ततः अश्वः उत्पन्नः, एवं च गजः ऐरावतः अभवत्। तदा तेजस्विनी, अतिविकसिता च, एकः पद्मे स्थितवती। क्षीरात् देवी श्रीः उत्पन्ना, पद्मं धारयन्ती। महर्षयः हर्षपूर्णाः तां श्रीसूक्तेन स्तुतवन्तः। विश्वावसु-मुखाभ्यां गन्धर्वाः तस्याः पुरतः गीतानि गायन्ति स्म। तत्र घृताचीमुख्याः अप्सरसः समूहम् नृत्यन्ति स्म। गङ्गाद्याः नद्यः स्नानार्थं जलैः समागच्छन्ति स्म। दिशागजाः सुवर्णपात्रेषु शुद्धं जलं गृहीत्वा, सर्वलोकाधिपतिं देवीं स्नापयन्ति स्म। स्वयं क्षीरसागरः अव्ययपद्ममालां तस्यै दत्तवान्। विश्वकर्मा तस्याः अंगेषु भूषणानि दत्तवान्, दिव्यं माल्यं वस्त्रं च निर्मितवान्, स्नातां रत्नैः अलङ्कृतवान्। इन्द्रादयः परिचारकसमूहः, विद्याधराः, महानागाः, दानवाः, बलवन्तः दैत्याः, राक्षसाः गुह्यकैः सहिताः, तां कन्यां इच्छन्ति स्म। तदा ब्रह्मा उवाच— “वासुदेव, केवलं त्वमेव तां स्वीकरोतु, यां मया दत्ताम्।” “देवाः दानवाः च मया अत्र निषिद्धाः; तव संयमेन अहं तुष्टः।” तदा ब्रह्मणा संबोधिता श्रीः उवाच— “हे देवी, केशवम् गच्छ; मया दत्तं पतिं प्राप्य अनन्तकालं मुदं कुरु।” सर्वेषां देवतानां पुरतः सा हरिच्छायाम् गता। तस्याः वक्षसि सम्प्राप्ता, सा देवम् उवाच— “मया कदापि न परित्याज्यः, हे देव, सदा आज्ञापालनवती भविष्यामि। तव वक्षसि स्थास्यामि, सर्वलोकप्रियः।” तदा देवाः विष्णोः वक्षसि लक्ष्मीं दृष्ट्वा, हे राजन्, सहसा परमं हर्षं प्राप्तवन्तः। दैत्याः विष्णोः विमुखाः, महद्व्यथिताः अभवन्; लक्ष्मीः विप्रचित्तिमुख्यैः दानवैः त्यक्ता। ततः असुराः धन्वन्तरिहस्ते स्थितं अमृतं जघृुः; तैः पापबुद्धिभिः असुरैः तद् बलदं रसं गृहीतम्। विष्णुः मायया स्त्रीरूपं धारयन् तान् मोहयति स्म; आगत्य, तान् उवाच— “घटं मे दत्तः।” “युष्माकं वशे स्थित्वा, अहं गृहस्थिता भविष्यामि।” त्रैलोक्ये श्रेयसीं स्त्रीं दृष्ट्वा, तस्याः रूपकामनया, लोभग्रस्तचित्ताः तैः अमृतं तस्यै दत्तम्, तां पुरतः पश्यन्ति स्म। तैः असुरैः गृहीत्वा, सा अमृतं देवेषु दत्तवती; तदा इन्द्रमुख्यैः देवसंघैः तद् अमृतं पीतम्। असुराः उत्तीर्य खङ्गैः ताम् अभिमुख्य धावन्ति स्म; परं अमृतपानानन्तरं तेषां बलसंघः पराजितः। हताः ते सर्वदिशः पलायिताः, अधोलोकं प्रविष्टवन्तः। तदा देवाः हर्षपूर्णाः शङ्खचक्रगदाधरं पूजयन्ति स्म। पूर्ववत् प्रणम्य स्वर्गं प्रत्यगच्छन्; तस्मात् कालात्, हे भीष्म, असुराः स्त्रीषु मोहिताः अभवन्। कृष्णेन शप्ताः, ते अधोलोकं गतवन्तः। ततः सूर्यः तेजस्वी स्वमार्गे गतवान्। पुण्यः अग्निः महातेजसा दीप्तः अभवत्; ततः सर्वेषु प्राणिषु धर्मे मनः प्रवृत्तम्। त्रैलोक्यं समृद्ध्या युक्तम् विष्णुना रक्षितम्। तदा ब्रह्मा, लोकपालः, देवांश् संबोधितवान्— “युष्माकं रक्षार्थं विष्णुं नियुक्तवान्; देवपतिः, उमापतिः, युष्माकं हितं करिष्यति।” “यतः तौ सदा पूज्यौ, सुरक्षित्यं युष्माकं ददातः, तौ सदा शुभौ, वरदौ भविष्यतः।” एवम् उक्त्वा, भगवतः स्वमार्गे गतवान्; सर्वलोकनाथः अदृश्यः अभवत्। इन्द्रः स्वर्गलोकं गतवान्, हरिः शङ्करः च स्वस्वस्थानं प्रत्यगच्छताम्; तदा तौ देवौ कैलासादि स्थाने प्राप्तवन्तौ। ततः देवाधिपः त्रैलोक्यं रक्षितवान्। एवं महाभागा लक्ष्मीः क्षीरसागरात् उत्पन्ना। पुनः सा ख्यात्याः कुले, नित्यश्च, अभवद्; समृद्ध्या सह, भृगुणा महर्षिणा उत्पन्ना। पूर्वं तस्याः नाम्ना नगरी नदीतीरे निर्मिता, हे महराजन्, नर्मदायाम्, ब्रह्मणा अनुमोदिता। लक्ष्मीः एकदा स्वनगरं कुञ्चिकया सह पितरं न्यवेदयत्; सा स्वर्गं गत्वा, पुनः प्रत्यागम्य, पुनः नगरं याचितवती। लोभात् पुनः याचितवती, नगरी न दत्ता; तदा सा भृगुतः प्राप्तवती, तस्मिन्नेव समये केशवम् उवाच— “पितरं मया उपेक्षितम्, नगरं मम हृतम्; तत् नगरं तस्य हस्तात् गृह्य, त्वं स्वयम् आनय।” तदा पद्मनयनः, चक्रगदाधरः, भृगुम् उपगम्य, स्नेहेन उवाच— “नगरं तव पुत्र्यै देहि।” “दयया नगरं कुञ्चिकां च कुञ्चिकाधाराय दातव्यम्;” परं कुपितः भृगुः प्रत्युवाच— “नगरं न दास्यामि।” “सा नगरी लक्ष्म्याः नास्ति, हे देव, मया एव निर्मिता; हे प्रभो, नगरं न दास्यामि—त्यज याचनाम्, केशव।” देवः पुनः तं उवाच— “नगरं लक्ष्म्यै देहि; सर्वथा त्यक्तव्यम्, मम आज्ञया, हे महर्षे।” तदा कुपितः भृगुः केशवम् उवाच— “हे धर्मज्ञ, पत्न्याः पक्षं गृहित्वा, मां कष्टं करोति।