ततः शर्मिष्ठा दुह्युये च पूरवे च पुत्रान् अभ्यजनयत्। यदुश्च पूरुश्च, हे भारत, स्वस्ववंशवर्धकौ अभवताम्। अधुना, हे राजन्, अहं पूरुवंशस्य कथा कथयामि, यस्मिन्त्वं जातः। यदु से यादवाः उत्पन्नाः, येषु बलरामः केशवश्च अभवन्। पृथिव्याः भारहरणाय पाण्डवहिताय च, यदुना पञ्च पुत्राः सम्देवपुत्रसमानाः अभवन्। तेषां ज्येष्ठः सहस्रजित्, ततः क्रोष्टा, नीलः, अञ्जिकः, रघुश्च। सहस्रजितस्य पुत्रः शतजित् नाम राजा अभवत्। शतजितस्य त्रीन् पुत्रान् धर्मिष्ठान् अभ्यजनयत्—हैहयः, हयः, तालहयश्च। हैहयस्य पुत्रः धर्मनेत्रः, धर्मे प्रसिद्धः। धर्मनेत्रस्य पुत्रः कुन्तिः, तस्य पुत्रः संहतः। संहतस्य पुत्रः राजा महिष्मान्, महिष्मानस्य पुत्रः वीरः भद्रसेनः। वाराणस्याम् पूर्वं उक्ते राज्ञः, भद्रसेनस्य पुत्रः धर्मात्मा दुर्दमः अभवत्। दुर्दमस्य पुत्रः भीमः धनकः नाम, बलसम्पन्नः। धनकस्य चत्वारः पुत्राः जगति प्रसिद्धाः—कृताग्निः, कृतवीर्यः, कृतधर्मा, कृतौजाः। कृतवीर्यात् अर्जुनः अभवत्। सः सहस्रबाहुः जातः, सप्तद्वीपाधिपः राजा। सः दशसहस्रवर्षाणि घोरं तपः अकरोत्। सः दत्तात्रेयं कृतवीर्यवंशसमुत्पन्नं पूजितवान्। तस्मै दत्तात्रेयो भगवान् चत्वारि वरान् अदात्। तेन राजा प्रथमं वरं याचत्—सहस्रबाहुत्वम्। तदपि, अधर्मे चिन्तयन् भयस्य नाशः। युद्धेन पृथिवीं जित्वा, धर्मेण बलम् उपार्ज्य, युद्धमध्येम् अपि श्रेष्ठान् अपि हन्तुं शक्तिः। एवं सप्तद्वीपयुक्तां पृथिवीं सप्तसागरपरिवृतां क्षत्रियधर्मेण विजिग्ये। सहस्रबाहुत्वं तस्य बुद्धिमतः इच्छतः जातम्। तस्य सर्वयज्ञाः महादानयुक्ताः अभवन्। सर्वे यूपाः सुवर्णमयाः, सर्वे वेदिः सुवर्णमयीः। सर्वे देवाः दिव्यरथैः सुसज्जिताः आगच्छन्। सः सदा गन्धर्वैः अप्सराभिः च सेवितः। तस्य यज्ञे गन्धर्वनारदः स्तोत्राणि गायन् आसीत्। यज्ञैः दानैः तपसा वीर्येण विद्यया च, सः सप्तद्वीपान् वातवेगेन अतिक्रान्तवान्। सः राजा पंचाशत्सहस्रवर्षाणि राज्यं कृतवान्, सप्तद्वीपाधिपः अभवत्। सः गोपालकः, क्षेत्रपालकः, वर्षेण सह मिलित्वा अर्जुनः अभवत्, परजन्यवत्। सः सहस्रबाहुः धनुष्कोटिप्रहारदृढबाहुः, शरदादित्यवत् सहस्रकिरणः प्रकाशते। सः मानवेषु महिष्मत्यां समुद्रबलसम्पन्नः उज्ज्वलति। सः राजा स्वसुखे रममाणः विपरीतानां तरङ्गाणां मध्ये क्रीडति। तरङ्गाः फेनसौन्दर्ययुक्ताः तस्य क्रीडया बद्धाः। नर्मदा भ्रूभङ्गतरङ्गमालया भूषिता, सः एक एव मनुवंशे महासागरं प्रविशति। सः बाहुबलं उत्तोल्य प्रियाम् आनन्दयन्, महासागरः तस्य सहस्रबाहुभिः कम्पितः। पाताले स्थिताः महादानवाः तस्य जंघाकम्पनात् अमृतोद्गमनभीत्या निमग्ना स्थिराः अभवन्। महाग्राहाः अपि स्थिरशीर्षाः नमिताः। सः धनुर्धरः रावणं प्रति शरान् विससर्ज। सः धनुर्धरः धनुः गृहीत्वा पञ्चभिः शरैः लङ्केश्वरं मोहयन्, रावणं सेनया सह जयित्वा, बन्धनं कृत्वा, महिष्मतीं निनाय। ततः अहम् अग्रतः गत्वा अर्जुनं शांतयामि। सः राजा मम पौत्रं मुक्त्वा मैत्रीम् अकरोत्। तस्य सहस्रबाहोः धनुष्कोटिनिस्वनः उत्पन्नः। यथाऽन्तकाले अग्निस्वरः उत्पद्यते, तथा भाग्यबलं अर्जुनस्य यदा भार्गवः तं छित्तवान्। युद्धे सहस्रबाहवः सुवर्णतालवनमिव पतिताः। वसिष्ठः क्रोधात् अर्जुनं शप्तवान्। "हे हैहय, त्वया मम वनं दग्धम्, तव पापकर्मणां दण्डः अन्येन भविष्यति, सः त्वां हन्ति।" "सहस्रबाहून् छित्वा, बलात् तव दमनं कृत्वा, तपस्वी ब्राह्मणः भार्गवः त्वां हन्ति।" वसिष्ठस्य शापात् रामः तस्य हन्ता अभवत्। तस्य शतपुत्राः, तेषु पञ्च महारथाः अभवन्। ते शस्त्रकुशलाः, वीर्यवन्तः, शूराः, धर्मिष्ठाः, महाबलाः—शूरसेनः, शूरः, धृष्टः, कृष्णः। जयद्ध्वजः तेषां प्रमुखः, अवन्तिः रसाधिपः। जयद्ध्वजस्य पुत्रः तालजङ्घः महाबलः अभवत्। तस्य पुत्राः शतशः तालजङ्घाः अभवन्। तेषु पञ्च हैहयश्रेष्ठाः कुलानि अभवन्। वीटिहोत्राः, भोजाः, अवन्त्यः, तुण्डिकेराः च—एते तालजङ्घाः प्रसिद्धाः।