स्वर्गे भूमौ च पाताले च तुलसी धर्मिष्ठेषु दुर्लभा; तस्याः भक्त्या चतुर्विधं पुरुषार्थं लभ्यते। यत्रापि एकः तुलसीवृक्षः तिष्ठति, तत्र सर्वे देवाः—ब्रह्मा, विष्णु, शिवः, अन्ये च—निवसन्ति। तस्याः पत्रस्य मध्ये केशवः, अग्रे प्रजापतिः, अधः शिवः सदा वसति। लक्ष्मीः, सरस्वती, गायत्री, चण्डिका, देवपत्नीः सर्वाः तेषु पत्रेषु वसन्ति। इन्द्रः, अग्निः, यमः, नैरृतः, वरुणः, वायुः, कुबेरः च तुलसीशाखासु वसन्ति। सर्वे ग्रहाः सूर्यादयः, विश्वे देवाः, वसवः, ऋषयः, दिव्याः मुनयः तत्र सदा निवसन्ति। यावत् पृथिव्यां अनन्तकोटिलोकस्थलानि तीर्थानि तानि तुलसीपत्रे आश्रयन्ति। यः भक्त्या तुलसीं सेवति, तं सर्वे तीर्थानि देवाः ब्रह्मादयः सेवन्ति। ये तुलसीमूलं तृणं छिन्दन्ति, तेषां देहे स्थितं ब्रह्महत्या-पापं हरिः क्षणेन नाशयति। हे द्विजश्रेष्ठ, ये ग्रीष्मे सुगन्धितं शीतलं जलं तुलसीं सिंचन्ति, मोक्षं प्राप्नुवन्ति। ये तुलसीं चन्द्रकान्त्या वा छायया रक्षन्ति, विशेषतः ग्रीष्मे, सर्वपापात् विमुक्ताः भवन्ति। ये वैशाखे तुलसीं निरन्तरं जलधारया सिंचन्ति, अश्वमेधयागफलम् नित्यं लभन्ति। ये तुलसीं अल्पेनापि जलेन सिंचन्ति, पापरहिताः स्वर्गं गच्छन्ति। यदि कश्चित् सज्जनः कदाचित् तुलसीं क्षीरं सिंचति, लक्ष्मीः तस्य गृहे स्थिरा भवति। यः तुलसीमूलं गोमयेन लिप्त्वा सम्यक् मार्जयति, तस्य पुण्यं शृणु। यावन्ति रजांसि तत्र मार्जितानि, तावन्ति सहस्रयुगानि स विष्णुना सह रमते। यः संध्याकाले तुलसीमूले दीपम् स्थापयति, अनन्तकुलैः सह विष्णुलोकं गच्छति। यः तुलसीं गोराजः, श्वानः, गर्दभः, मानवः, बालकः इत्यादिभ्यः रक्षति, सदा केशवेन रक्षितः भवति। यः भक्त्या तुलसीं रोपयति, मृत्युकाले परमं मोक्षं प्राप्नोति, न संशयः। यः भक्त्या प्रातःकाले तुलसीं पश्यति, विष्णुदर्शनस्य अक्षयफलम् लभते। यः भक्तिपूर्वकं तुलसीं नमति, तस्य आयुः, बलम्, कीर्तिः, धनम्, सन्ततिः च सर्वं वर्धते। तुलसीं स्मरणमात्रेण सर्वे पापाः नश्यन्ति; स्पर्शनेन जनानां रोगाः अपगच्छन्ति। यः पुण्यं पापहरं तुलसीपत्रं खादति, तस्य देहे स्थितं पापं तत्क्षणात् नश्यति। यः तुलसीकाष्ठमालां धारयति, तस्य देहे पापं नास्ति; सत्यम् एतत्। यः तुलसीपत्रसिक्तं जलं शिरसि धारयति, गङ्गास्नानफलं निश्चितं लभते। यः भक्त्या दूर्वया, अविच्छिन्नपुष्पैः, नैवेद्यैः तुलसीं पूजयति, विष्णुपूजनस्य फलम् प्राप्नोति। हे ब्राह्मणाः, यः दिव्यां तुलसीं नैवेद्यैः, पुष्पैः, धूपैः, घृतदीपैः पूजयति, धर्मार्थकाममोक्षफलदं, तस्य विष्णुपादपूजायाः अन्यस्य कर्मणः आवश्यकता नास्ति। यत्र हरिप्रिय तुलसी निर्दोषस्थले रोपिता, देवसंघैः सेविता, तत्र हरिः त्रिलोकनाथः, मुरारिः, तुष्टः शीघ्रं परमं स्थानं ददाति। यत्र तुलसीभूमौ यज्ञः, व्रतम्, पितृपूजा, अच्युतपूजा, दानम्, अन्यः शुभकर्म च कृतम्, तानि सर्वाणि अक्षयाणि भवन्ति। हे द्विजश्रेष्ठ, यः पृथिव्यां नारायणप्रिय तुलसीं विना धर्मकर्म करोति, तस्य सर्वं निष्फलम्; पद्मलोचन देवदेवः अपि तुष्टः न भवति। तीर्थयात्रायाम् यदि कश्चित् शुभां निर्मलां तुलसीं भक्त्या पश्यति, हरेः कृपया सर्वतीर्थफलम् शीघ्रं प्राप्नोति; एषा मम निश्चिता वाणी। लोकनाथः सुगन्धिपुष्पाणि—मन्दारं, कुन्दं, पद्मं, अन्यानि च—त्यक्त्वा, तुलसीं गुणयुक्तां, पापशमनां, शुष्कां अपि, हर्षेण स्वीकारयति। ये पापबुद्ध्या तुलसीं उन्मूल्य भूमौ क्षिपन्ति—अमृतलतासमानां—नरहरिः तुलसीप्रियः तेषां ऐश्वर्यं अनवाप्त्या हरति; सत्यम् एतत्। ये तुलसीभूमिं मूत्रशकृदादिभिः नित्यं मलिनीकुर्वन्ति, हरीः तेषां संचितं धनं शीघ्रं हरति। नारायणपूजायै अहं त्वां संगृह्णामि—नमः ते! अपि च पारिजातादिपुष्पैः, सुगन्धिभिः केशवः पूज्यते। त्वं विना, हे शुभे, तुष्टिः न लभ्यते; अतः अहं त्वां संगृह्णामि। त्वं विना, हे महाभागे, सर्वं कर्म निष्फलम्। अतः हे देवी तुलसी, त्वां संगृह्णामि—अनुग्रहं कुरु! पत्रग्रहणे तव हृदये यः दुःखं जायते, तं क्षमस्व, हे तुलसी, हे जगन्नाथ; नमः ते। एताः मन्त्राः जपित्वा, वैष्णवः पुरुषः अञ्जलिं कृत्वा तुलसीपत्रं गृह्णाति। अञ्जलिं कृत्वा तुलसीपत्रग्रहणे, हे द्विजश्रेष्ठ, शाखा न कम्पते। यदि पत्रग्रहणे देवी तुलसीशाखा भङ्गः भवति, विष्णोः, तुलसीनाथस्य, हृदये दुःखं जायते।