तस्मिन्नेव क्षणे सर्वाभरणभूषिता सर्वसौन्दर्यसम्पन्ना पौलोमी तद्गृहं स्वयमेव समुपाजगाम। तत्र सर्वदेवाधिपतिं शक्रं तथा स्थितं दृष्ट्वा, सा स्वामिनं प्रति महान् रोषं जगाम, सुस्मिता सती वाक्यमिदमुवाच। शची उवाच— "भगवन्, किं कुर्वसि त्वं, प्रिय, सर्वदेवेश्वर? या स्त्री मम दासी, तस्यै सुवर्णपानपात्रं ददासि। सर्वे देवाः शीर्ष्णा प्रणम्य तव पादान् स्पृशन्ति, कथं त्वं प्रभो, एकया गुणहीनया दास्याः पद्मगन्धायाः पादान् स्पृशसि? यदा अपि भ्रमरः सौरभ्यं लभते, तदा ख्यातिं त्यजति; त्वं तु अनन्तसुन्दरीपतिः सर्वतेजःस्वामी— कथं त्वं एवं निन्द्यं कर्म कर्तुमर्हसि? दासीं पद्मगन्धां गुणहीनां दूरतो त्यज। त्वं स्वयम् शय्यायां रजनी, शक्रस्तु तव पादयोः।" एवं सा सती पौलोमी विविधान् प्रकारान् तां तत्र निन्दितवती। ततः पद्मगन्धा सा सती सुस्मिता कोपसमाकुला वाक्यमुवाच— "मम गुणदोषौ केवलं स्वामी जानाति। त्वं का प्राभव्या मम निन्दां कर्तुम्? अन्ये अपि द्वाभ्यामपि नेत्राभ्यां गुणदोषौ पश्यन्ति। सहस्राक्षः अपि, यदि दूषणदृष्ट्या पश्यति, स दोषमेव पश्यति, न तु गुणम्। जनानां दोषाः एव व्याप्नुवन्ति, न तु गुणाः। आदौ चन्द्रस्य कलङ्कः गुणिनां दृष्टिगोचरः; यः हिंसकः, निर्दयः, पापकृत्, स गुणरहितः। यदि अहं गुणहीना, तर्हि तव पतिः त्वामेव पूजयतु।" एवं पद्मगन्धा कमललोचना कोपात् सुवर्णशय्यायाः समुत्थाय महान् क्रन्दनं चकार। तदा इन्द्रः उवाच— "प्रिये, प्राणेश्वरि, स्त्रीश्रेष्ठे, त्वं मां परित्यज्य कुत्र गच्छसि? किं मया तव किमपि अपराधं कृतम्? कथय, सुन्दरी। अहं तव एव दासः, दासधर्मं च पालनं करोमि। दासपत्नी अपि दासी भवति; त्वं मम वचनं न शृणोषि।" इति उक्त्वा शक्रः मोहवशात् उत्थाय तां सुन्दरीं पुनः स्वाङ्के स्थापयामास। तदा शची उवाच— "कौञ्चपक्षिणः जीवनं धन्यं, मम तु जीवनं व्यर्थम्। त्वं सदा सौभाग्यवती, अहं तु दुर्भागिनी। यावत् कौञ्चस्य पुण्यं तावत् तव सौभाग्यं, ततः पश्चात् पुण्यं क्षयं गमिष्यति। कौञ्चवंशसम्भूता त्वं पुनः दुःखं लप्स्यसे। तावत् कालं यावद् पुण्यं तिष्ठति, तावत् त्वं देवेशेन सुखानुभवमवाप्स्यसि। हे कौञ्चे, गुणरहिते, कतिपयान् दिनान् त्वं न भविष्यसि।" एवं शच्याः वाक्यानि श्रुत्वा पद्मगन्धा अत्याश्चर्यचकिता बभूव। तदा कलहं परित्यज्य, सा तां साध्वीं प्रणम्य उवाच— "हे पुलोमकन्ये, अद्भुतं वाक्यं त्वया उक्तम्। हे कौञ्चि, त्वं का? क्व वससि? कथं चात्र आगता? तत्त्वेन श्रोतुमिच्छामि। मम पुण्यस्य क्षयः कतिपयदिनेषु भविष्यति?" शची उवाच— "पूर्वं त्वं कौञ्ची नाम विहङ्गमध्वनि जातासी, पद्मगन्धिनी। पृथिव्यां वसन्ती, मलमांसकृमिभक्षिणी। गङ्गातटे रम्ये एकः वटवृक्षः आसीत्। तत्र तवं नीडं कृत्वा वससि। कदाचित् कृष्णसर्पः तं वटं प्रविश्य, तव नीडं प्रविश्य, त्वां दष्ट्वा तवं मृतासि। सर्पः कोपात् तव सर्वमांसं भक्षितवान्। तव अस्थीनि तत्रैव शेषाणि। एकदा महता वायुनाऽपि स सर्पः अपसारितः। भग्नः स वटः गङ्गायां पतितः। वटस्य पतनात् तव अस्थीनि गङ्गाजलैः क्षालितानि। यावत् तव अस्थीनि गङ्गायां तिष्ठन्ति, तावत् त्वं स्वामिनः प्रिया भविष्यसि। एतत् सर्वं पद्मगन्धे अद्य कथितम्। यस्य पुण्यबलात् शक्रः अपि तव वशे स्थितः। धन्या सा जाह्नवी, यस्याः प्रसादेन, हे कौञ्चि, त्वं पतितैः अपि अस्पृश्या। तथैव पुलोमजा साध्वी अपि तेन अपमानिता। सा कमलमुखी शोकार्ता यथागतं निर्गता। पद्मगन्धा तु तत्रैव इन्द्रभवने स्थितवती।" शच्याः वचनानि तस्याः हृदये स्थिराणि बभूवुः। एकदा, भगवन्, शक्रः तस्याः गुणैः तुष्टः, तामुवाच— "वरणं वृणु, सुश्रोणि, यदिच्छसि।" पद्मगन्धा उवाच— "त्वं सर्वदेवेश्वरः, अनन्तस्त्रीपतिः, तथापि मम वशे स्थितः। किमन्येन वर्येण? यदि इच्छसि, कर्मणा, मनसा, वाचा मम पुरतः प्रतिज्ञां कुरु।" इन्द्रः प्रत्युवाच— "आयुः, धनं, राज्यं, परिचर्यां, यत् इच्छसि, सुन्दरी, तव दास्ये। सत्यं सत्यं पुनः सत्यं—अत्र न संशयः। यद् यद् इच्छसि, मृगाक्षि, तव दास्ये।" पद्मगन्धा उवाच— "यदि त्वं, देवेश, मया तुष्टः, तर्हि मम जन्म गजयोषितां गर्भे भवतु, पुनः एषः एव वरः द्येयः।" इन्द्रः उवाच— "मया प्रतिज्ञातम्, सुश्रोणि, एषः वरः दत्तः। तथापि, बहूनि दुःखानि हृदये मम प्रविष्टानि; त्वां अदृष्ट्वा क्षणमपि नानन्दमुपलभे।" इति श्रीपद्मपुराणे द्वितीयखंडे अष्टमाध्यायस्य एकत्रितानि श्लोकानुसारं कथा सम्पूर्णा।