अर्जुनः पञ्चवर्षीयं बालकं मृतं दृष्ट्वा, करुणया परिपूर्णः सन् ब्राह्मणं सम्प्रत्यय्य तं रक्षां दत्वा प्रतिजगाद—"अहं तव पुत्रं जीवयिष्यामि" इति। तेन प्रतिश्रुत्य ब्राह्मणः सन्तुष्टः प्रहृष्टचित्तः अभवत्। ततः अर्जुनः तस्य ब्राह्मणपुत्रस्योपरि बहूनि जीवनप्रदायि अस्त्राणि संप्रोक्ष्य अपि जीवनं न प्राप्तमिति दृष्ट्वा, प्रतिज्ञायाः विफलतया महता शोकेन पीडितः आत्मनः जीवनं त्यक्तुम् इच्छन् अभवत्। एतेषु सर्वेषु विषये विदित्वा श्रीकृष्णः अन्तःपुरात् निर्गत्य ब्राह्मणं सान्त्वयन् उवाच—"अहं तव सर्वानपि पुत्रान् दास्यामि" इति। तं सान्त्व्य गारुडेऽश्वेण अर्जुनसहितः वैष्णवलोकं प्रतस्थे। तत्र दिव्यरत्नमण्डपे लक्ष्म्या सह उपविष्टं नारायणं दृष्ट्वा कृष्णार्जुनौ प्रणम्य तस्य पादयोः पतितवन्तौ। सः तौ उभौ बाहुभ्यां परिष्वज्य पप्रच्छ—"कस्मिन्नर्थे आगतम्?" इति। तदा श्रीकृष्णः प्राह—"भगवन्, वेदब्राह्मणस्य पुत्रान् मम दातुम् इच्छामि" इति। ततः नारायणः तान् ब्राह्मणपुत्रान् तद्रूप एव कृष्णाय दत्तवान्। श्रीकृष्णः प्रमुदितः तान् गारुडस्कन्धे स्थाप्य अर्जुनसहितः स्वयम् आरोहितवान्। देवानां समूहैः स्तूयमानः द्वारकां प्रविष्टवान्। तान् षड् बालकान् पञ्चवर्षीयान् ब्राह्मणाय दत्तवान्; ब्राह्मणः महता हर्षेण पूर्णः कृष्णं आशीर्भिः "जय" इति आशीर्वदत्। अर्जुनः प्रतिज्ञां पूर्णीकृत्य कृष्णं प्रणम्य स्वगृहं युधिष्ठिराधिष्ठितां पुरीं प्रतिजगाम। श्रीकृष्णस्य षोडशसहस्रपत्नीभ्यः दशसहस्रपुत्राः जाता, तेषां पुत्रपौत्राणां संख्या न शक्ता वक्तुम्। अत्र श्लोके अपि उक्तम्—"अष्टशतानि पुत्राणां तथा दशसहस्राणि च; तेषु रुक्मिणीसुतः प्रद्युम्नः श्रेष्ठः आसीत्" इति। तैः असंख्येयैः यादवैः पृथिवी परिपूर्णा अभवत्। पुनः, पृथिव्याः भारं सन्दिग्ध्य श्रीकृष्णः तान् नाशयितुम् मुनिशापस्य निमित्तेन चिकीर्षितवान्। कदाचित् सर्वे कुमाराः नर्मदातटे क्रीडन्तः अगच्छन्। तत्र महर्षिं कण्वं तपस्यन्तं दृष्ट्वा, साम्बं जाम्बवत्याः पुत्रं मायया स्त्रीरूपेण कृत्वा, लोहमुसलम् उदरस्थले बद्ध्वा, स मुनिं सर्वे नमस्कृत्य तां स्त्रीरूपिणीं साम्बां पुरतः स्थापयित्वा पप्रच्छुः—"एषा पुत्रं वा कन्यां वा जनयिष्यति?" इति। स मुनिः तेषां भावम् अवगत्य कोपेन उक्तवान्—"युष्माकं सर्वेषां नाशः एतेनैव मुसलेन भविष्यति" इति। ततः ते सर्वे सन्त्रस्तचित्ताः कृष्णं गत्वा यथावृत्तं तस्य शापं च निवेदितवन्तः। कृष्णः ततः तं मुसलं चूर्णीकृत्य जलं क्षिप्तवान्। तस्मात् चूर्णबीजाद् वज्रसाराः महाशरवणा अभवन्। तत्र शेषमुषलखण्डं मत्स्येन निगलितम्; मत्स्यं मृगयुः गृहीत्वा तस्य उदरात् तद् लोहखण्डम् आदाय शरस्य अग्रं निर्मितवान्। कदाचित् सर्वे यादवाः—रामः, कृष्णः, प्रद्युम्नः च—इन्द्रेण प्रेषितां वारुणीं मदिरां पीत्वा मदमत्ताः अभवन्। तदा परस्परं कटुवचनानि उक्त्वा, कलहं कृत्वा, स्वयमेव विनष्टवन्तः। युद्धेन श्रान्तः कृष्णः कल्पवृक्षच्छायायाम् उपविष्टः। तस्मिन् समये मृगयुः धनुः शरं च गृहीत्वा रक्षकरूपे स्थितः। एवं सर्वे प्राणान् त्यक्त्वा स्वस्वलोकं प्राप्तवन्तः। एवं मुसलप्रभावेन सर्वं विनाश्य, स एक एव देवः बहुभिः सेनाभिः परिवृतः, महावृक्षच्छायायाम् आत्मानं चिन्तयन्, वासुदेवं चतुर्भुजं स्वरूपेण, जानूनि भूमौ स्थापयित्वा, मानुषं देहम् उत्सृजितुम् उद्यतवान्। तस्मिन् काले कालप्रभावात् मृगयुः श्रीहरेः पद्मरागं चक्रवज्रध्वजाङ्कितं पादपद्मं दृष्ट्वा, तं शरेण विद्धवान्। ततः क्षणेनैव, सः श्रीकृष्णमिति ज्ञात्वा, भीतसञ्चलितः, कृताञ्जलिः प्रणम्य, "मम अपराधः क्षम्यताम्" इति शरणं ययौ। श्रीकृष्णः तं भीतं दृष्ट्वा, अमृतपूर्णैः हस्तैः उत्थाप्य, "त्वया अपराधः न कृतः" इति सान्त्वनं कृतवान्। तस्मै योगिभिः गम्यमानं नित्यं अपुनरावृत्तिं सर्वोपनिषदात्मिकं वैष्णवलोकं दत्तवान्। तत्रैव सः मानुषं रूपं त्यक्त्वा, सर्वैः पुत्रैः पत्निभिः च सह, पाञ्चोपनिषदात्मना दिव्यरूपेण विमानमारुह्य, अप्सरोगणैः परिवृतः, सहस्रसूर्यसमप्रभं वासुदेवलोकं प्रविष्टवान्। तस्मिन् काले दारुकः रथमारुह्य विष्णुं प्रति अगच्छत्। कृष्णः अपि सन्देशं प्रेषितवान्—"अर्जुनं, यथा पूर्वं, आनय" इति। सः मनोजवेन रथेन अर्जुनस्य समीपं प्राप्तः। अर्जुनः तदा सर्वैः पत्निभिः सह रथमारुह्य, विवाहकर्माणि कृत्वा, प्रणम्य, कृताञ्जलिः पप्रच्छ—"किं करवानि?" इति। कृष्णः उवाच—"पार्थ, अहं स्वलोकं गमिष्यामि; त्वं द्वारवतीं गत्वा मम अष्टौ पत्न्यः—रुक्मिण्यादिकाः—याः तत्र सन्ति, ताः मम शरीरं प्रति प्रेषय" इति। तेन दारुकसहितः सः पुरीम् प्रविष्टः। तदा देवाः दिव्यविमानैः आकाशे स्थित्वा, कृष्णस्य स्वर्गगमनं दृष्ट्वा, मुनिभिः सह तं स्तुत्वा, पुष्पवर्षं च अकुर्वन्। कृष्णः स्वमानुषं शरीरं—यत् सर्वलोकस्थितिविनाशकारणम्, क्षेत्रज्ञम्, योगध्यानविषयम्, निर्गुणम्, वासुदेवसारम्—त्यक्त्वा, गरुडेऽश्वेणारूढः, महर्षिभिः स्तूयमानः, स्वलोकं प्रति निर्गतः।