देवाः प्रमुदिताः, दानवाः प्रतिनिवृत्ताः, तदा दिति गर्भं धारयामास। तस्मिन्नेव क्षणे कश्यपः पुनः तां सम्बोधितवान्। स तामुवाच—“तव मुखं शशिनः सदृशं, उरसो बिल्वफलयोः समौ, अधरौ विद्रुमवर्णौ, त्वं चातिसुन्दरवर्णा।” पुनश्च स प्राह—“त्वां दृष्ट्वा, विशाललोचने, मम स्वदेहं विस्मरामि। अतः, सुन्दरश्रोणि, मम हस्तेन तव स्तनयोः गर्भः संस्थापितः। त्वं, सुमुखि, एषं गर्भं तपोवने शतवर्षपर्यन्तं सावधानतया धारयितुमर्हसि।” स तां गर्भिणीं धर्मानुशासनैः उपदिशत्—“संध्याकाले, उत्तमवर्णे, गर्भिण्या न भक्ष्यम्, न च सा कदाचित् वृक्षमूलानि गन्तव्या वा तिष्ठेत्। मुसलादिषु नोपविशेत्, अप्सु न प्रविशेत्, रिक्तगृहेषु च वर्जयेत्। वल्मीकं न प्रविशेत्, न च मनसा शुचिर्भवेत्, नखैः भूमिं न खन्याद्, न चाङ्गाररजः स्पृशेत्। न सदा शयेता, न च श्रमे युञ्जीत, तुषाङ्गारास्थिपिशितेषु स्थलेषु न प्रविशेत्। लोके विवादं वर्जयेत्, शरीरमङ्गनं च न कुर्यात्, केशान् न प्रसरयेत्, न च कदाचित् मलिना भवेत्। शिरसा उत्तरदिशं न शयीत, न च अधः शिरसा, न च वसनहीना, न च चिन्ता युक्ता, न च सिक्तपादा। नापशकुनवचनं ब्रूयात्, न चात्युत्साहस्मितं कुर्यात्, सदा श्रद्धया पूजां कुर्यात्, शुभाय यत्नं कुर्यात्। सर्वौषधिसंयुक्तेन जलेन स्नानं कुर्यात्, प्रसन्नवदना भवेत्, पतिसुखाय पतिसेवाय च प्रवृत्ताः स्यात्, पतिं कदापि न निन्देत्।” तदा दितिः स्वमात्मानं क्षीणमपश्यत्—“अहं कृशा, दुर्बला, जरसा पीडिता, स्तनौ पतितौ, मुखं च शिथिलं च।” सा पुनरुवाच—“कदापि न वदेत्—‘त्वया मयि एवं कृतम्।’ इतोऽहम् गच्छामि।” इत्युक्त्वा सा तत्रैव सर्वभूतदृशां समक्षं अन्तर्धानं गता, पतिनिर्देशान् च अन्वगच्छत्। एतेषां घटनां ज्ञात्वा, इन्द्रः स्वर्गात् आगत्य दित्याः समीपं गतः, तस्याः सेवकः अभवत्। स पाकोपमानी, अन्तः क्षुब्धः, बहिः सौम्यवदनः, मधुरवचनः, दोषान्वेषणाय प्रवृत्तः। स धर्मरूपं आचरन्, किंचित् न ज्ञायते किमर्थं तत्र स्थितः। शतवर्षे सम्पूर्णे, त्रिदिवसशेषे, दितिः स्वसिद्धिं मन्यते स्म, हृष्टा विस्मिता च। सा अस्नातपदा, विमुक्तकेशा, मध्याह्ने निद्राभिभूता, उत्तरशिरसा शयिता। तदा स अवसरं लब्ध्वा, शचीपतिः अन्तः प्रविष्टः। स वज्रायुधेन गर्भं सप्तधा चिच्छेद; तदा सप्त पुत्राः सूर्यसमानतेजसः जाताः। ते सप्त शिशवः रुरुदुः, किन्तु दानवशत्रुणा वारिताः; पुनः रुदन्तः, हरिणा प्रतिप्रत्येकं सप्तधा विदारिताः। वज्रधरः तान् गर्भे स्थितान् पुनः पुनः चिच्छेद; एवं ते एकोनपञ्चाशत् जाताः, तीव्रं रुदन्तः। इन्द्रः तान् रोधनं वारयन् उवाच—“मा पुनः पुनर्रुदत।” स वृत्रहा तदर्थं चिन्तयामास—“कस्य कर्मणा, केन वा महात्मना, एते पुनर्जीविताः? एष पुण्यबलात्, पूर्णचन्द्रव्रतस्य फलं। किल एष सिद्धिः, ब्रह्मपूजनस्य वा परिणामः; वज्राहताः अपि न नष्टाः। यतः गर्भे संरक्षिताः एकः बहवः अभवन्, नूनं एते अभेद्याः; अतः देवत्वं प्राप्नुयुः।” “यतः ‘मा रुद’ इति उक्ताः सन्तः अपि रुदन्तः, गर्भे जाताः, तस्मात् ‘मरुतः’ इति नाम्ना प्रसिद्धाः स्युर्म, सुखं च भुञ्जीरन्।” तदा इन्द्रं तुष्ट्वा, दितिः पुनरुवाच—“क्षमस्व। अर्थशास्त्रानुसारं मया एष दोषः कृतः।” तदा अमराधिपः मरुद्गणं देवैः समं कृत्वा, दितिं पुत्रैः सहितां दिव्यरथे स्थाप्य स्वर्गं निनाय। ये यज्ञभागिनः आसन्, ते मरुतः अभवन्; ते असुरैः न मिलित्वा, देवानां प्रियाः अभवन्। एवं भीष्मः पप्रच्छ—“हे ब्रह्मन्, त्वया प्रथमसृष्टिः विस्तारतः कथिता; अधुना द्वितीयसृष्टिं तस्य च अधिपतीन् वद।” पुलस्त्यः प्राह—“पृथुः पृथिव्याः सर्वाधिपतित्वे अभिषिक्तः सन्, सोमं ओषधीनां, यज्ञानां, व्रतानां, तपसां च अधिपतिं चकार। वरुणं आपां, वैश्रवणं वित्तस्य नृपतीनां च, हिरण्यगर्भं नक्षत्राणां, ऋत्विजां, वृक्षाणां, लतानां च अधिपतिं न्ययोजयत्। विष्णुं सूर्याणां, अग्निं वसूनां लोकानां च अधिपतिं, दक्षं प्रजापतीनां, शक्रं मरुतां च अधिपतिं न्ययोजयत्। प्रह्लादं दैत्यदानवानां, यमं पितृणां, शूलपाणिं पिशाचराक्षसानां, पशूनां, प्रेतयक्षवेतालानां च अधिपतिं चकार। हिमवंतं पर्वतानां, समुद्रं नदीनां, चित्ररथं गन्धर्वविद्याधरकिन्नराणां च स्वामिनं न्ययोजयत्। वासुकिं महाबलिनं नागानां, तक्षकं सर्पाणां, ऐरावतं गजानां, दिशां च रक्षकम् अधिपतिं चकार। सुपर्णं पक्षिणां, उच्चैःश्रवसं अश्वानां, सिंहं मृगाणां, वृषभं गावां, प्लक्षं सर्ववृक्षाणां च अधिपतिं न्ययोजयत्। प्रजापतिः प्रथमं एतान् अधिपतीन् अभिषिच्य, दिशां पालकांश्च तदनन्तरं अभिषिच्य, पूर्वदिग्रक्षकम् सुवर्माणं, आरातिकेतुं च नाम्ना न्ययोजयत्।” एवं सुसम्प्रयुक्ता, पुण्यकथायाः इयं कथा।