गङ्गायां स्नानकृत्यं समाप्त्वा, उपवासं च संविधाय, यः पञ्चमहायज्ञान् सम्यग् अनुष्ठाय गङ्गां पूजयति, स धर्मज्ञः परमं पुण्यं प्राप्नोति। तत्र प्राज्ञः भक्त्या दिव्यनारिकेलतोयेन गङ्गामूर्तिं श्रीविष्णुमूर्तिं च स्नापयेत्। जह्नुकन्यायाः सन्निधाने नारिकेलतोयं गङ्गाजले समर्पयन्, हृदि जह्नुवीं चिन्तयेत्। दिव्यगन्धान्, सुस्फटिकदीपान् स्नेहेन दीप्तमानान्, सुरभिसुगन्धधूपांश्च, विविधसुमनःपुष्पाणि च समर्पयेत्। सुसम्पक्वफलैः, उत्तमान्नैः, पाद्येन, अर्घ्येन, आचमनीयेन, खदिरयुक्ताम्बुलैः च, अन्यैः च श्रेष्ठोपहारैः, श्रद्धानुसारं विविधैः स्तोत्रैः च, गङ्गां विष्णुं च सम्यक् पूजयेत्। ततो देवीमिष्टदेवं च पूज्य, भक्त्या त्रिवारं प्रदक्षिणं कुर्वीत। अनन्तरं नदीतीरे उपवासं संविधाय, ‘हे जह्नुते, भोक्ष्येऽहं, भव मे शरण्ये, हे निष्पापे’ इति वदेत्। एवं संकल्प्य, मनसा, वाचा, कर्मणा च, निशि जागरणं कृत्वा, निद्रां जित्वा, महाश्रद्धया हृष्टः तिष्ठेत्। यदि कश्चित् अशक्तः स्यात्, फलभोजनं कुर्वीत; केवलं भोजनं न कुर्यात्, न च पाकोपस्करणं किञ्चन। प्रभाते पुनः गङ्गां विष्णुं च पूज्य, यथाशक्ति विप्राय दानं दद्यात्। ‘यत् त्वया कृतं पूजनं जागरणं च, तत् अविच्छिन्नं भवत्विति, हे सरित्प्रिये, तव प्रसादात्’ इति संप्रार्थ्य, प्रणम्य, द्विजः स्वकर्माणि सम्पन्नः, स्वजनैः सहितः, उपवासं स्वयम् उपशमयेत्। एवमुपवासव्रतं यः कश्चित् जह्नुवीतटे आचरति, स धर्मलाभं शृणु। स बहुजन्मार्जितपापैः विमुक्तः, विष्णुरूपं प्राप्य, विष्णोः पुर्यां सुखानि विष्णुना सह भुङ्क्ते। कोटिकोटिसंख्यककल्पानां शतकोटिकल्पानां च काले, विष्णुपुर्यां परमसुखानि भोक्तुं समर्थः स्यात्। ततः नारायणाज्ञया ब्रह्मलोकं गच्छति, यत्र देवैरपि दुर्लभं सुखं भोक्ते। तत्र कालं स्थित्वा, ब्रह्मणः समये समाप्ते, दिव्यरथमारुह्य महादेवस्य समीपं याति। तत्र च विविधदुर्लभसुखान्यनुभूय, गणपतिपदं प्राप्नोति। तत्र काले स्थित्वा, शिवपुरीं त्यक्त्वा, स धर्मात्मा इन्द्रलोकं याति, वासवसदृशः। तत्र तेन सहोपविष्टः, कोटिकल्पशतान्यपि सर्वकामान् भुङ्क्ते। ततः सौर्यलोकं गच्छति, स्वयमेव सोमवत्; तत्र चन्द्रसन्निधौ दीर्घकालं सुधारससुखानि अनुभूय। पुनः पृथिवीं प्राप्त्वा, स चक्रवर्ती भवति; दीर्घकालं पृथिवीं सर्वान् रिपून् विजित्य शासनं कृत्वा, आयुषः समाप्तौ गङ्गायां सुखेन म्रियते। ततः दिव्यरथमारुह्य, महाश्रियायुक्तः कीर्तिमान् भवति। स भगवान्नगर्यां गच्छति, या देवैः अपि दुराप्या; तत्र चतुर्मन्वन्तरकालं सर्वसुखानि भोक्ते। तत्र परमज्ञानं प्राप्य, मोक्षं लभते, यः दुरलभः। एष एव मार्गो यः दिव्यसंस्कारात् जह्नुवीतटे याति। यदि मार्गे एव मृत्युः स्यात्, स नूनं परमपदं याति, न संशयः। किल कश्चित् राजा सत्यधर्मा नाम, धर्मात्मा, मधुरभाषी, त्रेताद्वापरयोर्योगे पृथिव्यां बभूव। तस्य विजयायाः नाम्नि पत्नी अभूत्, या रूपवती, सदाचारयुक्ता, पतिसेवने प्रवृत्ता। तौ सप्तसहस्रवर्षाणि पृथिवीं भुक्त्वा, काले समुपसन्ने, पत्न्या सहितः राजा मृत्युमुपेत्य, यमदूतैः बध्धौ, दुःखेन मार्गेण यमपुरीं प्राप्नुताम्। तत्र तौ दृष्ट्वा, धर्मराजः चित्रगुप्तं प्रोवाच— ‘चित्रगुप्त, एषां सर्वकर्माणि परीक्ष्य वद।’ चित्रगुप्तः आज्ञां प्राप्य, सर्वकर्माणि मूलतः विचिन्त्य, कृताञ्जलिः उवाच— ‘राजन्, श्रुणु, एतयोः सर्वकर्माणि वक्ष्यामि। यानि शुभानि पापानि कर्माणि पृथिव्यां कृतानि, तस्याः उपायमेकं वदामि।’ ‘कदाचित् कश्चन मृगः, व्याघ्रभीतः, एकाकी, जीवितरक्षणाय सभां प्राप्तः। तं दृष्ट्वा, राजा कौतूहलात्, शीघ्रं उत्थाय, खड्गेन तं मृगं ताडितवान्। शरणं प्राप्तं मृगं हत्वा, एष राजा भार्यया सहितः, त्वया सदा दण्डनीयः। यावत् लोमानि तस्याङ्गे, तावत् कोटिशः कुलैः सहितः, नरके स्थित्वा, सन्देहः नास्ति— यः शरणागतं न रक्षति, स्वजीवितं वा धनं वा दत्वापि।’ ‘यः पुनः शरणागतं रक्षति, आत्मनाऽपि वा वित्तेन वा, स सर्वपापेभ्यः विमुक्तः, ब्रह्महत्यादिदोषेभ्यः अपि।