नारदः तदा दक्षस्य महात्मनः पुत्रान् हर्यश्वान् दृष्ट्वा, ये विविधानि प्राणिनः सृजितुम् इच्छन्ति, सभायाम् एकत्रितान् उवाच। नारदः तान् हर्यश्वान् एवम् अब्रवीत्—“भूमेः परिमाणम् अधः उपरि च सम्यक् विज्ञाय, हे मुनेश्वराः, ततः विस्तारतः सृष्टिं कुरुत।” तस्य वचनं श्रुत्वा, ते सर्वदिशः प्रस्थिताः; ते अद्यापि न प्रतिनिवर्तन्ति, यथा नद्यः समुद्रं प्रति गच्छन्ति। हर्यश्वानां नष्टे, दक्षः प्रजापतिः पुनः वीरिण्याः सह सहस्रं पुत्रान् उत्पादितवान्। तान् शबलश्वा इति अभिधेयम्, सृष्टिकार्ये सङ्गृहीतान्; नारदः तान् पुनः पूर्ववत् उवाच—“भूमेः परिमाणम् अवगम्य, भ्रातृणः अपि विज्ञाय, पुनः प्रतिनिवर्त्य विस्तरतः सृष्टिं कुरुत।” ते अपि भ्रातृणां पथम् अनुगम्य, तस्मात् कनिष्ठः जेष्ठस्य मार्गे न इच्छति। अन्यस्य अन्वेषणं दुःखदं, तस्मात् तद् वर्जनीयम्। तेषाम् अपि नष्टे, प्रजापतिः षष्टिं पुत्रीः उत्पादितवान्। तदा दक्षः प्रचेतसः पुत्रः वीरिण्याः षष्टिं कन्याः उत्पाद्य, दश धर्माय, त्रयोदश कश्यपाय, सप्तविंशतिः सोमाय, चत्वारः अरिष्टनेमये, द्वे भृगुपुत्राय, द्वे कृत्सश्वाय, द्वे अंगिरसः अपि दत्तवान्। तासां देवमातृणां नामानि, सन्ततिं च विस्तारतः शृणु। अरुन्धती, वसु, जामि, लम्बा, भानु, मरुत्वती, संकल्पा, मुहूर्ता, साध्या, विश्वा च दीप्तिमती—एताः धर्मस्य पत्न्यः। विश्वायाः विश्वदेवाः, साध्यायाः साध्याः, मरुत्वत्याः मरुतः, वस्याः वसवः, भान्व्याः भानवः, मुहूर्तायाः मुहूर्ताः अभवत्। लम्बायाम् घोषा, नागवीथ्यां जामिजा, भूमौ मरुन्धती उत्पन्ना। संकल्पायाः संकल्पः अभवत्; वसवः दिशो व्याप्य दीप्तिमन्तः देवाः। एते वसवः नाम्ना—आप, ध्रुव, सोम, धर, अनिल, अनल, प्रत्युष, प्रभासः। आपस्य चत्वारः पुत्राः—श्रान्त, वैतण्ड, शान्त, वभ्रुः यः यज्ञस्य रक्षकः। ध्रुवस्य कालः, सोमस्य वर्चाः, धरस्य द्वौ—द्रविण, हव्यवाहः; कल्पान्ते प्राण, रमण, शिशिरः अपि। हर्याः मनोहर, धव, शिवः; शिवस्य मनोजवः पुत्रः, यः अज्ञातगमनशक्तिम् दत्तवान्। अनलस्य अपि अग्निसदृशगुणयुक्ताः पुत्राः—शाख, विशाखः, वेदेषु स्वयम्भूः कीर्तितः। कृतिकायाः कार्तिकेयः, प्रत्युषस्य ऋभुः, देवलः ऋषिः अभवत्। प्रभासस्य पुत्रः विश्वकर्मा, दिव्यशिल्पी; सः देवेषु भवन, उद्यान, प्रतिमा, भूषणादिषु कर्ता। तडाग, विहार, कूपेषु देवकृत्। रुद्राणि नामानि—अजैकपाद, अहिबुध्न्य, विरूपाक्ष, रैवत, हर, बहुरूप, त्र्यम्बक, सुरेश्वर, सावित्र, जयन्त, पिनाकी, अपराजितः—एते रुद्राः, एकादश गणाध्यक्षाः, मनसः उत्पन्नाः त्रिशूलधारिणः। तेषां पुत्राः चौरासी कोटिः, अविनाशीः; सर्वदिशः गणाध्यक्षाः रक्षां ददति। सुरभ्याः गर्भे एते पुत्रपौत्राः जाताः। कश्यपस्य पत्न्यः—अदिति, दिति, दनु, अरिष्टा, सुरसा, सुरभिः, विनता, ताम्रा, क्रोधवशा, इरा, कद्रू, खासा, मुनिः। तेषां पुत्रपौत्रान् शृणु। चाक्षुषमन्वन्तरान्तरे तुषिताः देवाः, वैवस्वतमन्वन्तरान्तरे द्वादश आदित्याः—इन्द्र, धातृ, भग, त्वष्टृ, मित्र, वरुण, अर्यमन्, विवस्वत्, सवितृ, पूषन्, अंशुमान्, विष्णुः—एते आदित्याः, सहस्रकिरण, प्रकाशदायकाः। मारीचकश्यपयोः अदित्याः पुत्राः; कृत्सश्वस्य दिव्यायुधधारिणः पुत्राः। एते देवगणाः प्रत्येकमन्वन्तरे उत्पद्य नश्यन्ति, सृष्टिचक्रे एवम्। दित्याः कश्यपात् द्वौ पुत्रौ—हिरण्यकशिपु, हिरण्याक्षः। हिरण्यकशिपोः चत्वारः पुत्राः—प्रह्लाद, अनूह्लाद, संह्लाद, ह्लादः। प्रह्लादस्य पुत्राः—आयुष्मान्, शिबिः, बाष्कलिः; चतुर्थः विरोचनः, यस्य पुत्रः बली। बलिः शतं पुत्रान् अलभत, बाणः ज्येष्ठः; धृतराष्ट्र, असूर्य, विवस्वान्, अंशुतापनः, निकुम्भः, गुरवक्षः, कुक्षिः, भूमः, भीषणः; अन्ये अपि अनेकाः, किन्तु बाणः ज्येष्ठः गुणैः श्रेष्ठः आसीत्। एवं दक्षस्य संततिः, धर्म, कश्यप, सोम, अन्येषु पतिषु कन्याः दत्ताः; तासां पुत्रपौत्राः, देवमातृणां विस्तारः, सृष्टिचक्रे सदा प्रवर्तते।