यदा तु लोहमाषाणां चूर्णात् महाशुष्काणि वज्रसमानदृढानि महावेतसानि समुत्पन्नानि। तत्रैकेन मुषलशेषेण यावत् कनिष्ठिकाप्रमाणेन मत्स्यः तदग्रं ग्रसित्वा, मृगव्याधेन तस्माद् उदरात् तद् लोहमयं खण्डं निष्क्रान्तं, तेन तस्य शिरःकार्यम् अभवत्। अथ सर्वे यादवाः—रामः, कृष्णः, प्रद्युम्नः, चापरे—इन्द्रेण प्रेषितां वारुणीं सुरां पित्वा मदोन्मत्ताः अभवन्। ततः परस्परं कठोराणि वचनानि ब्रुवन्तः, परस्परमेव कलहं कृत्वा, स्वयमेव विनष्टाः। कृष्णः च युद्धक्लान्तः कामद्रुमस्य छायायां शयानः आसीत्; तत्रैव मृगव्याधः धनुः शरांश्च गृहीत्वा रक्षकस्य रूपं धारयन् स्थितः। एवं सर्वे तदात्मनः देहान् परित्यज्य, स्वस्वैः दिव्यैः लोकैः प्राप्ताः। एवं स एक एव भगवान्, सर्वं मुषलेन नाशयित्वा, बहुभिः सैन्यैः परिवृतः, महावृक्षस्य छायायाम् आत्मानं चिन्तयन्, चतुरङ्गिण्या सेनया व्यवस्थितः, जानुनी भूमौ स्थापयित्वा, मानुषं देहम् उत्सृष्टुम् उद्यतः। तस्मिन्नेव काले, कालबलात् प्रेरितः मृगव्याधः, हरिपादपद्मं चक्रवज्रध्वजाङ्कुशाद्यङ्कितं रक्तं दृष्ट्वा, तं विद्धवान्। ततः क्षणेनैव, स मृगव्याधः, श्रीकृष्णमिति ज्ञात्वा, भीतसंपन्नः, कम्पमानः, कृताञ्जलिः, प्रणम्य, "सर्वाणि मम अपराधानि क्षन्तव्यानि" इति प्रार्थयन् स्थितः। श्रीकृष्णः तं तथाविधं दृष्ट्वा, अमृतपूर्णाभ्यां हस्ताभ्यां तं उत्थाप्य, "त्वया अपराधो न कृतः" इति तम् आश्वासयन्, भीतं सान्त्वयामास। ततः तस्मै योगिभिरपि दुर्लभं, नित्यं, अप्रतिवर्तनीयम्, सर्वोपनिषदात्मकम् वैष्णवं लोकं दत्तवान्। तस्मिन्नेव क्षणे, स मानुषं रूपं परित्यज्य, सर्वैः पुत्रैः पत्निभिः सह, पाञ्चोपनिषदात्मकं दिव्यं वैष्णवं रूपं धारयन्, दिव्ययानम् आरुह्य, एकं सुवर्णमयं वासुदेवलोकं, अप्सरसां गणैः परिवृतः, सहस्रसूर्यसन्निभः प्रविष्टवान्। तदा दारुकः रथमारुह्य विष्णुम् उपससार। कृष्णः अपि "मम सदृशः अर्जुनः यथापूर्वं आनीयताम्" इति सन्देशं प्रेषितवान्। तदा दारुकः मनोजवेन रथेन गत्वा अर्जुनस्य समीपम् आगतः। अथ अर्जुनः, सर्वैः पत्निभिः सह, रथमारुह्य, विवाहकर्म कृत्वा, प्रणम्य, कृताञ्जलिः, "किं करवाणि?" इति पप्रच्छ। कृष्णः तस्मै उक्तवान्—"पार्थ, अहम् आत्मलोकं गमिष्यामि; त्वं द्वारवतीं गत्वा, मम अष्टौ पत्न्यः—रुक्मिण्यादिकाः—याः तत्र सन्ति, ताः मम देहस्य समीपं प्रेषय।" स तु दारुकसहितः नगरीं प्रविष्टः। तस्मिन्नन्तरे, देवाः दिव्ययानैः आकाशे स्थित्वा, कृष्णस्य स्वर्गारोहणं दृष्ट्वा, मुनिभिः सह स्तुत्वा, पुष्पवृष्टिं च कृतवन्तः। कृष्णः तु, सर्वलोकसंहारसंरक्षणहेतुभूतं, क्षेत्रज्ञं, योग्यध्यानगम्यं, क्लेशरहितं, वासुदेवसारं मानुषं देहम् परित्यज्य, गरुडमारुह्य, महर्षिभिः स्तूयमानः, प्रययौ। अर्जुनः एतत्सर्वं वसुदेवाय, उग्रसेनाय, रुक्मिण्याद्यैश्च मुख्याभ्यः पत्निभ्यः निवेदितवान्। तदाकर्ण्य, सर्वे द्वारवतीनिवासिनः, महिलाः च, अन्तःपुरात् निर्गत्य, वसुदेव, उग्रसेन, कृष्णप्रियैः सह शीघ्रं हरिं प्रति जग्मुः। तेषां सर्वेषां—वसुदेवस्य, उग्रसेनस्य, अक्रूरस्य, यादववृद्धानां च—देहान् परित्यज्य, शाश्वतं वासुदेवं प्राप्नुवन्। रेवती च बलभद्रदेहं आलिङ्ग्य, अग्निं प्रविष्टा; ततः दिव्यं शरीरम् आसाद्य, दिव्येन विमानं समारुह्य, स्वपत्युः शङ्कर्षणस्य दिव्यं लोकं प्राप्तवती। एवं रुक्मपुत्र्या सह प्रद्युम्नः, उषया सह अनिरुद्धः, सर्वाश्च यादवस्त्रियः, स्वस्वपत्नीनां देहान् पूजयित्वा, अग्निं प्रविश्य, दिव्यं गताः। तेषां सर्वेषां अर्जुनः अन्त्यकर्माणि अकुरुत्। तस्मिन्नन्तरे, दारुकः अपि सुग्रीवाख्यं दिव्यं रथं, दिव्याश्वयुक्तं, सर्वरत्नभूषितं समारुह्य आगतः। पारिजातवृक्षः, सुधर्मा सभाभवनं, इन्द्रलोकः च देवलोकं प्रतिपेदिरे। तस्मिन्नेव काले, द्वारवतीपुरी महोदधौ निमग्ना। ततः, षोडशसहस्राणि पत्न्यः अर्जुनेन सह इन्द्रप्रस्थं गच्छन्त्यः, चौरैः अपहृताः। पूर्वं हि एता देव्या गन्धर्व्यश्च, महर्षिम् अष्टावक्रं दृष्ट्वा, हसितवन्त्यः; तेन शप्ताः वेश्यत्वं प्राप्ताः। ताः तेन प्रसादिताः, तस्य कृपया, वासुदेवं सर्वलोकपूजितं पतिं लब्ध्वा, तेनैव शापेन चौरपाशे पतिताः। अर्जुनः अपि, चौरैः पराजितः, दुःखेनाभिभूतः, चिन्तयामास—"मम बाहुबलं, शौर्यं, तेजश्च, सर्वं कृष्णेन सह गतं; अद्य मम पुण्यं समाप्तम्" इति। इत्युक्त्वा, सायंतनार्क इव तेजोहीनः, स्वपुरीं प्रत्यागच्छत्। एवं वासुदेवः, सर्वदेवानां हिताय, पृथिवीभारनाशाय, यादवकुले अवतीर्य, समस्तदानवान् संहार्य, पृथिवीं भारात् विमोच्य, नन्दव्रज, द्वारका, मथुरायाः सर्वान् चलाचलजनान् कालमृत्युपाशात् मोचयित्वा, तान् परमानन्दयोग्यं, नित्यम्, सुवर्णमयं, शुद्धं लोकं स्थापयित्वा, दिव्याभिः स्वपत्नीभिः सेव्यमानः, तत्र वासुदेवः स्थितवान्। सर्वा ह्यवताराः तस्यैव; कृष्णस्य महात्मनः कर्माणि पृथिवीभारनाशायैव; श्रीलक्ष्मीपतिः तदर्थमेव समुपस्थितः। एष कृष्णचरितं दुष्टनाशनं; श्रीकृष्णः करुणासिन्धुः सदा वैकुण्ठे रमते। एतद् अद्भुतमङ्गलं कृष्णचरितं संक्षेपेण मया त्वां प्रति कथितम्, सर्वफलप्रदं। यः कृष्णकर्माणि भक्त्या पठति, स्मरति, शृणोति वा, स हरीसन्निधौ परमं पदं प्राप्नोति। योऽपि महापातकिनो वा लघुपातकिनो वा, बालकृष्णकर्मश्रवणेन सर्वपापैः विमुच्यते। योऽपि हरिं द्वारकायां रुक्मिण्या सह स्मरति, स महदैश्वर्यं प्राप्नोति—नात्र संशयः। संग्रामे, संकटे, शत्रुसंवृते दुर्गे, सर्वदेवाध्यक्षं ध्यात्वा, नूनं विजयम् आप्नोति।