राजा तु मम पौत्रं विमुक्त्वा सख्यं कृत्वा सहस्रबाहोः धनुष्स्य तन्त्रीनादः समुत्पन्नः। तस्य नादः युगान्ताग्निवत् प्रवृद्धः, यथा भाग्यबलं तथा भीष्मं, यदा भार्गवः तां छित्त्वा चकार। रणभूमौ तस्य सहस्रबाहवः सुवर्णतालवनेव पतिताः। तदा वसिष्ठः क्रुद्धः अर्जुनं शशाप। स उवाच—"हे हैहय, त्वया मम वनं दग्धं, तवेदं दुष्कृतं अन्येन दण्डं प्राप्स्यति, स च त्वां हन्ता।" तव सहस्रबाहून् छित्वा, त्वां बलात् निगृह्य, शक्तिमान् भार्गवः ब्राह्मणः त्वां हन्ता। वसिष्ठस्य शापात् रामः एव तस्य हन्ता जातः। तस्य शतं पुत्राणाम्, तेषु पञ्च महारथाः आसन्। तेषां नामानि—शूरसेनः, शूरः, धृष्टः, कृष्णः च। जयद्ध्वजः तेषां प्रमुखः, अवन्तिः च रसानाथः। जयद्ध्वजस्य पुत्रः तालेजङ्घो महाबलः। तस्य शतशः पुत्राः तालेजङ्घा इति प्रसिद्धाः। तेषु पञ्च कुलानि हैहयानां महात्मनाम्। तत्र वीतिहोत्राः, भोजाः, अवन्त्यः, तुंडिकेराः च, तालेजङ्घा इति कीर्तिताः। वीतिहोत्रस्य पुत्रः अनन्तः, यः बलशाली प्रसिद्धः; तस्य पुत्रः दुर्जयः, रिपूनां दमनः। स धर्मेण प्रजाः पालयामास; स एव सहस्रबाहुः कर्तवीर्यार्जुनः। तेन भूमिः सागरपर्यन्ता धनुषा विजिता। यस्य नाम प्रातरुच्चार्यते, तस्य धनहानिः न भवति; यः कर्तवीर्यस्य जन्म आख्यायते, स स्वर्गे यज्ञदानकृत्यसमः पूज्यते। ततः पुलस्त्य उवाच—"शृणु राजन्, क्रोष्टोः कुलस्य महात्मनः वंशं, यस्याः वंशे विष्णुः, वृष्णीनां श्रेष्ठः, जातः। क्रोष्टोः पुत्रः व्रजिनीवान् महायशाः, तस्य पुत्रः स्वातिः, स्वातेः पुत्रः कुशंकुः। कुशंकोः पुत्रः चित्ररथः, यः शशबिन्दुः इति ख्यातः, स चक्रवर्ती अभवत्।" तत्र प्राचीनकाव्ये एकः श्लोकः—"शशबिन्दोः शतं पुत्राः, तेषां च शते शते शतानि पुत्राः।" ते सर्वे बुद्धिमन्तः, रूपवन्तः, महाविभवश्रियः; तेषु शताधिपेषु पृथवः बलिनः आसन्। पृथुश्रवाः, पृथुयशाः, पृथुतेजाः, पृथूद्भवः, पृथुकीर्तिः—एते पृथुमतः शशबिन्दूनां नृपतेः वंशजाः। प्राचीनज्ञैः पृथुश्रवाः श्रेष्ठः इति स्तूयते; तस्मात् पुत्राः अभवन्, तेषु उशनाः शत्रुतापनः। उशनसः पुत्रः शिनेयुः, पुरुषश्रेष्ठः; शिनेयुः पुत्रः ऋुक्मकवचः अभवत्। ऋुक्मकवचं युद्धे बहुभिः बाणैः हत्वा, पृथ्वीं विजयी अभवत्। अश्वमेधयज्ञे स राजा ब्राह्मणेभ्यः दानानि अदात्; ऋुक्मकवचात् परावृत् नाम वीरहन्ता पुत्रः जातः। तस्य पञ्च पुत्राः महाबलपराक्रमिणः—ऋुक्मेषुः, पृथुरुक्मः, ज्यामघः, परिघः, हरिः। तेषां पितुः आज्ञया परिघः हरिश्च विदेहे स्थापिता, ऋुक्मेषुः राजा अभवत्, पृथुरुक्मः तस्य सहायः। ताभ्यां ज्यामघः राज्यात् निष्कासितः, आश्रमे निवसन् ब्राह्मणेन प्रबोधितः। ततः स एकाकी, दुःखितः, धनुष्कलापं गृहीत्वा, रथेन ध्वजवान्, नर्मदातटं गत्वा, ऋक्षवत्पर्वतं प्राप्तवान्, तत्रावसत्। तस्य धर्मपत्नी शैब्या सदा तेन सह स्थितवती। स राजा पुत्राभावात् अन्यां पत्नीं चिन्तयामास। युद्धे विजयम् आप्तः कन्यां प्राप। भयात् स भार्यां प्रति—"सुमुखि, एषा तव सूनुषा भवतु" इति उक्त्वा। सा पप्रच्छ—"कस्य सूनुषा?" राजा उवाच—"या पुत्रः भविष्यति, स्याः सा पत्नी।" तस्याः तपसा कन्या जाताऽभवत्। शैब्या धर्मपत्नी पुत्रं विदर्भं अजनि; तस्मिन् राजकन्यायां क्रथः कौशिकश्च सूनुषौ जातौ। तृतीयः लोपाम्पादः धर्मात्मा अभवत्; विदर्भः पश्चात् युद्धकुशलं वीरं पुत्रं अलभत्। लोपाम्पादस्य पुत्रः बभ्रुः, तस्य पुत्रः धृतिः; कौशिकस्य पुत्रः चेदिः, तस्मात् चेदिराजानः प्रसिद्धाः। क्रथस्य पुत्रः कुन्तिः, कुन्तेः पुत्रः धृष्टः, धृष्टात् सृष्टः महाबलः। सृष्टस्य पुत्रः धर्मात्मा निवृत्तिः रिपुदमनः; निवृत्तेः दशार्हः, विदुरथः अपि। दशार्हस्य पुत्रः भीमः, तस्मात् जीमूतः, तस्य पुत्रः विकृतिः, तस्य पुत्रः भीमरथः। भीमरथस्य पुत्रः नवरथः, तस्य पुत्रः दशरथः, तस्य पुत्रः शकुनिः। तस्मात् करम्भः, ततः देवरतः, देवरतात् देवक्षत्रः प्रसिद्धराजा उत्पन्नः।