यः स राजा शुभकर्मणि प्रवृत्तः तस्य कृते नदी दुःखिता अभवत्। चिन्तायुक्ता सा नदी निश्चित्य विचारमकरोत्—“अहं स्त्रीरूपा भूत्वा तस्य समीपं गच्छामि, यथा तादृशः पुत्रः जायते; अद्य अहं तस्य पुत्रदात्री भविष्यामि।” ततः अतिशोभनया कन्यया रूपं धारयित्वा सा नदी राज्ञे तं वृत्तान्तं निवेदयामास। राजा तां कन्यां कामयामास। कन्यामध्ये श्रेष्ठा सा कन्या सर्वगुणसम्पन्नं पुत्रं बभ्रुम् जनयामास, यः देवावृद्धात् अपि श्रेष्ठः अभवत्। एतस्मिन्सन्ततिरेषु, ये पुराणकथायाः ज्ञाता भवन्ति, ते महात्मनः देवावृद्धस्य गुणान् कीर्तयन्ति। बभ्रुः पुरुषेषु श्रेष्ठः अभवत्, देवावृद्धः देवसमानः; तस्य षड् षष्टि सहस्राणि पुत्राः अभवन्। ते पुत्राः बभ्रु-देवावृद्धयोः अपि अधिकं अमृतत्वं प्राप्तवन्तः; ते यज्ञदानतपःज्ञानब्रह्मनिष्ठा व्रते दृढाः अभवन्। बहोः रूपवान् तेजस्वी भोजः शरकान्तस्य कन्यां मृतकावतीं विवाह्य चत्वारः पुत्राः प्राप्तवान्—कुकुरः, भजमानः, श्यामः, कंबलबार्हिषः। कुकुरस्य पुत्रः वृष्टिः, वृष्टेः पुत्रः धृतिः। तस्य पुत्रः कपोतरोमा, तित्तिरिः तस्य पुत्रः। तस्य अनेकाः पुत्राः, तेषु नारि नाम्ना विद्वान् पुत्रः अभवत्। तस्य चन्दनः, उदकः, दुन्दुभिः इत्यादीनि प्रसिद्धानि नामानि। अभिजितः पुत्रं प्राप्तवान्, तस्मात् पुनर्वसुर्जातः। अभिजितः पूर्वं पुत्रहीनः सन्, ऋषिभिः प्रमुदितः प्रेरितः; पुत्रार्थं अश्वमेधं यज्ञं अकरोत्। तस्य मध्ये पुनर्वसुः उत्पन्नः, यः अन्धः सन् अपि विद्वान्, धर्मिष्ठः, यज्ञदाता च अभवत्। पुनर्वसुः द्वौ पुत्रौ उत्पादितवान्—वसुश्च अरिजितः; तथा अहुकः अहुकी च, ये विद्वज्जनेषु प्रसिद्धौ। अत्र, सेनापतिषु, रक्षायां च, अद्भुतस्वरूपाणि श्लोकानि कीर्त्यन्ते। दशसहस्राणि रथानां मेघनिनादवत् आसीत्; भोजाः न कदापि मिथ्यावादी, न यज्ञकर्ता, न सहस्रदातृ, न अशुद्धः, न अज्ञः, न कश्चन भोजात् अतिक्रान्तः। एवं अहुकवंशस्य वृतान्तः वर्णितः। अहुकः स्वसारं अहुकीं अवन्त्यां विवाहाय दत्तवान्; अहुकस्य कन्यायाः द्वौ पुत्रौ अभवत्। देवकः उग्रसेनश्च, उभौ दिव्ययोन्यः जातौ; देवकस्य पुत्राः देववत् अभवन्—देववान्, उपदेवः, सुदेवः, देवरक्षितः। तेषां सप्त भगिन्यः वसुदेवाय दत्ताः—देवकी, श्रुतदेवा, यशोदा, श्रुतिश्रवा, श्रीदेवा, उपदेवा, सुरूपा। उग्रसेनस्य नव पुत्राः अभवन्, तेषु कंसः ज्येष्ठः; न्यग्रोधः, सुनामा, कङ्कः, शङ्कुः, सुभुः च। अन्ये राष्ट्रपालः, बद्धमुष्टिः, समुष्टिकः; तेषां पञ्च भगिन्यः—कंसा, कंसवती, सुरभी, राष्ट्रपाली, कङ्का। उग्रसेनः स्वपुत्रैः सह कुकुरवंशसम्भूतः अभवत्। भजमानस्य पुत्रः रथपतिः विदुरथः अभवत्; राजाधिदेवः, शूरः च, विदुरथस्य पुत्रौ अभवत्। राजाधिदेवस्य द्वौ पुत्रौ वीर्यशाली—शोनाश्वः, श्वेतवाहनः, क्षत्रधर्मनिष्ठौ। शोनाश्वस्य पञ्च पुत्राः—शमी, राजशर्मा, निमूर्त्तः, शत्रुजित्, शुचिः, युद्धकुशलाः। शमीपुत्रः प्रतिक्षत्रः, प्रतिक्षत्रस्य पुत्रः भोजः, तस्य पुत्रः ह्रिधिकः; ह्रिधिकस्य दश पुत्राः महाबलिनः। कृतवर्मा ज्येष्ठः, शतधन्वा श्रेष्ठः, देवार्हः, शुभानुः, भीषणः, अजातः, विजातः, करकः, करंधमः; देवार्हस्य विद्वान् पुत्रः कंबलबार्हिषः अभवत्। तस्य असमौजा, समौजा, उभौ पुत्रौ; अजातपुत्रस्य द्वौ पुत्रौ, उभौ समौजौ नाम्ना। समौजस्य त्रयः पुत्राः—सुदंशः, सुवंशः, कृष्णः; सर्वे धर्मिष्ठाः, कीर्तिमन्तः। यः अन्धकवंशस्य एषां वृतान्तं सततं पठति, सः विशालं स्ववंशं प्रजां च प्राप्नोति। गान्धारी, माध्री च क्रोष्टोः पत्न्यौ अभवताम्। गान्धार्याः पुत्रः सूनित्रः, सः मित्रप्रियः अभवत्। माध्रीपुत्रः युधाजित्, तदनन्तरं देवमीढुषः; अनमित्रः, शिनिः च—एते पञ्च विशेषेण चिन्हिताः। अनमित्रस्य पुत्रः निग्नः, निग्नस्य द्वौ पुत्रौ—प्रसेनः महावीर्यः, शक्तिसेनः। प्रसेनस्य अप्रतिमं रत्नं स्यामन्तकं पृथिव्यां रत्नानां राजा इति कथ्यते। तद्रत्नं हृदि धारयन् सः प्रसेनः दीप्तिमान् अभवत्; शौरिः तस्मात् उत्तमं रत्नं राज्यार्थं याचितवान्। गोविन्दः बलवान् सन् अपि तद्रत्नं न प्राप्तवान्, न अपि हृतवान्। एकदा प्रसेनः तद्रत्नेन शोभितः वनं मृगयाय गतः। गुहायां कस्यचित् प्राणिनः ध्वनिं श्रुत्वा, गह्वरं प्रविश्य प्रसेनः भल्लूकं समासादयत्। एवं एषा पावनवंशकथा सत्यम्, पुण्यं, पुण्यवृद्ध्यर्थं पठनीयम्।