फाल्गुनमासस्य अमावास्यायां, पौषमासस्य एकादश्यां, आषाढमासस्य दशम्यां, माघमासस्य सप्तम्यां च विशेषतः श्राद्धकर्मणि विधानं प्रवर्तते। श्रावणकृष्णाष्टम्यां, आषाढपूर्णिमायां, कार्तिक्याः च फाल्गुन्याः च पूर्णिमासु, ज्येष्ठशुक्लपञ्चदश्यां च, एतेषु दिवसेषु श्राद्धदानस्य महत्त्वं निर्दिष्टम्। मन्वन्तरादिप्रवृत्तानि कर्माणि दातारं अक्षय्यं पुण्यं यच्छन्ति; अत्र श्रद्धया तिलयुतं जलं पितृभ्यः सम्यग् दत्तं फलदं भवति। एवं कृतं श्राद्धं पितृभ्यः सहस्रसंवत्सरपर्यन्तं श्रेयस्करं भवति—एष रहस्योपदेशः। विशेषतः वैशाखमासस्य उपवासे महालयमहोत्सवे च श्राद्धकर्म कर्तव्यम्। पुण्यस्थलेषु, देवालयेषु, गोष्ठेषु, द्वीपे, उद्याने, गृहे, शुद्धे विविक्ते स्थले च युक्त्या श्राद्धं सम्पादनीयम्। पूर्वदिने वा परदिने वा, स्वशीलसम्पन्नान्, सदाचारीन्, सद्गुणयुक्तान्, उत्तमकुलोत्पन्नान्, सुशोभनान् ब्राह्मणान् आमन्त्रयेत्। दैवकर्मणि द्वौ, पितृकर्मणि त्रयः, उभयत्र वा एकैकम्—एवं भोजयेत्, स्वल्पं वा महद्वित्तवानपि, अतिक्रमेण न दद्यात्। ततः विश्वेदेवान् ताजैः पुष्पैः सम्यक् आसनेन च पूजयित्वा, युगलं पात्रं पूरयित्वा विशुद्धदर्भेषु स्थापयेत्। "शन्नो देवी" इति जपन् जलं, "यवोऽसि" इति जपन् यवं वा सिञ्चेत्; ततो गन्धपुष्पैः पूजयित्वा तानि विश्वेदेवेभ्यः समर्पयेत्। "विश्वेदेवास" इत्यादि मन्त्रैः आहूय, "राजा धान्यानां असि यवः, मधुना युतः वरुणस्य" इति उच्चार्य यवं विकिरेत्। गन्धादिभिः पूजयित्वा, हविर्दत्त्वा, ततः पितृकर्म आरभेत; प्रथमं दर्भासनं विन्यस्य, त्रयः कुम्भान् पूजयेत्। पवित्रैः शुद्धीकृत्य, "शन्नो देवी" इति जलं सिञ्चेत्; "तिलोऽसि" इति तिलं न्यस्य, पुनः गन्धपुष्पैः सम्पूजयेत्। कुम्भः काष्ठनिर्मितो भवेत्, पत्रनिर्मितो वा, रौप्यनिर्मितो वा, सागरोद्भवः अपि। सुवर्णरजतताम्रपात्रं पितृभ्यः श्रेष्ठं कथ्यते; रजतस्य कथा, दर्शनं, दानं च प्रशस्यते। श्रद्धया रजतपात्रे वा रजताभूषिते वा जलं पितृभ्यः दत्तं अक्षय्यं पुण्यं जनयति। अद्यापि पितृपात्रेषु रजताभूषितं श्रेष्ठतमं प्रियं च पितृभ्यः, यतो हि तद् शिवनेत्रोद्भवमिति। एवं स्वशक्त्या पात्राणि निर्विश्य, अनसूयया, दर्भं हस्ते स्थापयित्वा, "या दिव्येति" इति मन्त्रेण पितृनामगोत्रं च उच्चार्य, "पितॄनाह्वयिष्यामि" इति उक्त्वा तेषां अनुमतिं प्राप्य, ऋग्वेदमन्त्रेण "उशन्तस्त्वा तथा यन्तु" इति पितॄनाहूयेत्। "या दिव्येति" इति उच्चार्य अर्घ्यं दद्यात्, ततो गन्धादिकं समर्पयेत्; दर्भेन वस्त्रं दत्वा, प्रथमं शरणं दद्यात्। ततो हविर्दत्तं पितृकुम्भे स्थापयित्वा, उत्तराभिमुखे निधाय, पितृणां आसनं स्थापयित्वा, हविरुपस्थापयेत्। तत्र पूर्ववत् अग्निहोत्रं निरासूयकं कृत्वा, द्वाभ्यां हस्ताभ्यां हविर्नियोजयेत्। "उशन्तस्त्व" इत्युक्त्वा तां दर्भां हस्तेन समर्पयेत्, विविधैः श्रेष्ठैः शाकाद्यन्नैः च सह। दध्यमिश्रितं शाल्यन्नं, क्षीरं, घृतं, शर्करा च, मासपर्यन्तं सर्वे पितरः तृप्यन्ति—इति पद्मजः। मच्छमांसदाने द्वौ मासौ, हरिणमांसदाने त्रयः, मेषमांसदाने चत्वारः, पक्षिमांसदाने पञ्च मासाः तृप्तिः। वराहमांसदाने षड् मासान्, सप्तपादमांसदाने सप्त, अजमांसदाने अष्टमासान् तृप्तिः। चित्रलृण्गमांसदाने नव, वराहमहिषमांसदाने दश मासान् तृप्तिः। शशककूर्ममांसदाने एकादशमासान्, गोदुग्धपायसेन संवत्सरपर्यन्तं तृप्तिः। सूकरमांसदाने पञ्चदशमासान्, गण्डमांसदाने द्वादशवर्षपर्यन्तं तृप्तिः। काकमाचीमांसदाने, चूर्णमीनमांसदाने च अनन्ता तृप्तिः; यत् किमपि मधुना युतं, दुग्धं, दधि, पायसं वा। एवं दत्तं पितृभ्यः, पूर्वदेवाः, अक्षय्यम् आहुः; तत्र वेदपारायणं, श्राद्धकर्म, सर्वाणि पुराणानि च पाठयेत्। ब्रह्मणः, विष्णोः, सूर्यस्य, रुद्रस्य स्तोत्राणि, इन्द्रस्य, ईशस्य, सोमस्य, पवमानानां स्तोत्राणि यथाशक्ति पाठयेत्। बृहद्रथन्तरसामानि, ज्येष्ठसाम, रौरव, शान्तिपाठ, मधु ब्राह्मणं च पठनीयम्। तथैव मण्डल ब्राह्मणं च यद् यत् तृप्तिदायकं, सर्वं ब्राह्मणानां स्वस्य च हिताय पठनीयम्। महाभारतपारायणं पितृभ्यः परमप्रियं—तदपि कर्तव्यम्; ब्राह्मणभोजनानन्तरं, भोजनं, जलं, अन्यं च समर्पयेत्। सर्ववर्णानुकूलं भोजनं आदरात् आनयेत्, भोजितानां पुरतः भूमौ उच्छिष्टं विकिरेत्। ये च मम वंशे अग्निदग्धाः, ये च न, ते भूमौ दत्तेन तृप्यन्तु, तृप्ताः च परमां गतिं यान्तु। येषां माता नास्ति, पिता नास्ति, बान्धवो नास्ति, मित्रं नास्ति, न खाद्यं—तेषां भूमौ दत्तं भोजनं तृप्त्यै स्वस्थानगमाय च भवतु। ये अनिष्टकृत्येन मृताः, त्यागिनः, कुटुम्बभाजः, उच्छिष्टभाजः च—तेषां दर्भासनं विन्यस्य अन्नविसर्जनं कर्तव्यम्। पितृसन्तोषाय एकवारं जलं विसृज्येत, अन्नविसर्गे अपि, गोमयमूत्रजलेन वा भूमौ। दर्भाग्राणि दक्षिणाभिमुखानि स्थापयित्वा, नियमानुसारं पिण्डान् पितृकर्मविधिना सम्यग् रचयेत्।