ये मनुष्याः स्त्रियः वा, श्रद्धया सम्पूर्णेन मनसा तद् अनुष्ठानं कुर्वन्ति, सर्वे पापात् विमुक्ताः सदा ब्रह्मणि नित्ये गच्छन्ति। पापस्य प्रभावात् उत्पन्नाः ये चक्षुषां व्याधयः, ते विनश्यन्ति; सर्वाः पीडाः रोगाश्च क्षणेनैव नश्यन्ति। न तत्र दरिद्रता, न शोकः, न मोहः, न भ्रमः; लक्ष्मीः तत्र गृहे गच्छत्यन्यजन्मनि च, हे वडव। एवं स्थिते, महादेवः कथयति—शतक्रतुम् एव समाप्य, दानदक्षिणासमाप्तौ, स निश्चयेन युक्तः, मगवान् बृहस्पतिम् अपृच्छत्। “भगवन्, केन दानेन सर्वत्र परमं सुखं प्राप्यते, यत् अक्षयम् अमूल्यं च? तद् मे ब्रूहि, महातपः।” इति इन्द्रेण एवमुक्तः, देवानां गुरुः बृहस्पतिः, प्राज्ञः सन्, स्मितपूर्वकं प्रत्युवाच। “हे वासव, सुवर्णस्य दानं, गावां दानं, भूमेः च दानं—यः एतानि ददाति, स सर्वपापात् विमुच्यते। सुवर्णं, रजतम्, वस्त्राणि, रत्नानि, मणयः च—एतानि सर्वाणि भूमिदानेन दत्तानि भवन्ति। यः कर्षितां भूमिं बीजयुक्तां सस्यैः आच्छादितां ददाति, स स्वर्गे पूज्यते यावत् सूर्यः प्रकाशं ददाति। यावत् जीविकायाः कृते जनः पापं करोति, तावत् गोचर्मपरिमितां भूमिं दत्त्वा अपि शुद्धिं लभते। अत्र दश हस्तप्रमाणः दण्डः, त्रिंशद् दण्डाः एकं मानं कुर्युः; दश मानानि गोचर्म, ब्रह्मगोचर्मलक्षणम् इति स्मृतम्। यत्र सहस्रं गावः वृषभैः सहिताः मुक्ताः तिष्ठन्ति, तत्र तासां वत्साः जायन्ते, स एव गोचर्म इति परम्परया कथ्यते। शास्त्रविहितगुणसम्पन्नाय, तपस्विने, जितेन्द्रियाय ब्राह्मणाय भूमिं दद्यात्; यावत् समुद्रपर्यन्ता पृथ्वी, तावत् दातुः फलम् अनन्तम्। यथा तैलबिन्दुः जले पतित्वा व्याप्यते, तथा भूमिदानस्य पुण्यं सस्ये सस्ये व्याप्यते। यथा बीजानि भूमौ निक्षिप्तानि अंकुरन्ति, तथा भूमिदानयुक्तानां कामाः समृद्धिं यान्ति। यः अन्नं ददाति, स सदा सुखी भवति; यः वस्त्रं ददाति, स शोभनः भवति; भूमिं ददाति यः, स सर्वदातृत्वं प्राप्नोति। यथा धेनुः पयः स्रवति वत्सं पोषयति, तथा, हे सहस्राक्ष, भूमिः भूमिदातारं पोषयति। शंखः, पुण्यपीठम्, छत्रं, उत्तमाश्वाः, श्रेष्ठगजाः—एते भूमिदानस्य पुण्येन स्वर्गे लभ्यन्ते, हे पुरन्दर। सूर्यः, वरुणः, अग्निः, ब्रह्मा, सोमः, वह्निः, त्रिशूलधारी भगवतः—एते सर्वे भूमिदातारं हर्षयन्ति। पितरः तु तुष्टाः प्रहृष्य तं स्तुवन्ति; भूमिदातारकुले जातः पुत्रः अस्माकं रक्षकः भविष्यति। त्रयः दानानि श्रेयांसि—गावः, भूमिः, सरस्वती; एतानि नरान् नरकात् उत्थापयन्ति—जपेन, क्षेत्रस्य रोपणेन, दुहेः च। एतानि दुःखात् त्रायन्ते, इति पण्डितब्राह्मणाः कथयन्ति; वस्त्रदातारः वस्त्रयुक्ताः गच्छन्ति, अदातारः नग्नाः गच्छन्ति। अन्नदातारः तृप्ताः प्रयान्ति, अदानाः क्षुधिताः गच्छन्ति; सर्वे पितरः नरकभीता अस्य दानस्य कामनां कुर्वन्ति। यः पुत्रः गया गच्छति, स अस्माकं रक्षकः भवति; बहवः पुत्राः इच्छ्यन्ते, यदि एकः अपि गया गच्छति। अश्वमेधं यः करोति, नीलं वृषभं वा मोचयति; स वृषभः रक्तवर्णः स्यात्, वा पुच्छस्य अग्रे धवलः। श्वेतः खुरशृङ्गयुक्तः वृषभः नीलः इति कथ्यते; नीलः वृषभः धवलपुच्छाग्रः स एव जलं आकर्षति। तेन पितरः षष्टिसहस्रवर्षपर्यन्तं तृप्यन्ति; शृङ्गे यत् कर्दमम् अस्ति, तेन कुलं उद्धृतं भवति। तस्य पितरः सोमस्य दिव्यं लोकं भुञ्जते; एष एव दिलीप, नृग, नहुषादीनां राज्ञां स्थितिः। अन्येषां राज्ञां तु एषः लाभः नास्ति; सागरादिभिः अन्यैः अपि भूमिः दत्ता। यः कश्चिद् भूमेः स्वामी स्यात्, तस्य एव तस्मिन्काले फलम्—स ब्रह्महाऽपि स्यात्, स्त्री, बालः, पतितो वा। यः स्वयम् अथवा परदत्तां भूमिं हरति, स दशसहस्रगोहन्ता इव पापं प्राप्नोति। स मलपेशसर्पः भवति, पितृभिः सह पच्यते; भूमिदाता तु षष्टिसहस्रवर्षपर्यन्तं स्वर्गे वसति। यः ताडयति, यश्च अनुमोदते, तौ तावत्कालं नरके गच्छतः; भूमिदातुः भूमिग्राहकस्य च व्यतिरिक्तं अन्यः न पुण्यं, न पापं प्राप्नोति। ते सृष्टेः प्रलयपर्यन्तं उपरि अधः च तिष्ठन्ति। सुवर्णं अग्नेः प्रथमं सुतं, भूमिः विष्णोः, गावः सूर्यस्य कन्याः; यः सुवर्णं, गाम्, भूमिं वा ददाति, स अनन्तं फलम् आप्नोति। भूमिग्राही भूमिदाता च, उभौ पुण्यकर्मिणौ, स्वर्गगामिनौ च। यः अन्यायेन भूमिं गृह्णाति, वा गृहापयति, ते सप्तमं कुलं नाशयन्ति। मूढबुद्धिः तमसा आवृतः यः भूमिं गृह्णाति, स वरुणपाशैः बद्धः पशुषु एव जायते। तेषां अश्रूणि पतन्ति, तेषां दानानि विनश्यन्ति; ब्राह्मणस्य क्षेत्रं हरन् त्रयः पिढ्यन्ते कुलस्य। सहस्रकूपदानेन, शताश्वमेधेन, दशकोटिगोदानेन अपि भूमिहर्ता शुद्धिं न प्राप्नोति। एवं भूमिदानस्य, अन्नदानस्य, वस्त्रदानस्य, गोदानस्य, सुवर्णदानस्य च महिमा, पितॄणां तृप्तिः, स्वर्गलाभः, कुलस्य उद्धारः, तथा भूमिहरणस्य महापातकत्वं, महर्षिणा बृहस्पतिना इन्द्राय प्रतिपादितम्।