व्यासः तव सम्यक् सेवितः पुराणेषु निष्ठां विशुद्धां च बुद्धिं इतिहासपुरातत्त्वार्थविज्ञानाय समुत्पादयामास। हे विप्रश्रेष्ठ, एतेषु ब्राह्मणेषु प्रमुखेषु पुराणश्रवणकाङ्क्षा जाता; तस्मात् त्वं तेषां पुराणं पठितुम् अर्हसि। एते महात्मानः विविधान्वयसमुद्भूताः ब्रह्मवित्सर्वे समागताः; तेषां यथायोग्यं पुराणभागान् श्रोतुम् अर्हन्ति। अस्मिन दीर्घे समग्रे च सत्रे त्वं मुनिषु पद्मपुराणं सम्यगाख्येयम्, महाबुद्धे। किमर्थं कमलं समुत्पन्नम्, कथं च तत्र ब्रह्मा जातः? सृष्टि च कस्मात् कृतासौ? यथावत् तदाख्याहि। एवं पृष्टः स तेषां मङ्गलानि वचनानि प्रत्युवाच; लौमहर्षणः संक्षिप्तं युक्तियुक्तं च भाषितवान्। अहं भवद्भिः सर्वधर्मनिष्ठैः पुराणविद्भिश्च प्रीतः संपूजितश्च, ये मां पुराणार्थे अत्र प्रवर्तयन्ति। यद् अहं श्रुतवान् यच्च प्रसिद्धं, तत् सर्वं वक्ष्यामि; एष धर्मः शाश्वतः सूतानां साधुभिः प्रतिपादितः। देवानां ऋषीणां राज्ञां च अनन्ततेजसां वंशरक्षणं, महात्मनां च स्तुतिः कर्तव्या। ब्रह्मवित्सर्वे इतिहासेषु पुराणेषु दृश्यन्ते; वेदेषु तु सूतानामधिकारः न दृश्यते। महात्मनः पृथोः राज्ञः यज्ञकाले मागधः सूतश्च तं नरपतिं स्तुतवन्तौ। तदा तुष्टः स महराजा ताभ्यां वरं दत्तवान्; सूतानां सूतत्वं, मागधानां मागधत्वं प्रदत्तम्। तत्रैव यज्ञकाले सूतः जातः; अस्मिन्लोके स सूतः इत्युच्यते। इन्द्रयागे प्रारभ्यमाने बृहस्पतेर्ग्रहयुते, तत्रैव बृहस्पतेः यज्ञे स सूतः जातः; शिष्यहस्तेन यत् प्रक्षिप्तं, तेनाचार्यस्य हविः पराजितम्। अधोर्ध्वप्रवाहाभ्यां तद्वर्णसङ्करसम्भूतम्; यत्र क्षत्रियात् ब्राह्मण्यां च पुत्रः जातः। पूर्वसदृशत्वेन तेषां भेदाः वर्ण्यन्ते; एष सूतानां मध्यधर्मः, क्षेत्रजीविनां च। अत्रैव पुराणेषु मम अधिकारः ब्राह्मणैः स्थापितः; धर्मं दृष्ट्वा यूयं मां पृष्टवन्तः, हे ब्रह्मवादिनः। तस्मात् अहं पृथिव्याम् ऋजुं पुराणं प्रवक्ष्यामि, मुनिभिः पूजितम्; पितॄणां मानसकन्या वासवस्य भार्या जाता। पितृभिः परित्यक्ता सा मत्स्ययोनिं प्रविष्टा; समिद्धदर्भवत् सा पुण्यसम्भवस्य कारणं जाता। तस्यां पराशरात् पुण्यात्मा महर्षिः जातः; तस्मै पुण्याय सत्यसृष्टये नमः। पुरातनाय पुरुषाय ब्रह्मवाक्यपरायणाय, विष्णवे पुरुषरूपधारिणे, यस्य स्वभावः स्तूयते, नमः। यस्मिन्नेव जातमात्रे वेदः शाखाभिः सहितः उपजगाम; तेन मेधया वेदसागरं मथित्वा, स लोकानां प्रकाशं च महाभारतचन्द्रं च ससर्ज। यदि एते त्रयः—भारतम्, सूर्यः, विष्णुः—न स्युः, तर्हि जगत् अज्ञानान्धकारे स्थास्येत्। कृष्णद्वैपायनं व्यासं नारायणं विद्धि, स एव प्रभुः। कः अन्यः पद्मनयनः महाभारतस्य कर्ता स्यात्? तस्मात् अहं ब्रह्मवादिभ्यः पुराणं श्रुतवान्। सर्वज्ञात् तेजस्विनः सर्वलोकपूजितात्, यस्मात् पुराणं सर्वशास्त्रेषु प्रथमं ब्रह्मणा स्मृतम्। सर्वलोकश्रेष्ठं, सर्वविद्याधारं, त्रिवर्गसाधनं, पुण्यं, शतकोटिपरिमितं च। सर्वेषां लोकानां क्षये केशवः हयस्वरूपेण ब्रह्मणः आज्ञया वेदान् पुनः प्राप्यायात्। चतुर्वेदाः, तेषां अङ्गानि, पुराणं, धर्मशास्त्रं च विशालम्; सर्वाणि शास्त्राणि असुरेण गृहीत्वा स्वीकृतानि। मत्स्यरूपेण सः कल्पादौ सलिलसागरे तानि जग्राह; भगवान् अपि सलिलान्तर्गतः तद्विश्वं सम्यगुवाच। श्रुत्वा चतुर्मुखः तद्वचनं मुनिभ्यः वेदविद्भ्यश्च उक्तवान्; तदा सर्वशास्त्राणां पुराणस्य च उत्पत्तिः अभवत्। कालक्रमेण पुराणं सम्यग् न ध्रियते इति दृष्ट्वा, भगवान् व्यासरूपेण संहितायै प्रतियुगे अवतरति। प्रतिद्वापरे सः चतुर्लक्षश्लोकैः तदाख्यात्; ततः अष्टादशधा विभाग्य लोके प्रवर्तितवान्। अद्यापि देवलोके शतकोटिश्लोकपरिमितम्; अत्र तु संक्षेपेण चतुर्लक्षश्लोकत्वेन व्यवस्थितम्। अहं चेदानीं पुण्यं पद्माख्यं पुराणं वक्ष्यामि, पञ्चसंहितायुक्तं पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसमन्वितम्। तत्र आद्यं सृष्टिखण्डं, ततः पृथिवीखण्डम्; अनन्तरं स्वर्गखण्डं, ततः पातालखण्डम्। पञ्चमं तु उत्तमं उत्तरखण्डं इति प्रसिद्धम्; एतत् महत् पद्मं यतः जगत् समुत्पन्नम्। यस्मात् तदुपाख्यानानि, तस्मात् पद्माख्यं; एतत् पुराणं विशुद्धं, विष्णु-महिम्ना विशोधितम्। यद् भगवतः हरिणा ब्रह्मणे पूर्वं उक्तं, यच्च ब्रह्मणा पूर्वं मरीचये सम्पूर्णं निगदितम्—एतदेव पद्मपुराणं लोके ब्रह्मणा प्रतिपादितम्; सर्वभूताधारत्वात्, पण्डितैः पद्ममिति कथ्यते।