धर्मज्ञः गोघृतं तद्वत् पायसं च ब्राह्मणेभ्यः द्रव्यं दद्यात्, यथाशक्ति पुष्पमालां च समर्पयेत्। यः पूर्णमास्यां एतत् विधिं कुर्यात्, स्त्री वा पुरुषः वा, स सर्वपापैः विमुक्तः ब्रह्मसाक्षात्कारं लभते। अस्मिन लोके स उत्तमपुत्रान्, निश्चितं सौभाग्यं च भुङ्क्ते; ब्रह्मा विष्णुरसुखस्वरूपः महेश्वरः च स्मृतः। सुखकामः यः कश्चन, स यथेष्टं ब्रह्मणं देवपितामहं स्मरेत्; एतत् श्रुत्वा दिति सर्वं विधिवत् अकरोत्। कश्यपः तपस्याः महात्म्येन, परममुदितः आगतः, ताम् पूर्वं कृशां सुन्दरीं मनोहरां च पुनः कृतवान्। स ताम् वरान् इच्छितुम् आमन्त्र्य, दिति उत्तमं वरं अचिन्तयत्—इन्द्रवधाय शक्तिमन्तं पुत्रं। सा उवाच—"महतात्मानं सर्वदेवविनाशिनं वरयामि"; कश्यपः तस्यै इन्द्रवधाय सम्बद्धं वचनं प्रोवाच। स उवाच—"एतत् दास्यामि, किं तु किं कर्तव्यम्? शुभे, आज्यं आपस्तम्बीं विधिं पुत्रेष्टिं च कुरु, स्तनवत्याः।" "ततः अहं स्तनयोः स्पर्शेन गर्भं स्थापयिष्यामि, शुभे। गर्भः शुभः भविष्यति, इन्द्रविनाशकः।" ततः सा आपस्तम्बीं विधिं पुत्रेष्टिं च सम्यक् अकरोत्, कश्यपः उत्साहितः "इन्द्रशत्रुः भव" इति हविर्ददौ। देवाः हृष्टाः, दानवाः निवृत्ताः, दिति गर्भं धारयामास; कश्यपः पुनः तस्यै वाचम् उवाच। "तेजस्वी चन्द्रमुखि, स्तनौ बिल्वफलसमौ, ओष्ठौ विद्रुमसमौ, त्वदीयं वर्णं अतीव शोभनम्।" "त्वां दृष्ट्वा, विशालाक्षि, आत्मदेहं विस्मरामि; एवं, सुन्दरी, मम हस्तेन स्तनयोः गर्भः स्थापितः।" "एष गर्भः शतवर्षं तपोवने यथावत् रक्ष्यः, सुन्दरमुखि।" "संध्याकाले गर्भिणी न खादेत्, न स्थातव्यं, न वृक्षमूलं गन्तव्यम्।" "मुषलादिषु न उपविशत्, जलं न प्रविशेत्, रिक्तगृहं वर्जयेत्।" "वल्मीकं न वसेत्, चित्तं न व्यग्रं, नखैः भूमिं न खनयेत्, न च काष्ठे वा भस्मनि।" "न सदा शयीत, श्रमं वर्जयेत्, तुषादिषु, भस्मनि, अस्थिषु, कपालेषु न प्रविशेत्।" "कलहं वर्जयेत्, शरीरं न अलेपयेत्, केशं न मुक्तं, न च अशुचिः स्यात्।" "शिरसा उत्तरदिशं न शयीत्, न अधः, न वस्त्रहीना, न व्यग्रचिता, न च शुष्कपादाः।" "अशुभं न वदेत्, न अति हास्यं कुर्यात्, सदा पूजां सम्यक् कुर्यात्, शुभे ध्यानं योजयेत्।" "सर्वौषधजलैः स्नानं कुर्यात्, प्रसन्नवदना स्यात्, पतिसुखे निष्ठिता, पतिं न कदापि निन्देत्।" दिति उवाच—"अहं कृशा, दुर्बला, वृद्धत्वं प्राप्तम्, स्तनौ पतितौ, मुखं च झरझरितम्।" "कदापि न वदेत्—'एवं त्वया कृतम्'; नमः, गच्छामि।" इति उक्त्वा, कश्यपः "एवम्" इति प्रत्युवाच। सर्वभूतानां साक्षात् सा तत्रैव लीनाभवत्; ततः पतिवचनं सम्यक् अकरोत्। एतद् ज्ञात्वा, इन्द्रः स्वयम् दिविसद् त्यक्त्वा दित्याः समीपं आगतः, तत्र सेवां अकरोत्। दितौ दोषं अन्विष्य, पाका-ईश्वरः अन्तः क्षुभितः, बहिः प्रसन्नः, मधुरं वदन् वर्तते। स स्वार्थं न दर्शयन् धर्मतः आचरन्, शतवर्षस्य अन्ते, त्रिदिनेषु शेषे। दिति आत्मनं सिद्धं मन्यते, हृष्टचित्ता, विस्मिता; शयाना शुष्कपादाः, मुक्तकेशी। निद्राभारेण, मध्याह्ने, उत्तरदिशि शिरसा शयिता; तदा, शचीपतिः अवसरं लब्ध्वा अन्तः प्रविष्टः। वज्रेण देवराजः गर्भं सप्तधा विदारयामास; सप्त पुत्राः सूर्यप्रभाः जाताः। ते सप्त शिशवः रुदन्तः, दानवशत्रुः न रुदन्तु इति वारयामास; पुनः, रुदन्तः, हरिः तान् सप्तधा विदारयामास। वज्रधारी पुनः गर्भस्थे तिष्ठन्तः तान् छिनत्त; एवं, एकोनचत्वारिंशत् जाताः, तीव्रं रुदन्तः। इन्द्रः तान् वारयामास—"न पुनः पुनः रुदन्तु"; तदनन्तरं वृत्रहन्ता चिन्तयामास। "कस्य कर्मणा, कस्य महात्म्येन, एते पुनः जीवन्ति?" पुण्यबलात्, पूर्णमास्याः फलं इति बुबोध। "कृतं पूर्णं, वा ब्रह्मपूजायाः फलम्; वज्रेण ताडिताः, न विनष्टाः।" "एकः बहून् जातः, गर्भे रक्षितः, अजेयाः; तस्मात् देवाः सन्तु।" "रुदन्तु इति उक्ताः, पुनः रुदन्ति, गर्भजः, तस्मात् मरुतः नाम्ना सन्तु, सुखं भुञ्जन्तु।" ततः देवेशं संतुष्ट्य, दिति पुनः उवाच—"क्षमस्व"; "अर्थशास्त्रानुसारं, मया पापं कृतम्।" अमराधिपः मरुतगणं देवैः समं कृत्वा, दितिं पुत्रैः सहितां दिव्यरथेन स्वर्गं निनय।