अथ तस्य पुत्रौ आसामौजा-समौजौ चाभवताम्; अजातस्य पुत्रस्य द्वौ पुत्रौ जातौ, तावपि समौजसाविति नाम्ना प्रसिद्धौ। तयोः समौजस्य त्रयः पुत्राः समुपजज्ञिरे—सुदंषः, सुवंशः, कृष्ण इति च—ये धर्मनिष्ठाः कीर्तिमन्तश्चासन्। य एषां अन्धकवंशस्य प्रवृत्तिं सततम् अनुवदति, स स्वयं विस्तीर्णं वंशं सुतांश्च प्राप्नोति। क्रोष्टोः पत्न्यौ गान्धारी-माद्र्यौ अभवताम्। गान्धार्या सूनित्रो नाम सुतः समजनि, यो मित्रप्रियः स्म। माद्र्या युधाजित्, देवमीढुषः, अनमित्रः, शिनिश्च—एते पञ्च पुत्राः विशिष्टलक्षणाः जाताः। अनमित्रस्य पुत्रो निघ्नः, तस्मात् प्रसैनः शौर्यसम्पन्नः शाक्तिसेनश्च द्वौ पुत्रौ जातौ। प्रसेनस्य स्यामन्तको नाम रत्नं पृथिव्यां सर्वरत्नेषु श्रेष्ठतमं राजते। स तद्रत्नं हृदि धारयन् सदा दीप्तिमान् आसीत्; तस्मात् रत्नात् राज्यस्यार्थे शौरिः तद्रत्नं याचितवान्। तथापि बलवान् गोविन्दः तन्नाप्राप्नोत् नापि बलात् गृहीतवान्। कदाचित् तद्रत्नेन भूषितः प्रसेनः मृगयां गतः। स कन्दरे कस्यचित् प्राणिनः शब्दम् अशृणोत्; ततः प्रविश्य प्रसेनः भल्लूकं समासादयत्। भल्लूकः प्रसेनः च, तथा प्रसेनजित् अपि तेन सह, परस्परं युद्धाय समागताः। तत्र भल्लूकः प्रसेनं हत्वा तद्रत्नं जग्राह। गोविन्दः यदा प्रसेनस्य वधं श्रुत्वा संशयं प्राप, तदा सत्राजितेन भ्रात्रा, यादवैश्च अन्यैः, इदं कथितम्—"नूनं गोविन्दः रत्नहेतोः प्रसेनं हत्वा।" प्रसेनः तद्रत्नेन वनं गतः, न दत्त्वा स्यामन्तकं हतः। तददात्वा निहतः, केशवः च शत्रुत्वं प्राप, इत्येवं सत्राजितेन प्रवादः सर्वत्र प्रसारितः। ततः चिरात्, पुनरपि मृगयायां स्थितः, गोविन्दः कस्यचित् कन्दरद्वारम् उपसंपेदे। तत्रापि यथापूर्वं बलवान् भल्लूकराजः शब्दं कृतवान्; तं शब्दं शृण्वन् गोविन्दः खड्गपाणिः प्रविवेश। स तत्र जाम्बवन्तं महाबलिनं भल्लूकाधिपतिं दृष्ट्वा, हृषीकेशः त्वरया तं भल्लूकं समुपेयाय। कोपात् रक्तलोचनः स जाम्बवन्तं गृहीत्वा स्थितः। विष्णुं तादृशं दिव्यरूपकर्माणं दृष्ट्वा, भल्लूकाधिपः शीघ्रं स्तुतिं कृत्वा तं प्रशशंस। ततः प्रसन्नः भगवान् वरदं तस्मै दत्तवान्। जाम्बवान् उवाच—"मम इच्छितं भवता चक्रेण निहन्येयम्, स धर्ममृत्युः; एषा च कन्या मम भवता पत्नीत्वं प्राप्नुयात्।" "एतद्रत्नं, यत् प्रसेनं हत्वा मया प्राप्तम्, भवता स्वीकृत्यताम्; इदं रत्नं अत्रैव।" इति उक्तः केशवः चक्रेण जाम्बवन्तं निहत्य, कार्यं सम्पाद्य, तां कन्यां जग्राह। ततः तद्रत्नं यादवसन्निधौ सत्राजितेभ्यः दत्तवान्। मिथ्यापवादेन जनार्दनः क्लेशं प्रपेदे; तदा सर्वे यादवाः वासुदेवं वचोबभाषिरे—"नः मनसि निश्चितं यत् त्वया प्रसेनः हतः; सत्राजितः दश कन्याः सुन्दर्यः अस्ति।" "तस्य सत्यायां जाता पुत्राः शतम् इति कथ्यन्ते, प्रसिद्धाः शूराः च, भंगकारः ज्येष्ठः।" "सत्या, धर्मनिष्ठा, भंगकारस्य जेष्ठा भगिनी, तस्याः पुत्राः, शिनिवालः बलिष्ठतमः।" "अभंगः, युयुधानः, तस्य पुत्रः शिनिः, तस्मात् युगंधरः, तस्य पुत्राः शतम् इति।" "यः अनमित्रः, वृष्णिकुलसम्भवः, सः प्रसिद्धः; तस्मात् अनमित्रात् शिनिः जातः, वृष्णीनां कनिष्ठानन्दः।" "अनमित्रात् वृष्णिश्रेष्ठः युधाजितः जातः; अन्यौ द्वौ वीर्यवन्तौ वृषभः चित्रश्च।" "वृषभः काशिराजकन्यां निष्कलुषां पत्नीत्वे स्वीकृतवान्; जयन्तः जयन्तीं शुभां भार्यां प्राप्तवान्।" "जयन्त्या जयन्तात् सुतः जातः, यः सदा यज्ञनिष्ठः, धृतिमान्, विद्वान्, अतिथिप्रियश्च।" "तस्मात् अक्रूरः, सुदक्षः, भूरिदक्षिणश्च जाताः; अक्रूरः रत्नकन्यां शैब्यां च प्राप्तवान्।" "स एकादश महाबलिनः पुत्रान् उत्पादितवान्—उपलम्भः, सदालम्भः, उत्कलः, आर्यशैशवः, सुद्धीरः, सदायक्षः, शत्रुघ्नः, वारिमेजयः, धर्मदृष्टिः, धर्मः, सृष्टिमौलिश्च।" "सर्वे निधिपालाः अभवन्; अक्रूरात् द्वौ प्रसिद्धौ पुत्रौ शूरसेनवंशे जातौ—देववान् उपदेवश्च।" "अश्विन्याः त्रयः वा चत्वारः पुत्राः—पृथुः, विपृथुश्च।" "अश्वग्रीवः, श्वबाहुः, सुपार्श्वकः, गवेषणः, ऋष्टनेमिः, सुवर्चाः, सुद्धर्मा, मृदुश्च।" "अभूमिः, बहुभूमिश्च, द्वे कन्ये—श्रविष्ठा, श्रवणा च—जाताः।" एवं यः कृष्णस्यैतां मिथ्याशापकथां वेत्ति, स एव पण्डितः इति।