सः चौरः स्वैः चौरैः सह स्वस्थानं प्रत्यागच्छत्। सः कदाचित् तेनैव पन्था गच्छन् गुढकन्दोलं प्राप। तत्र कश्चन यात्रिकः स्वभारं वहन् काकिमण्डलं प्राप्तवान्। तदा सः चौरः निर्भयः क्रूरश्च सहसा तत्र आगतः। तेन मधुविक्रेतुः गुडपिण्डः हृतः। ततः ते चौराः तं गुडपिण्डं भग्नवन्तः। तत्र राज्ञा उर्वीशुना तस्मिन् गुडरथभागे पतिते, सः उर्वीशुः गुडरथं समुपेत्य, स्वचित्ते चिन्तयामास—“एष यज्ञः मया स्वयमेव पूर्वं मुरारये दत्तः” इति स्मृत्वा, मनसि निश्चित्य, “एष मया कदापि न ग्राह्यः” इति निश्चयेन, तं गुडनिर्मितं नैवेद्यं दातुं निश्चितवान्। सः तद् नैवेद्यं कस्यचित् ब्राह्मणाय माधवप्रियार्थं दत्तवान्। तस्य भक्तिं विज्ञाय, हे ब्राह्मण, सन् महापापी अपि, जनार्दनः तेन तुष्टः सञ्जातः, तस्य सर्वं पापं तत्क्षणमेव नाशितवान्। तस्मिन्नेव दिने सः ब्राह्मणः महावनं प्रविष्टवान्। ततः क्रुद्धैः सर्वनगरवासिभिः उर्वीशुः हतः। तदा भगवान् सुवर्णरथं तं आनयितुं प्रेषितवान्। विविधाभरणैः शोभितान् दूतान् प्रेषयामास। ते दिव्यदूताः तं मृतमुपगम्य, रथे स्थाप्य, त्वरया हरिपुरीं निन्युः। सः हरिसन्निधिं प्राप्तवान्, धर्मिष्ठेषु श्रेष्ठं हरिं समुपेत्य, शतयुगपर्यन्तं तत्र स्थित्वा, परमविद्यां प्राप्य, हरिरूपं प्रविष्टवान्। ततः व्यासः उवाच—येन केनापि प्रकारेण यः पुरुषः हरौ भक्तिं संवर्धयति, सः संसारसागरं राजहंस इव तितरति। क्षणमात्रमपि यदि केनचित् मनसि हरिभक्तिः जायते, सः परमं पदं प्राप्नोति—even पापी अपि तत्र गच्छति। मुरारये एकमपि उत्तमं द्रव्यं दत्त्वा, तदनन्तरं तद् स्वयमेव भुङ्क्ते पापशान्तये। यत् किंचिद् हरये दीयते तत् द्विजाय अपि दातव्यं; शेषं स्वयमेव न भोक्तव्यम्, इति सदा पण्डितैः उपदिष्टम्। हे द्विजश्रेष्ठ, यानि कानि च इच्छनीयानि वस्तूनि, तानि विष्णवे अर्पितानि विना वैष्णवैः न भोक्तव्यानि। विष्णोः नैवेद्यस्य महिमा सर्वपापनाशनः; तं कथामिमां पुनः कथयिष्यामि, शृणुष्व ध्यानपूर्वकम्। असीद् ब्राह्मणः सर्वजनी नाम, शुद्धवंशसमुत्पन्नः, शान्तः, जितेन्द्रियः, दयालुः, आचार्यब्राह्मणसेवकः च। सः हरिपूजापरः, हरिस्मरणनिष्ठः, शरणागतदुःखनाशकः, सत्यवादी, जितेन्द्रियः च। सः प्रातःस्नानी, स्वकर्मनिष्ठः, अहिंसकः, एकादशीव्रतपरायणः, स्वबान्धवपूजनरतः च। कदाचित् सः केशवं स्वप्ने अपश्यत्—श्यामं, निर्मलपद्मलोचनं, सस्मितवदनं, पीताम्बरधरं। तं तेजस्विनं रूपं ददर्श, यः सुवर्णकुण्डलाङ्गदकिरिटशोभितः, कौस्तुभेन वक्षसि विभाति, वनमालया विभूषितः। सः चतुर्भुजं भगवन्तं ददर्श, यः शङ्खचक्रगदापद्मधरः, सर्वमङ्गललक्षणयुक्तः, सुवर्णयज्ञोपवीती च। तं लोकनाथं स्वप्नदृष्ट्वा, सः ब्राह्मणः अञ्जलिं कृत्वा, हर्षोत्कम्पितरोमाञ्चः, स्तुतिं चकार। सः उवाच—“नमस्ते लोकनाथाय, सर्वदुःखभयरोगनाशनाय, नारायण, लक्ष्मीहृदयालय, धर्मार्थकाममोक्षप्रद अमृतदायिन्। येन मया कृतानि सर्वाणि पापानि, हे मुरारिशत्रो, मदमोहवशात् कृतानि; तस्मात् संसारसागरभीतः अस्मि, भक्तिनावमुपदाय मां उद्धर।” “ज्ञात्वापि, हे हरि, मनुष्या मोहिता पापं कुर्वन्ति, अहं तु सदा सुखेन पापं करोमि; अतः मत्तः मूढो नास्ति। पुण्यवृक्षः शीघ्रं सुखफलदः, किं तु, हे नरकासुरघ्न, अहं पापी, न मे पुष्पवृक्षदानार्थं वित्तमस्ति; दयालु भव—किं करिष्यामि? तव पादद्वयं परित्यज्य, मनो मम स्त्रीमुखेषु भ्रमति, यत्र मृत्युमात्रमेव, सदा श्लेष्मलिप्तेषु, भ्रमर इव मोहितः।” “मम हस्तौ न दानपरौ, वदनं मिथ्यावादी, कर्णौ सदा पापकथाश्रवणे प्रवृत्तौ; हे हरि, भक्तदोषनाशक, मम दोषान् नाशय। हे नरकान्तक, भक्तिनावमपि लब्ध्वा, दुःखसंसारसागरे, अहं दैववशात् पापबुद्धिः, सदा दुःखं प्राप्नोमि। किं अस्ति प्रकाशमानः संसारसागरतीरतः पन्था, दुःखनिर्मुक्तः, दयालुः? मम दृष्टिः महातमसो मोहस्य निमग्ना, विष्णो, त्वां न पश्यति। पापात्मा सन्, भग्नचित्तः, आत्मनाशकारणः, अद्यापि, हे केशीघ्न, स्वप्न एव तव पादौ सर्वदेवपूजितौ पश्यामि।” एवं तेन स्तुतः, श्रीभगवान् लक्ष्मीपतिः, वाक्पतिः, संसारसागरपारगः, तं ब्राह्मणं प्रति उवाच। श्रीभगवान् उवाच—“द्विजश्रेष्ठ, तव भक्त्या अहं सदा तुष्टः; अतः शीघ्रं सर्वमङ्गलं तव भविष्यति। पूर्वमेव त्वां पापात् उद्धृतवानस्मि; अद्य त्वं मम भक्तः, न ते कदापि अमंगलं भविष्यति।” ब्राह्मणः उवाच—“पूर्वं कः अहम् आसीम्, हे विष्णो? किं पापं मया कृतम्? कथं त्वया पापान्मुक्तः अस्मि? अस्मिन्लोके कथं जातः, कथं त्वया उत्पादितः? सर्वं श्रोतुमिच्छामि, भगवन्, त्वं सदा दयालुः।” श्रीभगवान् उवाच—“इदं रहस्यं, न वक्तव्यं, द्विजश्रेष्ठ; तथापि स्नेहात् त्वां प्रति वक्ष्यामि—शृणु।