कन्दन, उदक, दुन्दुभीति प्रसिद्धानि तस्य नामानि। अभिजित् नामकः सुतवान् आसीत्, तस्मात् पुनर्वसुः जातः। अभिजित् पूर्वं पुत्रहीनः सन्, मुनिभिः हर्षेण प्रेरितः, पुत्रार्थं महात्मा अश्वमेधं यज्ञं अकरोत्। तस्य मध्ये सञ्चरन्तस्य, सभायाः मध्ये पुनर्वसुः उत्पन्नः—अन्धः सन् अपि विद्वान्, धर्मात्मा, यज्ञदातृ च। तस्मात् पुनर्वसुः द्वौ पुत्रौ उत्पादितवान्—वसुश्च अरिजितश्च इति श्रूयते। तथा आहुकः आहुक्यश्च, यौ पण्डितेषु प्रसिद्धौ। तत्र तेषां सेनापतिनां पङ्क्तिपालानां च विषये, अद्भुतवृत्तानि श्लोकाः सहोपाङ्गैः पठ्यन्ते। दशसहस्राणि रथानां मेघनिनादवत् शब्दयन्ति स्म; भोजाः न कदापि अनृतवक्ता, न यज्ञकर्तारः, न सहस्रदातारः। नापवित्राः, न मूढाः, भोजानां कोऽपि नातिक्रमेत; एवं आहुकानां वंशः वर्णितः। आहुकः स्वस्वां भगिनीं आहुकिं अवन्तिदेशे विवाहाय दत्तवान्। आहुकस्य आत्मजायाः द्वौ पुत्रौ जातौ। देवकः उग्रसेनश्च, दिव्ययोनिषु जातौ; देवकस्य पुत्राः अपि देववत् आसीत्। देववान्, उपदेवः, सुदेवः, देवारक्षितश्च; तेषां सप्त भगिन्यः वसुदेवाय दत्ताः। देवकी, श्रुतदेवा, यशोदा, श्रुतिश्रवा, श्रीदेवा, उपदेवा, सुरूपेति सप्त। उग्रसेनस्य नव पुत्राः आसन्, तेषु कंसः ज्येष्ठः; न्यग्रोधः, सुनाम, कङ्क, शङ्कु, सुभु च। राष्ट्रपालः, बध्दमुष्टिः, समुष्टिकश्च; तेषां पञ्च भगिन्यः—कंसा, कंसवती चान्याश्च। सुरभिः, राष्ट्रपाली, कङ्केति विशिष्टाः स्त्रियः। उग्रसेनः स्वपुत्रैः सह कुकुरवंशसम्भूतः इति कथ्यते। भजमानस्य पुत्रः रथाध्यक्षः विदुरथः आसीत्; राजाधिदेवः शूरश्च, विदुरथस्य पुत्रौ। राजाधिदेवस्य द्वौ पुत्रौ वीर्यशालिनौ—शोनाश्वः श्वेतवाहनश्च, क्षत्रधर्मनिष्ठौ। शोनाश्वस्य पञ्च पुत्राः युद्धनिपुणाः—शमी, राजशर्मा, निमुर्त्त, शत्रुजित्, शुचिश्च। शमिनः पुत्रः प्रतिक्षत्रः, तस्य पुत्रः भोजः, तस्यापि पुत्रः हृदिकः। हृदिकस्य दश पुत्राः महाबलिनः। तेषु कृतवर्मा ज्येष्ठः, शतधन्वा श्रेष्ठश्च; देवार्हः, सुभानुः, भीषणः च महाबलः। अजातः, विजातः, करकः, करंधमः च; देवार्हस्य पुत्रः विद्वान् कंबलवर्हिषः जातः। तस्य पुत्रौ आसामौजा, समौजा च। अजातस्य पुत्रस्य अपि द्वौ पुत्रौ—समौजसाविति नाम्ना। समौजस्य त्रयः पुत्राः—सुदंषः, सुवंशः, कृष्ण इति, धर्मिष्ठाः कीर्तिमन्तश्च। एवं यः अन्वहम् अन्धकवंशस्य एतद्वंशावलिं पठति, सः स्वयम् अपि विस्तीर्णं वंशं संतानं च प्राप्नोति। क्रोष्टोः पत्न्यौ गांधारी माध्री च आस्ताम्। गांधार्याः पुत्रः सूनित्रः, सः सुहृदां प्रियः। माध्र्या युधाजित्, ततो देवमीढुषः, अनमित्रः, शिनिश्च—एते पञ्च विशेषगुणयुक्ताः। अनमित्रस्य पुत्रः निघ्नः, तस्य द्वौ पुत्रौ—प्रसेनः महाबलः, शक्तिसेनश्च। प्रसेनस्य स्यामन्तकं नामरत्नं, पृथिव्यां सर्वरत्नेषु श्रेष्ठतमं ज्ञायते। सः तद्रत्नं हृदि धारयन् सदा विराजमानः आसीत्। शौरिः तस्मात् राज्यस्य हितार्थं तद्रत्नं याचितवान्। गोविन्दः बलवान् सन् अपि तद्रत्नं न प्राप्तवान्, न च तद्ग्रहीतुं शक्तः। एकदा प्रसेनः तद्रत्नेन भूषितः मृगयार्थं निर्गतः। गुहायां कस्यचित् प्राणिनः शब्दं श्रुत्वा, प्रसेनः प्रविश्य, तत्र भल्लूकं दृष्टवान्। भल्लूकः प्रसेनः च, प्रसेनजित् च भल्लूकः सह, परस्परं संगम्य, परस्परं जयमिच्छन्तः युद्धं कृतवन्तः। भल्लूकः प्रसेनं हत्वा तद्रत्नं जग्राह। गोविन्दः प्रसेनस्य निधनं श्रुत्वा सन्दिग्धः अभवत्। सत्राजितेन भ्रात्रा, यादवैः चान्यैः, "नूनं गोविन्दः प्रसेनं रत्नार्थं हत्वा" इति उक्तम्। प्रसेनः तद्रत्नेन शोभितः वनं गतः, स्यामन्तकं न त्यक्त्वा हतः। तदप्रदानेन सः निहतः, केशवः रिपुः अभवत्; एवं सर्वत्र एषा वार्ता सत्राजितेन प्रचारिता। अनन्तरं, कालेन, पुनः मृगयायां गतः, गोविन्दः कदाचित् गुहाद्वारं समीपम् आगतः। तत्रापि, पूर्ववत्, भल्लूकानां राजा बलवान् शब्दं कृतवान्। तं शब्दं श्रुत्वा, गोविन्दः खड्गं गृहीत्वा प्रविश्य, जाम्बवानं महाबलिनं भल्लूकाधिपतिं दृष्टवान्। तदा हृषीकेशः शीघ्रं तं भल्लूकं प्रति गतवान्। कोपात् रक्तलोचनः सः जाम्बवानं गृहीत्वा, विष्णुं तं दिव्यरूपं कर्मसु च पश्यन्, भल्लूकानां राजा शीघ्रं विष्णोः स्तुतिं कृत्वा, तदा भगवतः प्रसन्नतया वरं दत्तवान्।