पुरातनं पुरुषं ब्रह्म-वचनानुसारिणं, विष्णुं नररूपधारिणं, यस्य स्वरूपं स्तुतिपात्रं, तस्मै नमः। स एव जातमात्रं वेदः शाखाभिः सहितः उपगम्य, बुद्ध्या वेदसमुद्रम् मथित्वा, लोके ज्योतिः च महाभारतचन्द्रमपि उत्पादयामास। यदि एते त्रयः—भारतम्, सूर्यः, विष्णुश्च—न स्युः, तर्हि जगत् अज्ञानान्धकारे स्थितम् स्यात्। तं कृष्णद्वैपायनं व्यासं नारायणं परमेश्वरं विद्धि। कमन्यः पद्मनयनः महाभारतस्य कर्ता स्यात्? अतः ब्रह्मवादिनः पुराणं मया श्रुतम्। सर्वज्ञातमग्निसमप्रभं, सर्वलोकवन्दितं, यस्य ब्रह्मणा प्रथमं स्मृतं पुराणं शास्त्रेषु श्रेष्ठतमम्। सर्वलोकश्रेष्ठं, सर्वविद्याधारं, धर्मार्थसाधनं, शतकोटिपरिमितं महत् पुराणम्। यदा सर्वे लोका विलीनाः, तदा केशवः हयशरीरधारी, ब्रह्मणः आज्ञया वेदान् पुनरुद्धृतवान्। चतुर्वेदाः, तेषां च अङ्गानि, पुराणं, धर्मशास्त्रं च विशालम्—सर्वाणि शास्त्राणि असुरेण हृतानि स्वकीयानि कृतानि च। कल्पादौ मत्स्यरूपधारी भगवान् तानि जलनिधौ आदाय, जलान्तर्गतः स्थित्वा, सर्वमिदं विस्तरेण उक्तवान्। एवं श्रुत्वा चतुर्मुखः ब्रह्मा ऋषीणां वेदविदां च समक्षं उक्तवान्—तस्मात् सर्वशास्त्राणां च पुराणस्य च आदिः अभवत्। कालक्रमेण पुराणस्य धारणं न यथावत् जातम् इति दृष्ट्वा, भगवान् व्यासरूपेण संहित्यर्थं प्रतियुगे अवतीर्णः। प्रतिद्वापरयुगे चतुर्लक्षश्लोकैः तद्व्याहरन्, अष्टादशभागैः विभज्य, लोके प्रकाशयामास। दिव्येषु लोकेषु अद्यापि शतकोटिश्लोकपर्यन्तं, इह तु संक्षेपेण चतुर्लक्षश्लोकैः व्यवस्थितम्। अधुना अहं पद्माख्यं पुण्यं पुराणं पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसमेतं, पञ्चविभागयुक्तं वदामि। तत्र प्रथमे सृष्टिखण्डः, ततः पृथिवीखण्डः, अनन्तरं स्वर्गखण्डः, ततो रसातलखण्डः। पञ्चमं तु उत्तमं उत्तरखण्डं, एतदेव महत् पद्मं, यतः जगत् समुत्पन्नम्। पद्मे स्थिता इति कथाः तत्र, अतः तदपि पद्माख्यम्; एतत् पुराणं विशुद्धं, विष्णोः महिम्ना शुद्धीकृतम्। यद् देवदेवः हरिः पूर्वं ब्रह्मणे उक्तवान्, यच्च ब्रह्मा पूर्वं मरीचये सम्यक् उक्तवान्—एतदेव पद्मपुराणं ब्रह्मणा लोके घोषितम्; सर्वभूताधारत्वात्, पद्ममिति बुधाः कथयन्ति। एतत् पद्मं अत्र पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्यया, पञ्चविभागसंयुक्तं, व्यासेन संक्षेपेण रचितम्। तत्र प्रथमो भागः पौष्करः, यत्र महाविराट् स्वयम्भूः; द्वितीयः तीर्थखण्डः, यत्र सर्वग्रहसमूहाः। तृतीयखण्डे दानशीलानां राज्ञां चरितानि; चतुर्थे वंशानुक्रमः। पञ्चमे मोक्षसारः सर्वसत्यविवेचनं च; पौष्करे ब्रह्मणा नवधा सर्वभूतसृष्टिः वर्ण्यते। देवर्षिपितृसृष्टिश्चान्यत्; द्वितीयखण्डे पर्वतानां सप्तद्वीपसागराणां च वर्णनम्। तृतीयखण्डे रुद्रसृष्टिः, दक्षस्य शापश्च; चतुर्थे राज्ञां उत्पत्तिः, सर्ववंशानां कथनं च। अन्तिमे मार्गव्यवस्था, मोक्षशास्त्रस्य उपदेशः च; एतत् सर्वं द्विजश्रेष्ठ, अस्मिन्पुराणे कथयिष्यामि। एतत् विशुद्धं, कीर्तिनिधिः, पितृभिः प्रीततमम्; ईश्वरस्य नित्यं सुखाय, नृणां च महापापविनाशनम्। सूत उवाच—सर्वलोकनाथं, विश्वेश्वरं, यः आदिप्रकृतिं ज्ञात्वा सृष्टिरूपेण इदं जगत् सृजति, तस्मै नमः। लोककर्तारं, तत्त्ववित्, योगनिष्ठं योगविद्यायाम्, स्थावरजङ्गमसर्वसृष्टिकर्तारं, तं प्रणमामि। तस्मै अजाय, विश्वकर्मणे, चैतन्यनाथाय, लोकसाक्षिणे, प्राचीनकथाजिज्ञासया शरणं गच्छामि। ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान्, एकचित्तेन, इन्द्रं, लोकपालान्, सवितारं, ध्यानपूर्वकं प्रणम्य; वसिष्ठं श्रेष्ठमृषिं, महात्मानं, तपसा विश्रुतं जातूकर्णं, अक्षुं च, तान् नमस्कृत्य; तं भगवन्तं व्यासं, सृष्टिकर्तारं, आदिपुरुषं, भृगुवचनानुसारिणं, तं प्रणमामि। एवं सर्वज्ञं ब्राह्मणं, सर्वलोकेषु पूजितं, तेजस्विनं, तस्मात् पुराणं श्रुतवान्। या अव्यक्ता कारणं, शाश्वती, सत्-असत्स्वरूपिणी, महत्तत्त्वात् विशेषपर्यन्तं, सा सर्वसृष्टिकर्त्री कथ्यते। हिरण्यगर्भे आदौ ब्रह्मणः परमा उत्पत्तिः; तस्याण्डस्य जलैः, तत्त्वैः, तेजसा चावरणम्। वायुनाऽपि, तस्मात् वायोः, आकाशेन च, आदितत्त्वैः आवरणम्; आदितत्त्वानि महत्तत्त्वेन, महत्तत्त्वं च अव्यक्तेन आच्छादितम्। अण्डान्तर्गतलोकप्रादुर्भावः, नद्यः, पर्वतानां च उत्पत्तिः वर्णिता। मन्वन्तराणां संक्षेपः, कल्पानां वर्णनं, ब्रह्मणः स्थानं, ब्रह्मसन्ततिः चात्र कथ्यते।