अथ अद्य मां इतः उद्धरस्व, यतः पुरा अहं त्वत्तः उत्पन्नः। नमोऽस्तु ते परमात्मन्, नमोऽस्तु ते सर्वभूतात्मन्। नमोऽस्तु ते या प्रकृतेः अव्यक्ता च व्यक्ता च रूपा, नमोऽस्तु ते या कालस्वरूपः। त्वं सर्वभूतानां कर्ता, त्वं रक्षकः, त्वं संहर्ता च। सृष्ट्यादौ स सर्वं ब्रह्म परमात्मा, विष्णुरुद्रात्मरूपधारी, जगति एकस्मिन्नेव सागरे भवति सर्वं निगीर्ण्य, तदा तस्य रूपाणि प्राप्य स्थितवान्। स एव गोविन्दः, जगदन्ते केवलं तिष्ठति, यं मुनयः ध्यायन्ति, यस्य परमं रूपं न कश्चन जानाति। यद् रूपाणि त्वं अवतारेषु धारयसि, तानि देवैः पूज्यन्ते। ये मोक्षकामाः, तव परमब्रह्मरूपं पूज्य, मोक्षं प्राप्नुवन्ति। वासुदेवं विना कः मोक्षं प्राप्तुं शक्नोति? या तव रूपं मनसा ग्राह्यं, या च इन्द्रियैः अवगम्यते, या च बुद्ध्या विज्ञायते, तानि सर्वाणि तव एव रूपाणि। अहं त्वया व्याप्ये, त्वया धृतः, त्वया सृष्टः, त्वयि एव शरणं प्रपन्नः। एतस्मात् कारणात्, इयं भूमिः मां माधवीति आह्वयति। एवं पृथिव्या स्तुतः, स भूमिधरः प्रभुः, सामवेधध्वनिसदृशं मेघनिनादमिव महतीं गर्जां चक्रे। तदा महावराहः, कमलविकसितलोचनः, निजदंष्ट्रया पृथिवीं उद्धरन्, अधोलोकात् उत्पत्य, नीलगिरिपत्रकमलसदृशः बभौ। यदा स उत्थाय तस्य मुखात् वातः आपः आघात्य, ये जनलोकं शरणं प्राप्ताः, ते निष्पापाः सानन्दनादयः ऋषयः, अधिकं विशुद्धाः अभवन्। तस्य तीक्ष्णखुरैः उद्विग्नाः आपः अधोलोकं गताः, नित्यं शब्दं कुर्वन्त्यः, स्तुतमेघानां प्राणवायवः सर्वत्र विचरन्ति। स महावराहः, जलार्द्रवपुः, पृथिवीं विदारयन् उत्थाय, वेदमयशरीरकेशरन्ध्रेषु वसन्तः मुनयः हर्षं प्राप्नुवन्ति, स कम्पमानः। हे परमेश्वर, हे केशव, पुरुषोत्तम, गदाशङ्खचक्रधन्वन्, त्वं सृष्टिसंहारपालनकारणम्, त्वमेव परं, नान्यः परमस्थानम् अस्ति। तव पदयोः वेदाः, दंष्ट्राः यूपाः, दन्तमुखयोः यज्ञाः शास्त्राणि च, जिह्वायां वह्निः, तृणानि तव रोमाणि; त्वमेव यज्ञस्वरूपः प्रभो। स्वर्गभूम्योः मध्ये, अनुत्तमबलरूपेण तव स्वरूपमेव व्याप्नोति; विश्वं त्वया एव व्याप्यते, सर्वहिताय प्रभो। त्वमेव परात्मा, नान्यः, हे जगन्नाथ। एषा तव महिमा येन सर्वं चराचरं व्याप्यते; इदं विश्वं विज्ञानमयं, अज्ञानिनः तु न पश्यन्ति। ये केवलं प्रकृतिमेव पश्यन्ति, ते अन्धकारनौकायां भ्रमन्ति; ये तु विज्ञानं विदुः, शुद्धचित्ताः, ते विश्वं सम्यग् पश्यन्ति। ये तव विज्ञानरूपं पश्यन्ति, हे परमेश्वर, त्वं कृपां कुरु, सर्वभूतात्मन्, जगत्कल्याणाय। उद्धरस्वेमां पृथिवीं, हे कमलनयन, अगम्यरूप, हे पुण्यश्लोकिन् गोविन्द, त्वं गुणनिधिः—इमां पृथिवीं उद्धर। उद्धर स्वं, प्रभो, सर्वहिताय; कृत्स्नस्य जगतः कल्याणं कुरु। एवं स्तुतः, स परमात्मा, भूमिधरः, शीघ्रं पृथिवीं उद्धृत्य महोदधौ स्थापयामास; तस्यां जलराशिः महाप्लव इव स्थितः। ततः पृथिवीं समं कृत्वा, आद्यः परमपुरुषः पर्वतान् तद्विभागेन व्यस्थापयत्। पृथिवीं विभाग्य, सप्त द्वीपान् यथापूर्वं स्थापयामास, चतुर्विधं लोकं, भूताद्यादि, यथापूर्वं ससर्ज। एषा सृष्टिः पुरा विष्णुना ब्रह्मणे दर्शिता, स तुष्टदेवेशः; त्वं परमदैवतं। त्वया मया च एतत् जगत् सम्यक् धार्यं रक्ष्यं च; अधुना अहं असुरश्रेष्ठाय वरं दत्तवान्। देवानां हिताय, त्वं तान् हन्तव्यान्, प्रभो; अहं जगत् सृजामि, त्वं तु रक्ष, प्रभो। एवं प्रोक्ते, विष्णुः प्रययौ, प्रभुः देवांश्च ससर्ज; तस्मात् अचेतनतः अन्धः कश्चन उत्पन्नः। अन्धः, मोहः, महामोहः, तमिस्रः, च यदन्धसंज्ञकं—एवं पञ्चधा सृष्टिः महात्मनः ध्यानात् अभवत्। बहिर्भ्यन्तरं च अन्धकारः, आत्मा आवृतः, वृक्षस्वभावः—एषा प्रधानसृष्टिः प्रमुखाणां, एषा मुख्यसृष्टिः इति कथ्यते। ताम् असिद्धां दृष्ट्वा, प्रभुः अन्यां सृष्टिं चिन्तयामास; तस्य ध्यानात् तिर्यक्स्रोतः सृष्टिः अभवत्। यतः तेषां प्रवृत्तिः तिर्यक्, तस्मात् तिर्यक्स्रोतसः इति प्रसिद्धाः; गोआदयः, तमिस्रेणावृताः, मूढाः। ते मार्गात् अपसृत्य, मूढाः सन्तः, आत्मानं ज्ञानीति मन्यन्ते; अहंकारमदमत्ताः, अष्टाविंशतिधाः, अन्तर्यज्ञः, परस्परम् आवृताः। तामपि सृष्टिं असिद्धां मन्यते स्म, पुनः च चिन्तयामास; तस्मात् तृतीया सत्त्वमयी, ऊर्ध्वस्रोतः सृष्टिः अभवत्। तेषां बाह्याभ्यन्तरं न प्रकाशः, न तमः, सर्वतो दीप्तिमन्तः; तस्मात् ऊर्ध्वस्रोतसः इति कथ्यन्ते। तृतीया सृष्टिः सन्तुष्टस्वभावा, देवसृष्टिरिति स्मृता; सा सृष्टा, ब्रह्मणः हर्षः अभवत्। ततोऽन्यां, उत्तमां कार्यसृष्टिं चिन्तयामास, या असिद्धाः प्रधानाद्याः उत्पन्नाः। एवं सत्यमनसा ध्यात्वा, अव्यक्तात् कार्यसृष्टिः अवाक्स्रोत इति अभवत्। तेषां प्रवृत्तिः अधः, तस्मात् अवाक्स्रोतसः इति; तेषां तेजोबहुलं, तमिस्रप्रायं, रजः प्रधानम्। तेन तेषां दुःखबहुलता, पुनः पुनः प्रवृत्तिः; बाह्याभ्यन्तरं च तेजस्विनः, एते मनुष्याः, कार्यसिद्धाः इति। एवं सृष्टेः आदिक्रमः, विष्णोः महात्मनः करुणया, पृथिव्याः उद्धरणं, पर्वतानां स्थापना, सप्तद्वीपविभागः, चतुर्विधलोकसृष्टिः, तमःप्रधानाद्यसृष्टयः, तिर्यक्स्रोतसः, ऊर्ध्वस्रोतसः, अवाक्स्रोतसः च, सर्वं सुष्ठु व्यवस्थितम्।