स्निग्धया, करुणया दृष्ट्या स्तनयुगले पूर्णे त्वया मयि दर्शिते, तव दीर्घं वियोगं कथं सहनं शक्यं मया? हे सुललिताङ्गि, तदाऽल्पकालं मम सह वस, ततः सुरपतिस्य महद्वैभवं कथय। सा सुरालये दशसहस्रवर्षाणि स्थितवती। पद्मगन्धा उवाच—हे देवेश, मम प्रीत्यर्थं अनुमतिं दत्त्वा, अहं कर्मभूमिं गच्छेयम्। अहं तव पादद्वयं नमामि। इन्द्रः उवाच—मम तव प्रीतिसागरस्य महत्त्वात्, हे शशिमुखि, कतिचित् दिनानि स्थित्वा यथेष्टं गच्छ। ततः विनोदगृहे तया सह दिवानिशं क्रीडा कृतवती पद्मगन्धा, तत्र त्रिसहस्रदशवर्षाणि स्थितवती। ततः सा हर्षपूर्णा सुरपतिं उवाच—मम गमनाय पृथ्वीं प्रति आदेशं दिहि। इन्द्रः उवाच—हे सुमध्यमे, आलस्यं त्यज, मम सह वस। मम जीवात् प्रियं त्वां त्यक्तुं न शक्नोमि। पद्मगन्धा उवाच—हे देवेश, यदा मम पुण्यं क्षीयते, तदा अहं पृथ्वीं गच्छामि। तदा तव मम वियोगः दीर्घः भविष्यति; वियोगे, प्रभो, पुनः पृथ्वीं गन्तुम् इच्छामि। पुनः पुण्योपार्जनाय स्वर्गं गन्तुम् इच्छामि; कर्मभूमिं गत्वा यथायोग्यं कार्यं करिष्यामि, हे वासव। यदि कदाचित् वियोगः भवेत्, स तव न स्यात्। इन्द्रः उवाच—हे शुभे, यदा तत्त्वेन कार्यं कर्तुम् इच्छसि, तदा गच्छ; शीघ्रं पुनः आगमिष्यसि, हे सुन्दरी। सा अश्रुपूर्णलोचना, शरीरं सलिलेन सिक्तं, शक्रस्य बाहुभ्याम् आलिङ्गिता, 'गच्छ प्रिय' इति शक्रः उवाच। तस्य आज्ञया सा धर्मात्मा कर्मभूमिं गता। गजयोने जात्वा द्विजा अभवत्, पूर्वकथां स्मरन्ती। स्वं पूर्वजन्म स्मृत्वा, कतिचित् दिनानन्तरं, गजमध्ये जात्वा जाह्नवीतीरं गता। गङ्गायाः स्नात्वा, गङ्गामृदया भूषिता अभवत्। 'गङ्गे गङ्गे' इति उच्चार्य, सा गम्भीरं सरः प्रविष्टा। तस्मिन् गङ्गासरे, पर्वताकारः गजः प्रविष्टः। सा स्वं जन्म स्मृत्वा, पुनः मृत्युम् प्राप्तवती; गजस्य साहसं दृष्ट्वा, सर्वे देवाः हर्षेण उत्तमपुष्पैः पारिजातादिभिः अभिषिक्तवन्तः। ततः शक्रः, सर्वदेवगणैः परिवृतः, ताम् शीघ्रं दीर्घवियोगानन्तरं सुमनां कृष्णवर्णं पुष्पकेतां प्रति अनयत्। तस्य दिव्यं रूपं दृष्ट्वा, देवेशः स्वं दुःखं कथयित्वा स्वगृहं प्रत्यगच्छत्। पुलोमजा, रम्भा, प्रम्लोचा, उर्वशी च, अन्याश्च सुन्दरी युवतयः, हर्षेण तस्याः समीपात् निर्गताः। सा उत्तमा स्त्री शक्रस्य हृदये धैर्यं प्रदत्तवती। सा पुरन्दरपुरीं सुखिनी प्रिया च स्थितवती। यावत् गङ्गायां अस्याः अस्थि तिष्ठति, हे जैमिने, तावत् शतकोटिकुलानां संख्या यावत्, सा सुरालये वसति। ये राजानः तपसा देवलोकं प्राप्तवन्तः, तेषां प्रत्येकस्य दिव्यकन्या स्नेहभूमिः भवति; गङ्गायां अस्थिसंस्कारस्य फलं एतत्, हे जैमिने। गङ्गायां शरीरत्यागस्य फलम् वर्णनातीतम्; यावत् गङ्गायां अस्थि तिष्ठति, हे जैमिने, तावत् शतकोटियुगानां संख्या यावत्, स सुरालये वसति। हे द्विज, गङ्गायां मृतशरीरं जलप्रवाहैः नीतं यः, तस्य फलम् शृणु, हे जैमिने—स्वर्गे दिव्यकन्याः भीता रम्यचामरैः तं वीजयन्ति। स सुवर्णशय्यायां सुखेन निद्रां करोति, वीज्यमानः; यः मृतशरीरं जाह्नवीतीरे बालुके दृश्यते, तस्य कुलं सूर्यकिरणैः शुद्धं भवति; तस्य सर्वं शरीरं दिव्यचन्दनगन्धेन अङ्कितम्। स स्वर्गे दिव्यकन्याभिः सदा क्रीडति; यदि तस्य शरीरं काकैः, गृध्रैः, शृगालैः, भयङ्करैः पक्षिभिः भक्षितम्, यः शरीरं विकृतं दृश्यते, तस्य फलम् शृणु—स्वर्गे दिव्यकन्याभिः स्तनयुगले पूर्णे सुन्दरीभिः सदा आलिङ्गितः शय्यायां निद्रां करोति। यदि पिपीलिकाभिः, कीटैः, मक्षिकाभिः परिवृतं, यः अस्थि गङ्गायां पतितं दृश्यते, हे ब्राह्मण, तस्य अक्षयफलम् शृणु—स देवगणैः नमितः, रत्नमुकुटैः भूषितः, तस्य पादधूलिः स्वर्गे विक्षिप्यते, दीर्घकालं शक्रवत् भवति। यदि कस्यचित् शरीरं गङ्गायां अकाङ्क्षया पतितम्, स सर्वपापात् विमुक्तः, नारायणेन एकत्वं प्राप्नोति। यत्र गङ्गायां अंगाराः जलप्रवाहैः दृश्यन्ते, तावत् संख्या युगानां स्वर्गे वासः भवति। सर्वे पुण्याः कदाचित् क्षीयन्ते, परन्तु यदा शरीरं गङ्गायां पतति, तस्य पुण्यं कदापि न क्षीयते। किं अधिकं वक्तव्यम्? इदानीं निश्चलसत्यं कथ्यते—गङ्गायां शरीरत्यागस्य महिमा पूर्णतया न ज्ञायते। यः एकवारं अपि भक्त्या भावेन गङ्गाजलं स्पृशति, यत् घोरपापसमूहं नाशयति, स संसारसागरं नौका इव तीर्त्वा परं तृप्तिं प्राप्नोति। ततः जैमिनिः उवाच—पुनः, हे गुरो, गङ्गायाः परममहिमानं कथय; गङ्गाकथामृतस्य मधुरता एवमस्ति, यत् पुनः पिबितुम् इच्छामि।