शोभनायाः कालिन्द्याः तटे, पुण्यवृक्षैः परिवृतः केशवः गोपिकाभिः सह दिवानिशं क्रीडन् तत्र स्थितवान्। हरिः गोपालवेषधारी तत्र द्वौ मासौ रम्यक्रीडारसासक्तः प्रेमामृतबन्धनः सन् निवसत्। ततो नन्दः गोपाः तत्रैव स्थिताः जनाः पुत्रदारैः सहिताः, गाः पक्षिणः पशवः च, वासुदेवस्य प्रसादेन दिव्यरूपधारिणः भूत्वा दिव्ययानैः सह परमं वैकुण्ठलोकं जग्मुः। कृष्णः सर्वान् नन्दव्रजनिवासिनः परमनिर्मलां गतिं दत्त्वा, दिव्यैः सुरगणैः स्तूयमानः, शोभायुक्तां द्वारवतीं प्रविष्टवान्। तत्र वसुदेवः उग्रसेनः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नः अनिरुद्धः अक्रूरः च अन्ये च प्रतिदिनं तं पूजयामासुः। स षोडशसहस्रयोषित्सहितः, अष्टाभिः दिव्यपत्नीभिः सह, विश्वरूपधारी, दिव्यरत्नाभूषितः, विविधानि गृहानि पुष्पशय्योपशोभितानि च प्रविश्य, ताः सर्वाः तुष्टाव। तदा ब्राह्मणः, रामकृष्णयोः बाल्यसखा, सदा दारिद्र्यपीडितः, भिक्षिततण्डुलवस्त्रधारी, वासुदेवदर्शनार्थं शोभितां द्वारकाम् आगतः। स क्षणमेकं रुक्मिण्याः अन्तःपुरद्वारे तस्थौ। कृष्णः तं ब्राह्मणम् आगतम् विदित्वा, प्रद्युम्नेन सह सुस्वागतम् अकरोत्, तस्य वामहस्तं गृहीत्वा, अन्यस्मिन्नेव कक्षे सुखासने उपवेशयामास। स कम्पमानः कृष्णेन स्वर्णकलशोदकविष्कृतपादप्रक्षालनं रुक्मिण्या समर्पितं प्राप्तवान्, विधिवत् सत्कारं च। तं तृप्तं कृत्वा, कृष्णः स्वहस्तेन तस्य जीर्णवस्त्रस्थितं भिक्षितं तण्डुलं हृष्टः स्वयं भुङ्क्ते स्म। कृष्णे तण्डुलं भुङ्क्ते, तस्मिन्नेव क्षणे ब्राह्मणः महद्द्रव्यधनवस्त्राभरणानि प्राप्तवान्। कृष्णेन विसर्जितः स ब्राह्मणः चिन्तयामास—"कृष्णः मम न वस्त्रं न धनं दत्तवान्"—इति स्वनगरं प्रविष्टः। तत्र स्वगृहं महाधनधान्यसम्पन्नं दृष्ट्वा, "एतत् तस्य प्रसादेन प्राप्तम्" इति मनसि हृष्टः, भार्यया सह दिव्यवस्त्राभरणधारी सन् सर्वान् कामान् अनुभूय, हरिं तुष्ट्वा बहूनि यज्ञान् अकरोत्, तेन च प्रसादेन परमं नित्यं स्वर्गसौख्यं प्राप। ततः धृतराष्ट्रपुत्रः दुर्योधनः पाण्डुपुत्राणां राज्यं कूटकौटल्येन जेत्वा, तान् स्वराज्याद निष्कास्य, निर्वासितवान्। तदा युधिष्ठिरः भीमः अर्जुनः नकुलः सहदेवः च, धर्मपत्नी द्रौपद्याः सह, महावने द्वादश वर्षाणि स्थित्वा, एकं वर्षं विराटस्य मत्स्यराजस्य गृहे गूढवासं कृत्वा, वासुदेवं मित्रं कृत्वा, धृतराष्ट्रपुत्रैः सह युद्धाय प्रस्थिताः। धृतराष्ट्रपुत्राणां पाण्डुपुत्राणां च मध्ये, बहुभिर् नृपतिभिः सह, पुण्ये कुरुक्षेत्रे महत्तमं भयानकं च युद्धम् अभूत्, यत् देवान् अपि कम्पितवान्। तत्र श्रीकृष्णः अर्जुनस्य सारथिः भूत्वा, स्वशक्तिं तस्मै दत्त्वा, अर्जुनेन सह दुर्योधनभीष्मद्रोणमुख्यैः सर्वैः नृपतिभिः, एकादशाक्षौहिणीभिः सह, कुरुक्षेत्रे हतान् कृत्वा, पाण्डवान् राज्ये स्थाप्य, पृथिव्याः भारं निहत्य, स्वनगरं प्रत्यागच्छत्। कालेन कदाचित् दिने, कश्चन वेदब्राह्मणः पञ्चवर्षीयं मृतं पुत्रं राजद्वारे स्थापयित्वा, महतीं विलापवाणीं कृत्वा कृष्णं निन्दन् स्थितवान्। कृष्णः तस्य निन्दां श्रुत्वा मौनं बभूव। स ब्राह्मणः उवाच—"मम पञ्च पुत्राः पूर्वं हताः, अयं षष्ठः; यदि कृष्णः एतं न जीवयति, अहं राजद्वारे म्रियास्यामि" इति। तस्मिन् समये अर्जुनः कृष्णदर्शनाय आगतः, ब्राह्मणं पुत्रशोकव्याकुलं दृष्ट्वा, तं पञ्चवर्षीयं मृतं बालकं विलोक्य, करुणया पूर्णः, ब्राह्मणं आश्वास्य, "अहं तव पुत्रं जीवयिष्यामि" इति प्रतिज्ञां दत्तवान्। ब्राह्मणः तेन प्रतिश्रुत्य हृष्टः अभवत्। तदा अर्जुनः बहून् मृदञ्जीवनास्त्राणि तस्य बालके उपन्यस्य, जीवितं न आगतम् इति दृष्ट्वा, प्रतिज्ञाविफलः, महाशोकसन्तप्तः, आत्मनः प्राणत्यागं कर्तुम् इच्छति स्म। कृष्णः एतत् सर्वं ज्ञात्वा, अन्तःपुरात् निर्गत्य, ब्राह्मणं सान्त्व्य, "अहं सर्वान् तव पुत्रान् दास्यामि" इति उक्त्वा, तं समाश्वास्य, अर्जुनसहितः गरुडमारुह्य, विष्णुलोकं गतवान्। तत्र श्रीनारायणं लक्ष्मीसहितं दिव्यरत्नमण्डपे उपविष्टं दृष्ट्वा, कृष्णः अर्जुनः च तं प्रणेमतुः। नारायणः तौ आलिङ्ग्य, "किं कार्यम् आगतम्?" इति पप्रच्छ। कृष्णः उवाच—"भगवन्, वेदब्राह्मणस्य पुत्रान् देहि" इति। ततः नारायणः तान् ब्राह्मणपुत्रान् कृष्णाय दत्तवान्, ये पूर्ववत् एव वयस्काः आसन्। श्रीकृष्णः हर्षपूर्णः, तान् गरुडस्कन्धे स्थाप्य, अर्जुनसहितः स्वयं च आरोह्य, सुरगणैः स्तूयमानः, द्वारकाम् प्रविष्टः। तान् षड् बालकान् ब्राह्मणाय दत्तवान्; ब्राह्मणः महाहर्षवशात् कृष्णं "भवतु ते कल्याणम्" इति शशंस। अर्जुनः प्रतिज्ञां पूरयित्वा कृष्णं प्रणम्य, युधिष्ठिरराज्यं स्वपुरं प्रतिगतः। कृष्णस्य षोडशसहस्रयोषितः दशसहस्रपुत्राः अभवन्; तेषां पुत्रपौत्राणां संख्या न कथ्यते। अत्रापि श्लोकः—"अष्टशतानि पुत्राणि, दशसहस्राणि च, रुक्मिण्याः पुत्रः प्रद्युम्नः तेषां श्रेष्ठः।" तैः अनन्तयादवैः पृथिवी पूर्णा अभवत्। पुनः, पृथिव्याः भारसन्देहात्, कृष्णः ऋषिशापोपलक्ष्य यदून् नाशयितुम् इच्छत्। एकदा सर्वे युवराजाः नर्मदातटे क्रीडितुम् अगच्छन्। तत्र महर्षिं कण्वं तपस्यन्तं दृष्ट्वा, साम्बं जाम्बवत्याः पुत्रं मायया स्त्रीरूपधारिणं कृत्वा, तस्य उदरे लौहमुसलं बद्ध्वा, तं मुनिं प्रपन्नाः, "एषा पुत्रं वा पुत्रीं वा प्रसूयते, किं भविष्यति?" इति पप्रच्छुः। स मुनिः तेषां भावं विज्ञाय, क्रुद्धः, "एतेन एव मुसलेन यूयं सर्वे विनश्यथ" इति शशाप। ते सर्वे भयाकुलचित्ताः कृष्णं गत्वा, कृतं कर्म शापं च निवेदितवन्तः। कृष्णः तदा तं लौहमुसलं चूर्णीकृत्य जले क्षिप्तवान्।