सर्वस्य सृष्टिकर्ता ब्रह्मा, तव मुखात् ब्राह्मणाः उत्पन्नाः, तव शरोत्रात् क्षत्रियाः अभवन्, तव ऊरुभ्यः वैश्याः, तव पादात् शूद्राः उत्पन्नाः। तव नेत्राभ्यः सूर्यः, तव कर्णाभ्यः चन्द्रः, तव मनसः वायुः, तव मुखात् अग्निः जातः। तव नाभेः आकाशः, तव शिरसः स्वर्गः, तव कर्णाभ्यः दिशः, तव पादात् पृथिवी; सर्वं तव एव सृष्टम्। यथा विशालः वटवृक्षः लघुबीजमध्ये स्थितः, एवं तव बीजस्वरूपेण सर्वं विश्वं सृजितम्। वटवृक्षः बीजस्य अंकुरात् विकसितः, तथा तव सृष्ट्या जगत् विस्तारं प्राप्नोति। यथा कदलीवृक्षः तस्य त्वचि पत्रेषु च अविच्छिन्नः दृश्यते, तथैव हे प्रभो, जगत् तव विना न दृश्यते। सुखदुःखयुतं आनंदरूपं शक्तिः तव मध्ये एव स्थितम्; गुणरहिते तव मध्ये एव सा शक्तिः एकीभूतम्। नमः तुभ्यं, यः भिन्नः च एकः च, सर्वभूतसारः, प्रकटः, आद्यप्रकृतिः, पुरुषः, जगदीश्वरः। सर्वेषु भूतिषु तव उपस्थितिः, सर्वं तव रूपं, सर्वं तव एव उत्पन्नम्—सर्वात्मने नमः। त्वं सर्वात्मा, सर्वेशः, सर्वभूतान्तर्यामी; अतः मम वचनस्य आवश्यकता नास्ति, त्वं हृदयस्थं सर्वं जानासि। हे प्रभो, मम अभिलाषः तव अनुग्रहेण पूर्णः, तपः फलितम्, यतः त्वां जगदीश्वरं दृष्टवान्। ब्रह्मा उवाच—तपस्याः फलम्, पुत्र, यत् त्वं मां दृष्टवान्; हे नारद, मम दर्शनं निःस्वार्थं न भवति। अतः इच्छानुसारं वरं वृणु; यदा मम दर्शनं लभ्यते, सर्वं सिद्ध्यति। नारद उवाच—हे प्रभो, सर्वभूताधिपः, त्वं सर्वेषां हृदयस्थः; किं तव अज्ञातम्, यत् अहं मनसि इच्छेयम्? तव सृष्टिं यथासम्भवम् अहं दृष्टवान्, अतः देवर्षिदानवदर्शनात् मम जिज्ञासा उत्पन्ना। पुलस्त्यः उवाच—ब्रह्मा, स्वर्गाधिपः, नारदस्य तपस्यया तुष्टः, तं वरं दत्तवान्, तं सर्वर्षिषु श्रेष्ठं कृतवान्। मम अनुग्रहेण, कलियुगे तव क्रीडाकथासु रुचिः भविष्यति; स्वर्गे, पृथिव्यां, पाताले च तव गमनं निर्बन्धम्। यज्ञोपवीतेन, योगपट्टेन, छत्रेण, वीणया च तव शोभा भविष्यति, हे निष्पाप। विष्णोः, रुद्रस्य, इन्द्रस्य समीपे, द्वीपाधिपेषु च, त्वं सदा प्रियः भविष्यसि। वर्गाणां गुरुः त्वं मया नियुक्तः; स्वर्गे देवैः पूजितः यथेष्टं स्थास्यसि। भीष्मः उवाच—सती, दक्षस्य कन्या, किमर्थं तनुं त्यक्तवती? तथा किमर्थं रुद्रः दक्षयज्ञं विनाशितवान्? मम जिज्ञासा अस्ति, हे ब्रह्मन्, महेश्वरः त्रिपुरारिः कथं कोपितः अभवत्? पुलस्त्यः उवाच—एकदा गङ्गाद्वारे, भीष्म, दक्षः यज्ञं आरब्धवान्; तत्र देवाः, दानवाः, पितरः, महर्षयः च समागताः। सर्वे देवाः, इन्द्रसहिताः, हर्षेण एकत्रिताः; नागाः, यक्षाः, सुपर्णाः, ओषधयः, वनस्पतयः च आगच्छन्। कश्यपः, आत्रिः, पुलस्त्यः, पुलहः, क्रतुः, प्रचेता, अङ्गिराः, वसिष्ठः तपस्वी च तत्र आसन्। समतले वेदी निर्माय, चतुःकुण्डीयं यज्ञाग्निं स्थापयन्; वसिष्ठः होताः, अङ्गिराः श्रेष्ठोऽध्वर्युश्च। बृहस्पतिः उद्गाता, ब्रह्मा, नारदः च यज्ञकर्मणि उपस्थिताः, अग्नयः प्रज्वलिताः। वसवः, द्वादश आदित्याः, अश्विनौ, मरुतः, चतुर्दश मनवः च आगच्छन्। यज्ञे प्रवृत्ते, अग्निषु आहुतिषु, तत्र परमं शुभं भोज्यं, विविधान्नं अभूत्। दशयोजनपर्यन्तं भूमिं निरीक्ष्य, महान् वेदी निर्मिता, सर्वे समागताः। सर्वान् देवान्, शक्रपुरस्कृतान्, यज्ञे दृष्ट्वा, सती धर्मात्मा प्रजापतये मधुरं वचनं अब्रवीत्। सती उवाच—देवेशः शतक्रतुः ऐरावतारूढः, शचीपतिः, तत्र स्वनिवासं स्थाप्य आगतः। यः दुष्टदमनः, धर्मेन अधर्माधिपः, सः धूमर्णया सह आगतः। वरुणः, जलचराधिपः, लोकसृष्टा, गौरीपतिः, सः तत्र पत्न्या सह आगतः। यक्षाधिपः, विश्रवसः पुत्रः, धनाध्यक्षः, तत्र देवीपतिः आगतः। यस्य मुखं सर्वदेवानां, उदरं सर्वभूतानां, वेदाः यस्य कृते, सः यज्ञे आगतः। निरृति राक्षसाधिपः, दिशापालः, सः अपि पत्नीया सह यज्ञे उपस्थितः। जगति प्राणदाता, ब्रह्मणा पूर्वं सृष्टः—प्राण, अपान, व्यान, उदान, समान—सः अपि आगतः। प्रजापतिः, वायुदेवः, चतुश्चत्वारिंशद्भिः गणैः सहितः, यज्ञे आगतः। द्वादशरूपः ग्रहाधिपः, जगच्छक्षुः, सर्वलोकपालकः, देवाश्रयः, तत्र उपस्थितः। एवं दक्षयज्ञे सर्वे देवाः, ऋषयः, दानवाः, पितरः, यक्षाः, नागाः, वनस्पतयः, आदित्याः, अश्विनौ, मनवः च समागताः; सती प्रजापतये देवसमागमं वर्णयन्ती, यज्ञस्य शुभं वातावरणं दर्शयति।