः असुरहितार्थं महेश्वरात् मन्त्रलाभाय ब्रह्मचर्यं प्रारब्धवान्। तद्विज्ञाय, राजानः धर्मानुसारं सुखेन वर्तन्ते स्म। एतस्मिन्नन्तरे, देवताः बृहस्पतिना नेतृत्वेन, क्रुद्धाः, सर्वशस्त्रधारिणः असुरान् उपाजग्मुः। देवसेनायाः पुनः समागमं दृष्ट्वा, असुराः भयाकुलाः उत्थाय, देवतान् इदं वचनम् ऊचुः—“देवताः, वयं शस्त्राणि निक्षिप्तवन्तः, आचार्यः व्रते स्थितः; युष्माभिः दत्तं अभयवचनं लब्ध्वा, अधुना हन्तुम् आगताः। वयं सर्वे असमर्थाः, शस्त्रपरित्यागात्, वल्कलचर्माम्बरधारिणः, अकर्मणः, निरुपायाः च। युद्धेन अस्माभिः देवतान् जेतुं न शक्यते; वयं संग्रामं विना काव्यस्य मातरं शरणं यामः। ताम् अवस्थां निवेदयेम, यावत् आचार्यः प्रतिनिवर्तते; तदा शुक्रे आगते, पुनः शस्त्रग्रहणं कृत्वा युद्धं करिष्यामः।” एवं निश्चित्य, सर्वे असुराः काव्यस्य मातरं शरणं जग्मुः। भयाकुलाः तां समीपं गताः, सा अपि तान् अभयम् अदात्। उवाच—“मा भैष्ट, मा भैष्ट, दानवाः, भयम् उत्सृज्य, मम समीपे स्थित्वा, भवतु नः महद् भयम्।” ततस्तान् असुरान् तया रक्ष्यमानान् दृष्ट्वा, देवताः स्वबलाबलविचारपूर्वकं, तान् बलात् आक्रम्य बन्धयितुम् आरब्धवन्तः। तदा असुरान् बध्यमानान् दृष्ट्वा, देवी क्रुद्धा देवतान् उवाच—“अहं यूयं स्वप्नेन मोहयिष्यामि।” सर्वशक्तिम् आहृत्य, सा निद्रां सृजति; तपस्योगबलसमन्विता देवी, बलात् तान् देवतान् स्तम्भयामास। तदा इन्द्रं एवं स्तम्भितं दृष्ट्वा, देवताः मोहिता अभवन्; इन्द्रं पराभूतं दृष्ट्वा, भयात् पलायिताः।