मम एव मातापितरौ पापनिष्ठौ, कठोरवचनौ, करुणाशून्यौ, पाखण्डिनां संगलोभिनौ च आस्ताम्। तयोः कृते पुरुषार्थः, जीवितम्, वित्तम्, कुलम्, विद्याः, कीर्तिः, सर्वसम्पत्तयः च निष्फलाः अभवन्। एतद् पुनः पुनः मनसि चिन्तयन्, हे राजन्, अहम् तयोः शुभदां सेवाṃ तिरस्कारात् परित्यक्तवान्। तस्मात् कर्मणः कारणात्, हे राजन्, अहम् स्वपत्नीसहितः यमदूतैः सह नरकं नीतः, यत्र तौ पापिष्ठतमौ अपि नीतौ आस्ताम्। तयोः पापयोः सह स्वया पत्न्या च, अहम् घोरनरके निवसित्वा, हे राजन्, तस्य कालं शृणु। सहस्रकोटियुगानां शतकोटियुगानां च कालपर्यन्तम्, अहम् नरके महतीं यातनां अनुभूतवान्, हे श्रेष्ठराजन्। नरकवासस्य अन्ते, हे राजन्, अहम् प्रियया सह गृध्रजातौ अभवम्, मृतमांसभोजनाय। तौ अपि, हे राजन्, नरकात् निर्गत्य पुनर्जन्मेच्छया, पतंगवंशे अभवन्, स्वकृतफलस्य भोगाय। तयोः पतंगयोः कर्माणि श्रुणु, हे राजन्, यानि तौ कृतवन्तौ; अहम् तव कथयिष्यामि, यत् श्रोतृणां विस्मयं जनयेत्। एकदा, हे राजन्, महती वातः उत्पन्नः, तौ पतंगौ समाहृत्य शुद्धगंगाजले क्षिप्तवान्। गंगाजले पतितौ, तयोः सूक्ष्मशरीरौ तत्क्षणं विनष्टौ, सर्वपापानि अपि अपगतानि। ततः, सुन्दरनेत्रयुक्ताः दूताः तौ नेतुम् आगच्छन्, दिव्यरथाः सर्वभोगयुक्ताः अपि आगच्छन्। सर्वपापविमुक्तौ, तुलसीमालाभूषितौ, दिव्यरथं आरोह्य विष्णुपुरीं प्रति प्रस्थितौ। किञ्चित्कालं, हे राजन्, तौ ब्रह्मणः अजजन्यस्य लोकं निवसित्वा, ब्रह्मणः आज्ञया इन्द्रपुरीं गतौ। तत्र तौ देवेष्वपि दुर्लभं सुखं भुक्त्वा, किञ्चित्कालं तत्र स्थितौ, पुनः पृथिव्यां सुखाय जातौ। ते गंगायां शरीरत्यागात् तव शुद्धविख्यातवंशे जातौ, पुनर्जन्मविमुक्तौ अभवन्। तथापि, पृथिव्यां सुखभोगाय, पुनः श्रेष्ठाः जाताः; दीर्घकालं पुत्रपौत्रैः सहिताः समस्तं जगत् भुक्त्वा। योगिभिः अपि दुर्लभं गंगायां मृत्युम् प्राप्त्वा, तौ, हे राजन्, नारायणसायुज्यं प्राप्स्यतः। एतत् सर्वं मया उक्तम्, तयोः पूर्ववृत्तान्तं स्मृतिमात्रेण, हे श्रेष्ठराजन्। गंगायां मृत्युप्राप्तौ, तौ एतद् स्थितिं प्राप्तौ; पापिष्ठानां मोक्षः कः करिष्यति? मनुष्येषु मित्रनिन्दा नरकयातनां जनयति; अहम् एतत् स्वयम् दृष्टवान्, केवलम् एतत्। पितृभक्तिः, हे द्विजश्रेष्ठ, दुःखं इह परत्र च ददाति; इह वित्तनाशः, परत्र नरकः। ब्रह्महत्यादपि पापं श्रेयः मन्ये, हे राजन्; तस्य कदाचित् प्रायश्चित्तं संभवति, एषा अनन्ता। दुःखेनार्जितं पुण्यवृक्षं, सर्वव्याधिनाशनं, पितृनिन्दायाः कुठार्याः भूमौ छिद्यते। यद् अपि पितृमुखे दत्तं, हे राजन्, हे शत्रुतापन, तत् विष्णुः स्वयम् भुङ्क्ते, हरीः पितृरूपधारी। ये जनाः पितृसेवायां दिव्यदेवतास्वरूपे, दिनरात्रि सेवां कुर्वन्ति, ते जगन्नाथस्य प्रसादेन सर्वसिद्धिं प्राप्नुवन्ति। ये जनाः पितृभक्तिरहिताः, ते सहस्रयुगं नरके वसन्ति। तस्मात्, अहम् इदानीं महतीं यातनां प्राप्तवान्; कदा मोक्षं प्रियया सह प्राप्स्यामि, न वेद्मि। व्यासः उवाचः—तस्य वचनानि श्रुत्वा, राजन्, तं आलिङ्ग्य, राजा प्रमुदितः, पुनः पुनः विस्मितः अभवत्। राजा उवाचः—अत्यद्भुतानि तव वचनानि, हे गृध्र, तव मुखात् श्रुतानि; न मम, न अन्येषां, हृदि निश्चयः जातः। ततः, आकाशे महती वाणी उच्चैः प्रोक्तवती, हे श्रेष्ठराजन्—"सत्यं, सत्यं, सत्यं एतत्; संदेहो नास्ति।" ततः, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, स पक्षी स्वपत्नीसहितः, गंगामहिमानुवादेन पूर्वरूपं प्राप्तवान्। दिव्यदुन्दुभयः आकाशे निनदन्ति, श्रेष्ठगन्धर्वाः गायन्ति, अप्सरसः नृत्यन्ति, पुष्पवृष्टिः अभवत्। दिव्यरथः आगच्छत्, सर्वभोगयुक्तः; कैटभशत्रोः दूतगणाः आगच्छन्। ततः, सर्वव्यापी, हे ब्राह्मण, प्रियया सह त्वरया रथं आरोह्य हरीस्थानं गतः। एतद् अद्भुतं कर्म श्रुत्वा, राजा, हे द्विजश्रेष्ठ, स्वपुत्रपत्नीसहितः गंगासेवायां प्रवृत्तः। त्रिषु लोकेषु गंगायाः तुल्यं तीर्थं नास्ति; नामोच्चारणमात्रेण मोक्षः लभ्यते। गंगाद्वारस्य महिमा, सर्वपापनाशिनी, तव उक्ता, हे द्विजश्रेष्ठ; किम् अन्यत् इच्छसि श्रोतुम्? ये जनाः श्रद्धया अस्य अध्यायस्य पाठं मन्दिरे कुर्वन्ति, ये द्विजाः शृण्वन्ति, तेषां पापानि तत्क्षणं नश्यन्ति। व्यासः उवाचः—पुनः, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, गंगायाः परमं महिमानं कथयिष्यामि; मोक्षकामाः गंगाकथामृतं पिबन्तु।