सप्त महिलाः देवकी, श्रुतदेवः, यशोदा, श्रुतिश्रवा, श्रीदेवः, उपदेवः, सुरूपा च, एते कथ्यन्ते। उग्रसेनस्य नव पुत्राः आसन्, तेषु कंसः ज्येष्ठः, न्यग्रोधः, सुनामः, कंकः, शंकुः, शुभुः च। अन्ये राष्ट्रपालः, बद्धमुष्टिः, समुष्टिकः च; तेषां पञ्च भगिन्यः कंसा, कंसवती च अन्याः। सुरभिः, राष्ट्रपाली, कंका च विशिष्टाः महिलाः अभवन्। उग्रसेनः स्वैः पुत्रैः सह कुकुरवंशसम्भूतः इति वर्ण्यते। भाजमानस्य पुत्रः रथकुलश्रेष्ठः विदुरथः अभवत्; राजाधिदेवः, शूरः च जातौ, विदुरथः तयोः पिता। राजाधिदेवस्य द्वौ पुत्रौ वीर्यशालिनौ अभवताम्—शोनाश्वः, श्वेतवाहनः, युद्धव्रतपरायणौ। शोनाश्वस्य पञ्च पुत्राः युद्धकुशलाः आसन्—शमिः, राजशर्मा, निमूर्त्तः, शत्रुजित्, शुचिः। शमिपुत्रः प्रतिक्षत्रः, प्रतिक्षत्रस्य पुत्रः भोजः, तस्य पुत्रः हृदिकः, हृदिकस्य दश पुत्राः वीर्यसम्पन्नाः। तेषु कृतवर्मा ज्येष्ठः, शतधन्वा श्रेष्ठः, देवार्हः, शुभानुः, भीषणः च महाबलः। अजातः, विजातः, करकः, करंधमः च; देवार्हस्य विद्वान् पुत्रः कंबलबार्हिषः अभवत्। ततः असमौजा, समौजा च तस्य पुत्रौ; अजातपुत्रस्य द्वौ पुत्रौ—समौजौ नाम्ना। समौजस्य त्रयः पुत्राः धर्मिष्ठाः—सुदंषः, सुवंशः, कृष्णः च प्रसिद्धः। यः एतद् अन्धकवंशस्य वंशं सततं पठति, सः स्वयं विस्तीर्णं वंशं, सन्ततिं च प्राप्नोति। गान्धारी, माध्री च क्रोष्टुपत्नी अभवताम्; गान्धार्या सूनित्रः पुत्रः जातः, सः मित्रसुहृद्भ्यः प्रियः। माध्र्या युधाजितः पुत्रः, ततः देवमीढुषः, अनमित्रः, शिनिः च—एते पञ्च विशिष्टाः। अनमित्रस्य पुत्रः निग्नः, निग्नस्य द्वौ पुत्रौ—प्रसेनः महावीर्यः, शक्तिसेनः च। प्रसेनस्य सम्यक् रत्नं स्यामन्तकं पृथिव्यां सर्वरत्नेषु राजा इति घोष्यते। सः रत्नं हृदि धारयन् शोभायमानः स्थितः; शौरिः तस्मात् रत्नं राज्याय याचितवान्। किं तु बलवान् गोविन्दः तद् न प्राप्तवान्, न च हृतवान्; एकदा प्रसेनः रत्नेन भूषितः वनं मृगयाय गतः। गुहायां तस्य किञ्चित् जीवस्य शब्दः श्रुतः; गुहां प्रविष्टः प्रसेनः भल्लूकं समासादितवान्। भल्लूकः प्रसेनः, प्रसेनजित् च भल्लूकसहितः, परस्परं संग्रामं कृतवन्तः, जयाकाङ्क्षया। प्रसेनं हत्वा भल्लूकः तद् रत्नं गृहीत्वा गतः। गोविन्दः प्रसेनस्य निधनं श्रुत्वा संशयितः अभवत्। सत्राजितेन भ्रात्रा, यादवैः च अन्यैः, उक्तम्—“नूनं गोविन्दः रत्नार्थं प्रसेनं हत्वा।” प्रसेनः रत्नेन वनं गतः, न दत्त्वा स्यामन्तकं हतः। न दत्त्वा हतः, केशवः शत्रुः अभवत्; एवं सर्वत्र सत्राजितेन आरभ्य वार्ता प्रसारितम्। ततः दीर्घकालानन्तरम्, पुनः मृगयाय गतः, गोविन्दः यदृच्छया गुहाद्वारे समीपं प्राप्तः। तत्र, पूर्ववत्, बलवान् भल्लूकराजः शब्दं कृतवान्; तं शब्दं श्रुत्वा गोविन्दः खड्गधारी गुहां प्रविष्टः। सः जाम्बवानं महाबलिनं भल्लूकराजं दृष्टवान्; ततः हृषीकेशः शीघ्रं तं भल्लूकं समीपं गतः। कोपात् रक्तलोचनः जाम्बवानं गृहीत्वा युध्यति; विष्णुं दिव्यरूपकर्माणं दृष्ट्वा जाम्बवान् शीघ्रं स्तोत्रेण विष्णुं स्तुतवान्। ततः भगवतः प्रसन्नः अभवत्, वरं दत्तवान्। जाम्बवान् उक्तवान्—“मम इच्छा तव चक्रेण मरणं, यः मम शुभः मृत्युः; मम कन्या तव पत्नीत्वं यच्छतु।” “एतद् रत्नं, यद् प्रसेनं हत्वा मया प्राप्तम्, त्वं गृहि, भगवन्; रत्नं अत्र अस्ति।” एवं उक्तः केशवः चक्रेण जाम्बवानं हत्वा, कार्यं सिद्धं कृत्वा कन्यां स्वीकृतवान्। ततः सः रत्नं सत्राजिते यादवसमक्षे दत्तवान्, यद् भल्लूकराजात् प्राप्तम्। तस्मात् मिथ्या दोषात् जनार्दनः क्लिष्टः अभवत्; ततः सर्वे यादवाः वासुदेवम् उक्तवन्तः। “अस्माकं मनसि निश्चितम्—प्रसेनं त्वया हतः; सत्राजितस्य दश सुन्दरीः कन्याः। तस्य पुत्राः सत्यायाः जाताः शतं उच्यन्ते; ते प्रसिद्धाः, महाबलाः, भङ्गकारः ज्येष्ठः। सत्याः, व्रतपरायणा, भङ्गकारस्य ज्येष्ठा भगिनी; तया पुत्राः जाताः, शिनिवालः तेषु महाबलः। अभङ्गः, युयुधानः, शिनिः तस्य पुत्रः; तस्मात् युगंधरः, तस्य पुत्राः शतं उच्यन्ते। यः अनमित्रः, वृष्णिवंशसम्भूतः, प्रसिद्धः; अनमित्रात् शिनिः जातः, वृष्णीनां कनिष्ठानन्दः।” एवं एषा अन्धकवंशस्य कथा, वंशपरम्परा, रत्नकथा च, श्रद्धया श्रूयते।