निशान्ते विधिवद् देवतायै अर्घ्यं समर्प्य, स्नानादिकं कृत्वा ततः ब्राह्मणैः सह भोजनं कर्तव्यम्। शिवः उवाच—हे द्विजश्रेष्ठाः, एष त्रिस्पृशा-व्रतस्य आख्यानं अद्भुतं रोमाञ्चकरं च; यस्य श्रवणेन गङ्गास्नानसमः पुण्यलाभः स्यात्। त्रिस्पृशा-व्रतस्यैकवारं पालनात् सहस्राश्वमेधशतवाजपेयसमं पुण्यं लभ्यते। पितृमातृसन्ततिसहितः स्वयमपि मुच्यते, विष्णुलोके च पूज्यते। यत्र दशकोटितीर्थेषु लभ्यते पुण्यं, दशकोटिक्षेत्रेषु यत् फलम्, तत् सर्वं त्रिस्पृशा-व्रतेन सुलभं भवति। ब्राह्मणाः, शुद्धचित्ताः क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्रजाता अपि, अन्ये च जातयः—सर्वे ते, द्विजोत्तम, इहत्यक्त्वा मोक्षं यान्ति, यथा द्वादशाक्षरी मन्त्रः मन्त्रराज इति। एष व्रतानां श्रेष्ठतमः, येन त्रिस्पृशा पूज्यते; ब्रह्मणा पूर्वं स्थापितः, पश्चात् राजर्षिभिः आचरितः। किं अन्येषां वर्णनम्, वत्स? त्रिस्पृशा मोक्षप्रदा; एवं विधिना, ब्रह्मन्, त्रिस्पृशा-व्रतं संस्थाप्यते। यः श्रद्धया एतत् आचरति, स फलं शृणु—गङ्गास्नानस्य, वाराणस्यां च स्नानस्य फलं, सहस्रयुगपर्यन्तं त्रिस्पृशायाः पालनस्य, पूर्वयमुनास्नानस्य च कोटिवर्षपर्यन्तं यत् फलं, तद् एव त्रिस्पृशाव्रतधारी प्राप्नोति; कुरुक्षेत्रे सूर्यग्रहणकोटिषु यत् फलम्, तत् अपि। शतशः सुवर्णभारदानस्य फलं, कोटिकोटिपापक्षयः, कोटिशः ब्रह्महत्यानां विनाशः च त्रिस्पृशया लभ्यते। एकेनैव उपवासेन सर्वं शीघ्रं भस्मीकृत्यते; त्रिस्पृशा व्रतं अगत्यनां गतिं ददाति। ये मार्गकामिनः, मुनिश्रेष्ठ, शतशः महापापैः अपि, ते अपि त्रिस्पृशया मोक्षं यान्ति—एवं कृष्णः स्वयम् व्यासपूर्वे उक्तवान्। यः कश्चिद् एतद् वैष्णवव्रतं लिखित्वा द्विजाय प्रकाशयति, स पापकूटैः बद्धोऽपि मोक्षमवाप्नोति। शतयुगपुण्यैः अपि, विप्रश्रेष्ठ, त्रिस्पृशा दुर्लभा लोके, मनुष्यैः सुलभा न स्यात्। ये तु कलौ त्रिस्पृशां लब्ध्वा नाचरन्ति, तेषां जन्मजीवनं निष्फलम्। ये तु कलियुगे त्रिस्पृशां कृतवन्तः, ते श्राद्धपुत्रविहीनाः अपि प्रेतत्वं तरन्ति। एवं कदाचित् महादेवः स्वपुत्रं प्रति उवाच—एकदा अहं विष्णोः समीपं गतवान्। तत्र पूर्वं द्वादश्याः माहात्म्यं पृष्टवान्। नारदः अपृच्छत्—भगवन्, सा परमा महाद्वादशी का? तस्या पालनस्य किम् फलम्? सर्वेश, कथय। शिवः उवाच—ब्राह्मण, एषा एकादशी महापुण्यफलप्रदा, शुभनक्षत्रयोगयुक्ता मुनिश्रेष्ठैः उपास्या। जय, विजय, जयन्ती—एतानि पापविनाशिनि, दोषनाशिनि; फलकामैः पालनिया। शुक्लपक्षे एकादश्यां पुनर्वसुनक्षत्रे यदा स्यात्, सा जयाख्या तिथी श्रेष्ठा। तस्यां उपवासेन सर्वपापविमुक्तिः न संशयः। शुक्लद्वादश्यां श्रवणनक्षत्रे या तिथिः, सा विजयाख्या; तस्यां दानं ब्राह्मणभोजनं वा सहस्रगुणितं फलं ददाति। तस्यां होमोपवासयोः अपि सहस्रगुणं पुण्यं। शुक्लद्वादश्यां प्राजापत्ये नक्षत्रे या, सा जयन्ती तिथिः, सर्वपापनाशिनी। सप्तजन्मकृतपापानि—लघु वा महान्ति वा—गोविन्दार्चनेन तस्मिन् दिने नश्यन्ति। शुक्लद्वादश्यां पुष्यनक्षत्रे यदा, सा परमपुण्यदा, पापनाशिनी। तत्र प्रतिवर्षं प्रस्थतिलदानं कृत्वा, उपवासं वा कृत्वा, समं फलं लभ्यते। तस्मिन् दिने जगन्नाथः हरिः तुष्टः भवति। साक्षात् तत्र प्रकटते, फलम् अनन्तं स्मृतम्। सागरः, ककुत्स्थः, नहुषः अपि तेन सिद्धिं प्राप्तवन्तः। तस्मिन्नेव दिने कृष्णः पूजितः सर्वं ददौ। वाङ्मनःकायकृतानि पापानि सप्तजन्मनां नश्यन्ति—न संशयः। शुभनक्षत्रयुक्ते तस्मिन्नेव दिने एकस्मिन्न् उपवासेन सहस्रैकादशीफलप्राप्तिः। स्नानं, दानं, जपः, होमः, स्वाध्यायः, देवपूजा—यद् यद् तस्मिन दिने कृतं, तस्य अक्षयफलम्। अतः फलकामैः तन्नियतं पालनीयम्। पञ्चम्याश्वमेधस्नानान्ते धर्मात्मा युधिष्ठिरः यदुकुलोत्पन्नं कृष्णं पप्रच्छ—भगवन्, उपवासस्य, रात्रौ जागरणस्य, एकभुक्तस्य च किम् पुण्यं फलं च? श्रीभगवान् उवाच—हे पार्थ, हेमन्ते मार्गशीर्षमासे यदा कृष्णपक्षे द्वादशी आगच्छति, तदा शुद्धचित्तः दृढनिश्चयः सन् दशम्यां एकभुक्तं कृत्वा द्वादश्यां उपवासं कुर्यात्। दशम्यां सदा संयतः स्यात्, अष्टमांशदिने सूर्यास्ते रात्रौ भोजनं कुर्यात्। एवं त्रिस्पृशाव्रतस्य माहात्म्यं, तस्य विधिं, तस्य फलं च, शिवेन नारदाय प्रोक्तम्।