सा तस्य अङ्गेषु लीनाभूता, मेरुशिखरात् पूर्वदिशं प्रवहन्ती, तस्यां वारिण्यां रत्नानां परमतेजः उत्पन्नम्। ततः नारदः गच्छन् तत्र, समुद्रपुत्रं समागतवान्। तस्मै नारदः उक्तवान् – “शम्भुः त्वां हन्तुं प्रतिज्ञां कृतवान्, वीराधिपते।” तस्य वचनं श्रुत्वा, राजन्, असुरः नारदं पप्रच्छ। जलन्धरः उवाच – “महामुने, त्रिशूलधारिणः गृहे किमपि रत्नकोषः अस्ति वा? सर्वं कथय – पुरस्कारं विना युद्धः न भवति।” नारदः उवाच – “तस्य सम्पदः – भस्म शरीरस्थं, वृद्धः वृषः, ग्रीवायां नागाः, कण्ठे विषम्, हस्ते भिक्षापात्रम्, पुत्रौ गजमुखः षण्मुखः च। एवं तस्य सम्पत्तिः। अन्यत् शृणु – तस्य पत्नी हिमाचलराजकन्या, विशालश्रोणी, उन्नतस्तनयुग्मा। कामदेवः अपि तया रूपे मोहितः, यद्यपि सः तेन दग्धः। महेशः स्वविनोदाय सदा अद्भुतानि सृजति। शम्भुः तस्यै नृत्यगीतकरः भवति, हास्यं जनयति। सा पार्वती, देवीनां सौन्दर्यसीमा। वृन्दा उत्तमा स्त्री, अप्सराः अपि रम्याः, किन्तु पार्वत्याः सौन्दर्यस्य षोडशांशं अपि न प्राप्नुवन्ति।” एवं उक्त्वा, राजन्, नारदः सर्वदैत्येषु क्षणेन अन्तर्धानम् अकरोत्, जलन्धरः दृढसङ्कल्पः तत्र स्थितः। ततः समुद्रपुत्रः सिम्हिकासुतं दूतं प्रेषितवान्। सः शीघ्रं कैलासं गत्वा देवालयं ददर्श। एतस्मिन्नेव काले, हरिः भीमं विसृज्य, हरं समीपं गत्वा, सन्देहात्, दुधोदधिं शीघ्रं अगच्छत्। राहुः शङ्करस्य दिव्यं भवनं ददर्श, तत्र स्वप्रतिबिम्बं दृष्ट्वा, आश्चर्येण पप्रच्छ – “किमेतत्?” प्रवेशेच्छया, राहुः द्वारपालैः बलिष्ठैः, आयुधधारिभिः, निवारितः। प्रयत्नं कृत्वा, तैः निषिद्धः, ते शस्त्राणि उद्धृत्य तं विरुद्धवन्तः। नन्दी, गणान् निवार्य, चन्द्रग्राहिणं सम्बोधितवान् – “कः त्वम्? किमर्थं आगतः? किं कार्यम्, केशिन? कार्यं वद, भयङ्कराः गणाः त्वां हनिष्यन्ति।” राहुः उवाच – “अहं जलन्धरस्य दूतः – मां शिवस्य समीपं नय। अन्यत् न वद, द्वारपाल – महाराजस्य कार्यम् इदानीं अस्ति।” दूतवचनं श्रुत्वा, नन्दी, नीलरक्तवर्णः, शम्भुं समीपं गत्वा, प्रणम्य, तं सम्बोधितवान् – “महारे, सिम्हिकापुत्रः द्वारे कार्याय स्थितः। आगच्छतु वा, प्रविशतु वा – यथा आज्ञापयसि।” नन्दिवचनं श्रुत्वा, महेश्वरः शीघ्रतया, अन्तःशय्यायां सुप्तां देवीं सखीभिः सह प्रेषितवान्। ततः द्वारपालं उक्तवान् – “नन्दि, दूतं आनय।” तदा नन्दी दूतं हस्तेन गृहीत्वा देवमध्यं नीतवान्, शम्भुं दर्शितवान्। राहुः तं जटिलं, कृष्णवर्णं ददर्श। पञ्चमुखं, दशबाहुं, नागयज्ञोपवीतं, देवीविहीनं, शिरसि चन्द्रकलायुक्तं दृष्टवान्। दीर्घश्वासोच्छ्वासं कुर्वन्, प्रमथगणैः सेवितः, सर्वदेवगणैः परिवृतः, सेवकसमूहेन पूजितः। दूतं आगतम् उपस्थातं दृष्ट्वा, शम्भुः उक्तवान् – “वद।” ततः राहुः वदितुम् आरब्धवान्। राहुः उवाच – “देव, अहं जलन्धरस्य दूतः – तस्य वचनं मम मुखात् शृणु, शीघ्रं कुरु। गिरिश, तपस्यासक्तः, निर्गुणः, धर्महीनः, न पिता, न माता, न वंशः, न कुलम्। जलन्धरः त्रैलोक्यं भोक्तुम्, त्वम् अपि तस्य वशे, तस्य आज्ञा कुरु। कथं त्वम्, पुरातनः, रागी, वृषारूढः, पुत्रौ स्कन्दविनायकौ आगतौ?” तस्मिन्नेव क्षणे, देवदेवः मौनं धारणं कृत्वा, हस्ताभ्यां संकेतं कृतवान्, वासुकिः भूमौ पतितः। ततः हेरम्बवाहनस्य मूषकपुच्छं वासुकिः गृहीत्वा, तस्य पिच्छं गृहीत्वा, मूषकः “मुक्तिः! मुक्तिः!” इति क्रन्दितवान्। एतस्मिन्नेव काले, स्कन्दवाहनं व्यथितं दृष्ट्वा, तस्य उच्चक्रन्दं श्रुत्वा, वासुकिः भयात् मूषकपुच्छं मुक्तवान्। ततः शिवस्य शरीरम आरोह्य, ग्रीवायां सर्पः आवेष्टितः स्थितः। तस्य श्वासात् अग्निः उत्पन्नः। तस्य तापेन, जटावने स्थितः चन्द्रकलाः सीतलितः, तद्वपुः वारिणा सिक्तम्। तस्यामृतधाराभिः, ब्रह्मणोः शिरसि शिवजटारक्षकाणां शिरसि हारः विराजितः, तदा ते पुनः जीवन्तः अभवन्। सः योगक्रमं, पूर्वं श्रुतं शास्त्रं, सर्वं पुनः उद्घोषितवान्। एकैकस्य श्रुतं श्रुत्वा, शिरांसि विवादितवन्ति। “अहं प्रथमः, अहं आदिः, अहं परमपरः; अहं सृष्टा, अहं पोषकः” – इति स्पर्धया वादितवन्तः। ते विलपितवन्तः – “एतानि न दत्तानि, न उपभुक्तानि, न अर्पितानि; लोभग्रस्तचित्तः, ब्रह्मणः धनम् अपि न दत्तम्।” ततः प्रभोः जटायाः महागणः उत्पन्नः – त्रिमुखः, त्रिपादः, त्रिपुच्छः, सप्तहस्तः, कपिलजटिलः, कीर्तिमुखः नाम। तम् दृष्ट्वा, कपालमालिका भयात् स्थगिता, मृतवत्। कीर्तिमुखः गणैः सह, शिवं प्रणम्य, तीव्रतृष्णया, ईश्वरं सम्बोधितवान्। शंकरः तं उक्तवान् – “युद्धे हतान् भक्षय।” सः चिन्तयन्, युद्धं न दृष्ट्वा, हतान् न पश्यन्। ब्रह्माणं भोक्तुं समीपं गतः, शंकरः तं निवारितवान्। ततः कीर्तिमुखः स्वं सर्वं शरीरं भक्षितवान्।