शृणु, धर्मप्रिय, यथोक्तं पुराणवचः। यः कश्चित् सीम्नः अर्धाङ्गुलमात्रमपि बलात् गृह्णाति, तेन कृतं दत्तं तपः श्रुतं च सर्वं विनश्यति। यश्च गोपथं ग्राममार्गं श्मशानं ग्रामं वा पीडयति, स सृष्टिलयपर्यन्तं नरके पतति। पञ्चकन्यायाः कृते मिथ्यावचनात् दश जनान् हन्ति, गवां कृते शतेन, अश्वानां कृते सहस्रेण, मनुष्यस्य कृते सहस्रेण च हन्ति। सुवर्णस्य कृते मिथ्यावचने जातानजातांश्च हन्ति; भूमेः कृते तु सर्वान् हन्ति—भूम्नि मिथ्यावचनं कदापि न कार्यम्। ब्राह्मणस्य वित्तं न काङ्क्षेत, प्राणेष्वपि संकटे; वह्निना दग्धं वस्तु पुनः प्रवर्धते, ब्राह्मणशापेन विनष्टं न पुनरुत्थायते। वह्निना दग्धं वस्तु, सूर्येण दग्धं च, राजदण्डेन हतं, एतानि सर्वाणि पुनरुत्थायन्ति; ब्राह्मणशापेन तु हतं न पुनरुत्थायते। ब्राह्मणवित्तेन पुष्टानि अङ्गानि यथाकालं पुनः पुनः क्षीयन्ते, यथा ऊष्मणा रेणुः विक्षिप्यते। ब्राह्मणस्य वित्तं यः गृह्णाति, स रौरव नरकं याति; विषं विषमित्याहुः, ब्राह्मणवित्तं तु परमं विषमिति स्मृतम्। विषं केवलं एकं जनं हन्ति, ब्राह्मणवित्तं तु पुत्रपौत्रानपि नाशयति; लोहपाषाणचूर्णं निवारयितुं शक्यते, ब्राह्मणवित्तं तु न कदाचित्। त्रिषु लोकेषु कः ब्राह्मणवित्तं निवारयितुं समर्थः? ब्राह्मणवित्तेन यः सुखं लभते, दिव्यवित्तेन यः रमते—स एव कुलनाशं स्वनाशं च प्राप्नोति। ब्राह्मणवित्तं, ब्राह्मणवधं, दरिद्रवित्तं—एतानि सर्वाणि महद् अनर्थाय भवन्ति। आचार्यस्य मित्रस्य वा सुवर्णं स्वर्गेऽपि स्थितं, तदपि हानिकरं भवति; इन्द्र, विदुषां, कुलीनानां, दरिद्राणां च सुवर्णं तद्वत्। यो यः सन्तुष्टः, नम्रः, स्वधने स्थितः, वेदाध्ययनतपोज्ञानसंयमपरायणः, तस्मै दत्तं अक्षय्यं भवति; यथा शुद्धपात्रे क्षेत्रे क्षीरं दधि घृतं मधु च स्थितं, दुर्बलपात्रे तु तद् भिद्यते, न तु पात्रं विनश्यति। एवं भूमिः सुवर्णं वस्त्रं अन्नं पृथिवी तिलाः च—अविदुषां हस्ते प्राप्तं दारुवत् भस्मीभवति। यः नवकूपं निर्माति, जीर्णकूपं वा खनति, स कुलं उद्धरति, स्वर्गे च पूज्यते। कूपाः वाप्यः तडागानि उद्यानानि च, यः पुनः स्थापयति, तस्य फलं मुक्ताफलवत् भवति। इन्द्र, उष्णकाले जलस्य दानात्, स कदाचित् दुःखं न प्राप्नोति; पृथिव्यां एकदिनमपि स्थितं जलं सप्तकुलान् च सप्तान्यपि त्रायते। दीपदानात् पुरुषः तेजस्वी भवति। दानात् स्मृतिः प्रज्ञा च लभ्यते; पापं कृतमपि चेत्, विचिन्त्य दत्ते विशेषतः ब्राह्मणाय, स पापैर्न लिप्यते। भूमिगोवित्तस्य च बलात् हरणे, यो न निवेदयति, स ब्रह्मघ्न इति कथ्यते, विशेषतः विवाहयज्ञदानकाले। यो मोहात् विघ्नं करोति, स मृत्युः पश्चात् कृमिरूपेण जायते; दानात् वित्तं वर्धते, जीवदया आयुः च। अहिंसायाः फलं रूपं श्रीः आरोग्यं च; फलमूलाशनात् पूजनं, सत्यम् स्वर्गप्राप्तये। उपवासेन सर्वत्र सुखं भुङ्क्ते, तृणभोजनात् इन्द्रव्रते सुखं लभते। यः त्रिः स्नात्वा वातं पिबति, स यज्ञफलं लभते; नित्यस्नायी वेदपारायणः कौशलसम्पन्नः भवति। अहिंसकः विराजः अक्षरं परमं स्वर्गं प्राप्नोति; अग्निप्रवेशी ब्रह्मलोके पूज्यते। रसोपशमात् पशून् पुत्रांश्च लभते; उपवासेन स्वर्गे चिरं वसति। भूमौ शयानः यथेष्टं पदं प्राप्नोति; वीरासनवीरशयनवीरस्थित्यभ्यासेन तस्य लोकाः अक्षया भवन्ति, सर्वकामाः च सिद्ध्यन्ति। उपवासदीक्षासंस्कारैः, इन्द्र, कृतैः, द्वादशवर्षेभ्यः परं वीर्यम् अतिक्रामति, शुद्धधर्मपरायणः स्वर्गे पूज्यते। ये द्विजश्रेष्ठाः बृहस्पतिप्रणीतं पुण्यशास्त्रं पठन्ति, तेषां चत्वारि वर्धन्ते—आयुः, विद्या, कीर्तिः, बलं च। नारद उवाच—एवं, राजन्, बृहस्पतेः धर्मशास्त्रं महेशेन भक्ताय मे सम्यगुक्तम्। नारद उवाच—भगवन्, त्रिस्पृशा नाम व्रतस्य विस्तारतः वद, यस्य श्रवणमात्रेण संसारबन्धनात् जनः मुक्तिम् आप्नोति। महादेव उवाच—शृणु, ब्रह्मन्, त्रिस्पृशा नाम महाव्रतं, यत् सर्वपापराशिं नाशयति, महादुःखं हरति, कृष्णावताररूपं च अस्ति। यच्छ्रुत्वा कामुकानां कामान् ददाति, वैराग्ययुक्तानां मोक्षं प्रयच्छति; तद्व्रतं त्रिस्पृशा नाम प्रवक्ष्यामि। कलियुगे तु, यः त्रिस्पृशायाः जपं नित्यं करोति, स केशवं प्रत्यक्षं पूजयति। अन्यानि कर्माणि अकृत्वापि, त्रिस्पृशा नाम्ना सर्वपापानि नश्यन्ति—नात्र संशयः। नागमैर् न पुराणैः, न यज्ञैः, न कोटितीर्थसेवनैः, न बहुव्रतैः, देवैः अपि पूजितैः—एवं फलं लभ्यते।