धर्ममार्गं परित्यज्य, सः सदा पापं आचरति। सः कुलकीर्तेः नाशकः, स्वबन्धूनां दुःखस्य कारणं च अभवत्। तस्येयं स्रष्टुः अद्भुतः सृष्टिः—यथा चन्द्रस्य समुद्रे उत्पत्तौ अपि, तत्र फेनः जायते। दुष्टपुत्रस्य शक्तिः अपरिमेयः—क्षणमात्रेण सः बहूनां जनानां सञ्चितां कीर्तिं नाशयति। यदा उत्तमः पुत्रः जायते, तदा वंशः उत्तमः भवति; किन्तु यदा दुष्टः पुत्रः जायते, तदा अपि उत्तमः वंशः अपमानितः भवति। एवं उक्त्वा, तस्य सर्वे बन्धवः, क्रुद्धाः लज्जायाः भीतः, तं पापिष्ठं पुरुषं तत्क्षणात् परित्यज्य। सः बन्धुभिः त्यक्तः, सर्वैः निन्दितः, सर्वधनविहीनः, दुःखितः, चौर्यजीवनं स्वीकृतवान्। सः निर्दयः चौरः भूत्वा, हिंसात्मकानि कर्माणि कृत्वा, तस्य प्रदेशस्य सर्वे जनाः तं गृहीत्वा राज्ञे निवेदितवन्तः। किन्तु राजा, पितुः स्नेहात्, तं पापिनं न हन्तुं, किं तु स्वदेशात् निष्कासितवान्। ततः सः वनं शरणं गत्वा, अन्यैः अहंकारयुक्तैः चौरैः सह, निर्दयं यात्रिकानां मार्गे अपहरणाय स्थितः। एकदा, चौरैः सह वने भ्रमन्, श्रान्तः सः नदीतीरे स्नानार्थं जगाम, हे जैमिने। तत्र सः पापात्मा, बहून् ब्राह्मणान्, भगवद्-सेवायां संलग्नान्, नदीतीरे समागतान् अपश्यत्। तदा सर्वे ब्राह्मणाः, जनार्दनं पूज्य, उत्सुकतया परस्परं संवादं आरब्धवन्तः। एकः उक्तवान्—"अद्य अहं चम्पकपुष्पाणि समर्पितवान्"; अन्यः—"अहं मुरारये ताम्बूलं दत्तवान्।" अन्यः—"ताम्बूलं कदापि न खादितव्यं; अद्य अहं हरये उत्तमं कदलीफलं दत्तवान्।" अन्यः—"बहु जन्मानि कदलीफलं खादितवान्"; अन्यः—"अहं हरये दाडिमं दत्तवान्।" अन्यः—"अहं उत्तमं आम्रं हरये दत्तवान्।" एवं तेषां वचनानि श्रुत्वा— सः चिन्तितवान्—'किं अहं विष्णवे दास्यामि? जगति यानि खाद्यवस्तूनि, सर्वाणि मम सन्ति।' 'किन्तु अहं त्यक्तुं न शक्नोमि—किं मुरारये दास्यामि? अहं सदा वने वसामि, चौरः, राज्ञः भीतः।' 'मम कदापि रथारोहणाधिकारः न आसीत्।' व्यासः उक्तवान्—एवं पुनः पुनः सः चौरः उक्तवान्, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ। 'अहं हरये, चतुर्वर्गप्रदायिने, रथं दत्तवान्।' तदनन्तरं सर्वे ब्राह्मणाः यथागतं निर्गतवन्तः, हे ब्राह्मण। सः चौरः, अन्यैः चौरैः सह, स्वशरणं प्रत्यगच्छत्; एकदा तेनैव मार्गे गुडाकन्दोलं अगच्छत्। तत्र, कश्चित् यात्रिकः भारं वहन्, काकिमण्डलम आगच्छत्; तदा सः चौरः, निर्भयः, हिंस्रः, सहसा— मधुविक्रेतुः गुडपिण्डं गृहीत्वा, तैः चौरैः गुडपिण्डः विदारितः। राजा उर्वीशुः तस्य गुडरथस्य भागे पतितः; हे द्विजश्रेष्ठ, उर्वीशुः गुडरथं समीपं अगच्छत्। सः मनसि विचारयामास—'तत् दानं मया स्वयं मुरारये कदाचित् दत्तम्।' अतः तद् दानं मम कदापि न ग्राह्यम्; एवं मनसि निधाय, तं गुडरथं दातुं निश्चितवान्। सः तं गुडरथं कस्यचित् ब्राह्मणाय माधवस्य तुष्ट्यर्थं दत्तवान्; तस्य भक्तिं ज्ञाय, हे ब्राह्मण, महापापी अपि सन्, जनार्दनः तुष्टः, तस्य सर्वं पापं क्षिप्रम् अपाकरोत्। तस्मिन् दिने एव, ब्राह्मणः महावनं प्रविष्टः। तदा उर्वीशुः नगरवासिभिः क्रुद्धैः हतः; तदा भगवान् तं आनयितुं सुवर्णरथं प्रेषितवान्। सः दूतान् विविधान् भूषणैः भूषितान् प्रेषितवान्; तदा ते दिव्यदूताः उर्वीशुम्, मृतं, आगम्य। रथे स्थापयित्वा, तं हरिग्रं नगरं शीघ्रं अगच्छन्; तदा सः हरिसन्निधिं, धर्मिष्ठेषु श्रेष्ठं, प्राप्तवान्। शतं कल्पान् केशवस्य समीपे स्थित्वा, परमज्ञानं लब्ध्वा, हरिरूपं प्राप्तवान्। व्यासः उक्तवान्—येन केनापि उपायेन यः पुरुषः हरौ भक्तिं साधयति, सः राजहंसः इव संसारसागरं तरति। यद्यपि क्षणमात्रं हरिभक्तिः कस्यचित् मनसि जायते, सः परमं स्थानं प्राप्तवान्—पापी अपि तत्र गच्छति। मुरारये एकं उत्तमं वस्तु दत्त्वा, पश्चात् तस्य पापकषायार्थं स्वयम् अपि तस्य भोगं कर्तव्यं। यद् यद् हरये दत्तं, तत् द्विजातये अपि दातव्यं; यद् अवशिष्टं, तत् स्वयम् न खादितव्यम्—एवं सदा विद्वद्भिः उपदिष्टम्। हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, यानि यानि रम्यवस्तूनि सन्ति, तानि विष्णवे दत्तानि विना, वैष्णवः न खादेत्। विष्णुदानस्य माहात्म्यं सर्वपापनाशनम्; अहं पुनः तवायं कथा वक्ष्यामि, शृणु समाहितः, हे ब्राह्मण। कश्चित् ब्राह्मणः आसीत्, नाम्ना सर्वजनिः, शुद्धवंशसम्भूतः; शान्तः, आत्मनिग्रहवान्, दयासम्पन्नः, गुरुभक्तः, ब्राह्मणभक्तः। सः हरिपूजायाम् निष्ठः, हरिस्मरणे तत्परः; शरणागतदुःखहरः, सत्यवादी, इन्द्रियजयः च आसीत्।