यः स तु यक्षपुच्छविजयेन ख्यातिम् आपन्नः, निजैः परिचारकैः सह, ब्रह्मणः प्रसादेन तस्मिन्न् काले इन्द्रेणोत्तमासनं प्राप्तवान्। स धर्मार्थकामसंयुक्तान् प्रजाः धर्मेण पालयामास; त एव धर्मार्थकामरूपिणः, कौतूहलसमन्विताः, तं द्रष्टुम् आगताः। ते तस्य कर्माणि ज्ञातुम् इच्छन्तः, तथा च तान् समदृश्ट्या पश्येत् इति उत्सुकाः, स तान् श्रद्धया अर्घ्यपाद्यादिभिः सत्कारं चकार। दिव्यहेमविभूषितानि त्रीणि आसनानि आनीय, तान् उपवेश्य, धर्मे किंचित् प्रवणः पूजनं चकार। तदा कामः च अर्थः च, राज्ञः प्रति कोपितौ, उपेत्य, अर्थः लोभात् शापम् अदात्—"विनाशं गमिष्यसि" इति। कामः अपि उवाच—"गन्धमादनपर्वते, कुमारिकावने, उर्वश्याः वियोगेन, त्वम् काममोहितः भविष्यसि" इति। धर्मः तु अवदत्—"दीर्घायुः धर्मिष्ठः च भविष्यसि; तव वंशः, हे राजन्, चन्द्रतारकाभ्यां यावत् स्थितिं प्राप्स्यति" इति। "शतशः वर्धिष्यते, पृथिव्यां कदापि न नश्यति; षष्टिवर्षाणि उर्वश्यां प्रति काममोहितः भविष्यसि" इति। "त्वदीया भार्या अपि, सा अप्सराः, त्वदीयवशगा शीघ्रं भविष्यति" इत्युक्त्वा, ते सर्वे अन्तर्धानं गताः; राजा तदा स्वं राज्यं पालयामास। स प्रतिदिनं इन्द्रं द्रष्टुं यायात्; एकदा रथमारुह्य, दक्षिणां दिशं व्योम्नि ययौ। तत्र, शक्रेण सह, स केशिनं दानवराजं चित्रलेखया सह उर्वशीं व्योम्नि वहन्तं अपश्यत्। विविधास्त्रवर्षेण तं संग्रामे विजित्य—यः पूर्वं वज्रधरं इन्द्रं अपि जितवान्—स तेन सख्यं कृत्वा, उर्वशीं इन्द्राय अदत्त। तस्मात् कालन्यायात् इन्द्रः तस्य मित्रं अभवत्। तदा वज्रधरो देवः संतुष्टः, सर्वलोकातिशायिनं पुरूरवसं प्रति अवदत्—"सा तव गम्यताम्" इति। पुरूरवसः प्रीत्यर्थं, सा उर्वशी महत् आख्यानं गायती—या लक्ष्म्याः स्वयंवरकथा, भारतेन प्रवर्तिता। स मेनकां, उर्वशीं, रम्भां च नृत्यनियमं दत्तवान्; तत्र उर्वशी लक्ष्मीरूपेण सुशोभनं नृत्यं चकार। नृत्यमाना सा उर्वशी, पुरूरवसं दृष्ट्वा कामेन आक्रान्ता, प्राचीनकाले उपदिष्टानि लक्षणानि चेष्टाः च विस्मृतवती। भारतः, तस्या वियोगेन कुपितः, शापं दत्तवान्—"पञ्चपञ्चाशद्वर्षाणि पृथिव्यां लता भविष्यसि" इति। ततः उर्वशी पतिं प्रति गतवती, चिरकालं तेन सह स्थितवती; शापानुभवात् अनन्तरं, सा बुधपुत्रेण सह पुनः एकत्रिता। सा अष्टौ पुत्रान् प्रसूतवती; तेषां नामानि शृणु—आयुः, दृढायुः, वश्यायुः, बलायुः, धृतिमान्, वसुः, दिव्यजयुः, शतायुः—एते सर्वे दिव्यबलतेजसः। आयोः पुत्रः नहुषः, तथा वृद्धशर्मा। राजिः, डण्डः, विशाखः—एते पञ्च महाबलाः; राजेः शतं पुत्रान् राजेयाः इति ख्याताः। राजिः पापरहितं नारायणं पूजितवान्; तस्य तपसा तुष्टः विष्णुः वरं दत्तवान्। स देवासुरमानुषेषु विजयी अभवत्; तदा देवासुरयुद्धं त्रिशतवर्षपर्यन्तं प्रवृत्तम्। प्रह्लादस्य च इन्द्रस्य च घोरयुद्धे कश्चित् न विजयी अभवत्; ततः देवाः असुराश्च पृथक् चतुर्मुखं ब्रह्माणं उपगम्य पप्रच्छुः। "कः अस्माकं मध्ये विजयी भविष्यति, यत्र राजिः स्थितः?" इति पृष्ट्वा, विजयानुग्रहाय, तं राजानं स्वपक्षे स्थापयितुम् अयाचन्त। स दैत्यान् प्रति अवदत्—"यदि अहं भवतः स्वामी भवामि, तर्हि तथा" इति; असुराः न अनुमेमुः, देवाः तु तस्मिन् काले अङ्गीकृतवन्तः। "भवतः स्वामी भूत्वा शत्रुबलं नाशय" इति उक्त्वा, ये वज्रधरेण हन्तव्याः, ते सर्वे निहताः। इन्द्रः तेन कर्मणा संतुष्टः, तं आत्मसुतं कृतवान्; पूर्वं इन्द्राय राज्यं दत्त्वा, राजिः तपः कर्तुं गतः। अनन्तरं, राजिपुत्राः इन्द्रस्य तेजः, यज्ञभागं, राज्यं च अपहृत्य, तपोबलसम्पन्नाः अभवन्। एवं राज्यविहीनः, राजिपुत्रैः पीडितः, इन्द्रः दुःखितः बृहस्पतिम् उवाच— "हे बृहस्पते! यज्ञभागराज्यविहीनः अहं दुःखितः; हे बुद्धिनाथ, यथा राज्यं पुनः प्राप्नुयाम्, तथा प्रयत्नं कुरु" इति। ततः बृहस्पतिः, ग्रहशान्त्युपचारैः, इन्द्रं बलवत्तरं कृतवान्। अन्यत्र च, बृहस्पतिः राजिपुत्रान् विमोहयामास, वेदबाह्यं जिनमतं स्वीकृत्य, धर्मविदपि सन्। स बुद्धिनाथः तान् त्रिवेदाद् व्युत्सार्य, वेदबाह्यान् बहुवादयुक्तान् कृतवान्। इन्द्रः तान् सर्वान् अधर्मान् वज्रेण निहत्य, नहुषस्य सप्त धर्मात्मनः पुत्रान् वक्ष्यामि। यती, ययातिः, शर्यातिः, उत्तानः, परः, आयतिः, वियतिः—एते सप्त वंशवर्धकाः। यती बाल्य एव वैखानसयोगी अभवत्; ययातिः सर्वदा धर्ममेव आश्रित्य, राज्यं पालयामास। शर्मिष्ठा, वृषपर्वणः पुत्री, तस्य भार्या अभवत्; तथा देवयानी, भृगुपुत्री, सती अपि। ययातेरपि पञ्च पुत्राणां नामानि वक्ष्यामि; देवयानीयाः यदुः तुर्वसुश्च जातौ।