भीष्मः पुलस्त्यं प्रजापतिं सप्रश्रयमिदं अपृच्छत्—“कथं सतिः दक्षस्य कन्या, शुभे, स्वं शरीरं त्यक्तवती? केन कारणेन रुद्रः दक्षस्य यज्ञं विनाशितवान्? मम च curiosity अस्ति, ब्रह्मन्—महान् महेश्वरः, त्रिपुरारिः, कथं क्रोधेन अभिभूतः अभवत्?” पुलस्त्यः प्रत्युवाच—गङ्गातटस्य द्वारे कदाचित् दक्षः यज्ञं आरब्धवान्। तत्र देवाः, दानवाः, पितरः, महर्षयः च समागताः। सर्वे देवाः इन्द्रसहिताः हर्षेण एकत्रिताः; नागाः, यक्षाः, सुपर्णाः, ओषधयः, वनस्पतयः अपि आगच्छन्। कश्यपः, अत्रिः, पुलस्त्यः, पुलहः, क्रतुः, प्रचेताः, अङ्गिराः, वसिष्ठः तपस्वी च तत्र स्थिताः। दक्षः समभूमिं कृत्वा चतुर्विधं वेदीं स्थापयामास; वसिष्ठः होतृ, अङ्गिराः श्रेष्ठः अध्वर्यु अभवत्। बृहस्पतिः उद्गाता, ब्रह्मा, नारदः च यज्ञकर्मणि उपस्थिताः, अग्निः प्रज्वलितः। सर्वे वसवः, द्वादश आदित्याः, द्वौ अश्विनौ, मरुतः, चतुर्दश मनवः अपि आगच्छन्। यज्ञः प्रवृत्तः, अग्नौ समर्पिते, तत्र परमं शुभं अन्नं, भोज्यं च प्रकटितम्। दशयोजनपर्यन्तं भूमिं निरीक्ष्य, महान् वेदीः निर्मिता, सर्वे जनाः एकत्रिताः। सर्वान् देवांश्च शक्रपूर्वकं यज्ञे उपस्थितान् दृष्ट्वा, सत्वी धर्मात्मा प्रजापतिं सान्त्वनं वचनं उवाच—“देवेशः शतक्रतुर्वै ऐरावतं समारुह्य, पत्नी शचीसहितः, आगतः। स दुष्टनिग्रहकर्ता, धर्मेण अधर्मान् शासितवान्, पत्नी धूमोर्णासहितः दृष्टः। वरुणः, जलचराणां अधिपः, लोकसर्जिता, पत्नी गौरीसहितः आगतः। यक्षाधिपः, विश्रवसः पुत्रः, धनाधिपः, पत्नी देवीसहितः आगतः। सर्वदेवानां मुखः, सर्वभूतानां उदरः, वेदानां हेतुर्भूतः, यज्ञे उपस्थितः। निरृति, राक्षसाधिपः, दिशां रक्षकः, पत्नीसहितः, sacrifices उपस्थितः। प्राणः, अपानः, व्यानः, उदानः, समानः—जीवनदाता, ब्रह्मणा पूर्वं सृष्टः, आगतः। प्रजापतिः, वायुदेवः, चतुश्चत्वारिंशद्भिः गणैः परिवृतः, यज्ञे आगतः। द्वादशरूपः प्रभुः, ग्रहाधिपः, जगत्साक्षी, लोकरक्षकः, देवाश्रयः, यत्र स्थितः। जीवनाधिपः, वनानां अधिपः, दिनानां अधिपः, नामाधिपः, भास्करः, जगत्पावकः, आगतः। अत्रिसन्ततौ जातः, द्विजराजः, भूम्याधिपः, नेत्रसुखदः, आगतः। औषधीनां, वनस्पतीनां, नक्षत्राणां च अधिपः, चन्द्रः, पत्नीसहितः, आगतः। अष्टौ वसवः, द्वौ अश्विनौ, वृक्षः, वनाधिपः, गन्धर्वाः, अप्सराः च आगच्छन्। विद्याधराः, भूतगणाः, वेतालाः, यक्षाः, राक्षसाः, पिशाचाः, उग्रकर्मणः, प्राणहराः च आगच्छन्। नद्यः, सरितः, समुद्राः, द्वीपाः, पर्वताः, गृहीताः, पशवः, वन्याः, चलाचलानि च आगच्छन्। कश्यपः, अत्रिः, वसिष्ठः, पुलस्त्यः, पुलहः, सनकादयः महर्षयः च आगच्छन्। धर्मात्मानः राजर्षयः, सर्वे भूम्याधिपः, वर्णाः, आश्रमस्थाः, कर्मकर्तारः च आगच्छन्। किं विस्तरेण? ब्रह्मणः सृष्टिः—भगिन्यः, भानुजः, भगिन्याः पतयः—सर्वे आगच्छन्। सर्वे पत्नीपुत्रबान्धवसहिताः, तव दान, सत्कार, आतिथ्येन मानिताः। येषां आमन्त्रितानां, सलाहितानां, सम्मानः कृतः; किन्तु मम पतिः, अत्र, न आगतः। तस्य विना, सर्वं शून्यं इव मे दृश्यते; नूनं तव आमन्त्रणं न प्राप्तम्। नूनं तेन विस्मृतः; सर्वं तत्त्वं त्वया वक्तव्यम्।” पुलस्त्यः उवाच—सतीवचनं शृण्वन् दक्षः प्रजापतिः, पतिस्नेहेन, प्राणात् अधिकेन, धर्मात्मनाम् कन्यां गोदाम् उपविष्टवान्। पतिसंन्यासिनी, पुण्यशीला, पतिसुखे अनन्यस्नेहा, सतीं गम्भीरया वाचा उवाच—“शृणु, कन्ये, यथातथ्यं। यस्य कारणेन तव पतिः अद्य न आमन्त्रितः—सः कपालपात्रधारी, चर्मवस्त्रधारी, भस्मरजिताङ्गः। त्रिशूलधारी, मुण्डितशिराः, नग्नः, श्मशानप्रियः, निरन्तरं भस्मना शरीरं मर्दयति। व्याघ्रचर्मवस्त्रः, गजचर्माभरणः, शिरसि कपालमालः, हस्ते गदा। गोमांससूत्रबंधः, अस्थिमुद्रिका, वासुकिः नागराजः, यज्ञोपवीतः। एवंरूपधारणं कृत्वा, पृथिव्यां विचरति; तस्य गणाः नग्नाः, पिशाचाः, अनन्ताः भूतगणाः।” एवं दक्षः सतीं तत्त्वं स्पष्टं निवेदितवान्।