धर्मस्य प्रधान धारयिता त्वं राजन्, वर्णाश्रमाणां कर्तव्यवर्गं भगवान् व्यवस्थितवान्। ये च धर्मानुगता विविधवर्णाः, तेषां स्वस्वलोकान् अपि स निश्चितवान्। ब्राह्मणानां प्रजापत्यं लोकं स्मृतम्; क्षत्रियाणां, ये युद्धे न प्रतिनिवर्तन्ते, इन्द्रलोकः निर्दिष्टः। स्वधर्मनिष्ठानां वैश्यानां मरुतां स्थानं; शीलसम्पन्नसेविनां शूद्राणां गन्धर्वलोकः। अष्टाशीतिसहस्राणि ब्रह्मचर्यव्रतानां तपस्विनां च स्थानं तद् एव स्मृतम्, यत् गुरुकुले वसतां स्थानम्। सप्तर्षीणां स्थानं वानप्रस्थानां समं; प्रजापत्यं गृहस्थानां, ब्रह्मनामकं स्थानं संन्यासिनां च। योगिनां तु स्थानममृतं, परमं ब्रह्मणः पदम्—ये चैकान्तिनः, नित्ययुक्ताः, ध्याननिष्ठाश्च योगिनः। तद् एव परमं स्थानं मुनयः पश्यन्ति, यत्र चन्द्रसूर्यादिग्रहाः प्रतियत्नं भ्रमन्ति। ये नारायणपरायणाः, ते पुनरावृत्तिं न प्राप्नुवन्ति; तामिस्र, अन्धतामिस्र, महारौरव, रौरव—एते स्थाना अधर्मिणां निर्दिष्टानि। असिपत्रवनं, कालसूत्रम्, अवीचि च—एतानि वेदद्रोहिणां, यज्ञनिरोधकानां च स्थानानि सन्ति। स्वधर्मत्यागिनां चैतत् स्थानं स्मृतम्। तस्य ध्यानतः मानसपुत्राः सञ्जज्ञिरे। तस्य देहात् इन्द्रियाणि सह शरीरवृत्तिभिः, क्षेत्रविदः सन्तः, प्राज्ञस्य तस्याङ्गेभ्यः उत्पन्नाः। ये पूर्वमया कीर्तिताः, देवादयः, स्थावरजङ्गमाश्च, त्रिगुणव्याप्ते लोके प्रतिष्ठिताः। एवं स्थावरजङ्गमानि भूतानि सृष्टानि। यदा तस्य प्राज्ञस्य सन्ततयः न ववृद्धुः, तदा स पुनः स्वसदृशान् अन्यान् मानसपुत्रान् ससर्ज—भृगुं, ममात्मानं, पुलहं, क्रतुम्, अङ्गिरसम्। मारीचिं, दक्षं, अत्रिं, वसिष्ठं चापि—एते नव ब्रह्माणः पुराणेषु प्रतिष्ठिताः। सनन्दनादयः, ये पूर्वं सृष्टाः, ते लोकेषु नासक्ताः, सन्तानपराङ्मुखाः। सर्वे ते महात्मानः तत्त्ववित्, रागद्वेषविवर्जिताः, तेषु निष्पक्षेषु सृष्टिः प्रवृत्ता। ततः ब्रह्मणः कोपः समुत्पन्नः, यः त्रिलोकदाहनक्षमः; तस्य क्रोधात् ज्वलनराशिः प्रादुरभवत्। तदा तस्य भ्रूभङ्गात् कोपसम्भूतात् भ्रुवोः मध्ये तेजः उत्पन्नम्, यत् त्रिलोकान् ददाह। तस्मात् रुद्रः समुत्पन्नः, मध्याह्नसूर्यसङ्काशः, उग्रस्वरूपः, अर्धनारीश्वरः। ब्रह्मा तम् उक्तवान्, "विभजस्वात्मानम्" इति, ततः स अन्तर्हितः। रुद्रः ब्रह्मणो वचनेन, आत्मानं स्त्रीपुरुषरूपेण विभज्य, पुनः पुरुषरूपं दशधा एकधा च, स्त्रीरूपं सौम्यरौद्रशान्तरूपेण अपि व्यभजत्। सः स्वात्मानं कृष्णशुक्लादिरूपेण पुनः पुनरपि व्यभजत्। ततः स्वयम्भूर्भगवान् ब्रह्मा प्रथमं स्वायम्भुवं मनुम् असृजत्। सः स्वयमेव मनुत्वं प्राप्य प्रजापतित्वं च, तपसा शुद्धां स्त्रीं शतरूपां चासृजत्। स्वायम्भुवो मनुः तां पत्नीं स्वीकृतवान्, तस्मात् पुरुषात् देवी शतरूपा जाताः। तयोः प्रियम् प्रियव्रतं, उत्तानपादं, प्रसूतिं, आकूतिं च—प्रसूतिर्दक्षाय दत्ता, आकूतिः रुचये प्राचीनकाले। प्रजापतिः ताः पत्नीत्वेन स्वीकृत्य, ताभ्यां दक्षिणां जनयामास; तयोः यज्ञो भाग्यवान् पुत्रः अभवत्। यज्ञात् च दक्षिणायां द्वादश पुत्राः अभवन्, यामाः नाम, ये स्वायम्भुवमन्वन्तरे देवाः आसन्। प्रसूत्याः च दक्षः चतुर्विंशतिं कन्याः ससर्ज; तासां नामानि शृणु। श्रद्धा, लक्ष्मी, धृति, पुष्टि, तुष्टि, मेधा, क्रिया, बुद्धिः, लज्जा, वपुः, शान्तिः, ऋद्धिः, कीर्तिः—एते त्रयोदश। धर्मो भगवान् दक्षकन्याः पत्नीत्वेन स्वीकृत्य, ताभ्यः एकादश कन्याः अपि उत्पन्नाः, सर्वाः सुनेत्राः। ख्यातिः, सत्याः, सम्भूतिः, स्मृतिः, प्रीतिः, क्षमा, सन्नतिः, अनसूया, ऊर्ज्जा, स्वाहा, स्वधा च। भृगुः, भवः, मारीचिः, अङ्गिराः, अहम्, पुलहः, क्रतुः, अत्रिः, वसिष्ठः, वह्निः, पितरः च—एते ऋषयः ख्याद्याः कन्याः पत्नीत्वेन प्राप्नुवन्। श्रद्धा, कामः, बलम्, श्रीः, नियमः, धृतिः, सन्तोषः, तुष्टिः, लोभः, पोषणं च जातम्। बुद्धिः, विद्या, क्रिया, दण्डः, नीति, शीलं, विवेकः, प्रज्ञा, लज्जा, दमः, सुन्दरः पुत्रः जातः। संकल्पः अपि जातः, क्षेमः, शमः, सुखं, समृद्धिः, यशः, कीर्तिः—एते धर्मस्य पुत्राः। कामः, रतिः, प्रमोदः, हर्षः धर्मस्य पौत्रः अभवत्। हिंसा अधर्मस्य पत्नी अभवत्, तस्यां मिथ्या जातम्। तयोः कन्या माया, तयोः भीः, नरकः, मोहः, पीडनं, द्वन्द्वं च। तयोः मोहात् मृत्युर्जातः, प्राणिनां हर्ता; पीडनात् दुःखं, रौरवं नाम, उत्पन्नम्। एवं धर्माधर्मयोः सन्ततिर्निर्दिष्टा, सृष्टेः प्रवाहः च निरूपितः।