यदा जरासन्धः सर्वान् नृपान् जनांश्च वधाय समुपस्थितः तदा भीमः अर्जुनः च श्रीकृष्णेन सह ब्राह्मणरूपेण तस्य गृहं प्रविष्टवन्तः। तान् दृष्ट्वा जरासन्धः सस्निहितं प्रणम्य यथायोग्यं आसने उपवेशयित्वा मधुपर्केण सत्कृत्य उवाच— “धन्योऽहं, कृतार्थोऽहं। किमर्थं मम समीपं आगतम्? यद् इच्छथ, तद् ब्रूत, दास्यामि।” ततः वासुदेवः स्मितं कृत्वा नृपाय उवाच— “कृष्णः भीमः अर्जुनः च युद्धाय आगतः। अस्माकं कं वा युद्धाय वृणीष्व।” जरासन्धः तद् श्रुत्वा “एवमस्तु” इति भीमं युद्धाय चकार। तदा भीमजरासन्धयोः मध्ये भीषणः मुष्टियुद्धः पञ्चविंशतिदिनानि अनवरतं अभवत्। ततः कृष्णस्य प्रेरणया वायुपुत्रः भीमः जरासन्धस्य शरीरं द्विधा विदार्य भूमौ अपातयत्। एवं पाण्डुपुत्रेण जरासन्धं हत्वा वासुदेवः तेन बद्धान् नृपान् विमोचयत्। यदुप्रवरः वायुपुत्रेण जरासन्धं हत्वा तस्य गृहे बद्धान् नृपान् विमोचयत्। ते माधुसूदनं नमस्कृत्य स्तुत्वा स्वदेशं प्रतिगच्छन्ति, सर्वे कृष्णेन रक्षिताः। ततः वासुदेवः ताभ्यां सह इन्द्रप्रस्थं गतः, युधिष्ठिरं महत् राजसूययज्ञं कारयामास। यज्ञे समाप्ते कृष्णाय प्रमुख्यं सम्मानं दत्तम्, भीष्मस्य अनुमतिः। तत्र शिशुपालः कृष्णं प्रति बहून् दोषवचनानि उक्तवान्। कृष्णः सुदर्शनचक्रेण तस्य शिरः छित्त्वा हन्ति। त्रिजन्मान्ते शिशुपालः हरिसाम्यम् प्राप्तवान्। ततः शिशुपालवधं श्रुत्वा दन्तवक्त्रः युद्धाय मथुरां आगतः। कृष्णः तद् श्रुत्वा रथमारुह्य मथुरां युद्धाय गतः। मथुराद्वारे, यमुनातटे, दन्तवक्त्रवासुदवयोः एकदिनरात्रं युद्धम् अभवत्; कृष्णः गदया तं निपातितवान्। स सर्वाङ्गभिन्नः वज्रेण विदारितः पर्वतवत् भूमौ मृतः पतितः। स अपि योग्यगम्यं, परमानन्दमयं, परमं हरिसायुज्यं प्राप्तवान्। एवं जयविजयौ सनकादिकशापेन केवलं भगवतो लीलायै संसारं प्राप्तौ, त्रिजन्मान्ते भगवता हतौ, मोक्षं प्राप्तौ। कृष्णः तं हत्वा यमुनां तीर्त्वा नन्दव्रजं गतः, पूर्वपितरौ अभिवाद्य, सान्त्व्य, अश्रुपूरितकण्ठाभिः आलिङ्गितः, वृद्धगोपान् च नमस्कृत्य, सान्त्व्य, रत्नाभरणादिभिः तत्र स्थितान् तुष्टाव। कलिन्दीतीरे रम्ये, पुण्यवृक्षैः परिवृते, केशवः गोपिकाभिः दिवानिशं क्रीडितवान्। हरिः गोपालवेषधारी तत्र द्वौ मासौ रम्यक्रीडानन्देन निमग्नः प्रेमरसबन्धितः वासम् अकरोत्। ततः नन्दः गोपाः, जनाः पुत्रपत्नीभिः सह, पशवः, पक्षिणः, मृगाः च वासुदेवस्य कृपया दिव्यरूपधारिणः, दिव्ययानैः वैकुण्ठलोकम् अगच्छन्। कृष्णः सर्वान् नन्दव्रजवासिनः परमनिर्मलम् स्थानं दत्त्वा दिव्यां द्वारवतीं प्रविष्टवान्, यत्र देवैः स्तूयमानः। तत्र वसुदेवः, उग्रसेनः, संकर्षणः, प्रद्युम्नः, अनिरुद्धः, अक्रूरः च अन्ये च प्रतिदिनं तं पूजयन्ति; षोडशसहस्रपत्नीभिः, अष्टनित्यपत्नीभिः, विश्वरूपधारी, दिव्यरत्नैः भूषितः, विविधगृहेषु, पुष्पशय्यायाम्, तासां मनः प्रहर्षयति। तदा कश्चन ब्राह्मणः, रामकृष्णयोः बाल्यसखा, अतिदारिद्र्यपीडितः, भिक्षायाः अञ्जलिप्राप्तवस्त्रधारी, वासुदेवदर्शनाय दिव्यां द्वारवतीं आगतः। स क्षणं रुक्मिण्याः अन्तःपुरद्वारे तस्थौ। कृष्णः ब्राह्मणागमनं ज्ञात्वा प्रद्युम्नेन सह तं स्वागतं कृत्वा, वामहस्तं गृहीत्वा, सुखासने अन्यगृहे उपवेशयामास, स भीतः कम्पमानः, रुक्मिण्या स्वर्णकलशोदकेन पादौ प्रक्षालयित्वा, विधिवत् सत्कृत्य। तं भोजनपानामृतसमेन तर्पयित्वा, कृष्णः स्वयं ब्राह्मणस्य जीर्णवस्त्रे भिक्षया प्राप्तं लाजं हस्तेन गृहीत्वा, स्मितं कृत्वा, खादितवान्। कृष्णस्य लाजभक्षणसमये ब्राह्मणः महद् धनं, धान्यं, वस्त्राणि, आभरणानि च प्राप्तवान्। तथापि कृष्णेन विसर्जितः स चिन्तयामास— “कृष्णः मम वस्त्रं वा धनं वा न दत्तवान्”—इति स्वनगरं प्रविष्टवान्। ततः स्वगृहं धनधान्यसम्पूर्णं दृष्ट्वा, “एतत् तस्य कृपया प्राप्तम्” इति हर्षितहृदयः, स्वपत्नीं दिव्यवस्त्राभरणधारिणीं सह सर्वकामान् भोक्त्वा, हरिसम्प्रीत्यर्थं बहून् यज्ञान् कृत्वा, तया कृपया परमं शाश्वतं स्वर्गसुखं प्राप्तवान्। ततः धृतराष्ट्रपुत्रः दुर्योधनः पाण्डुपुत्राणां राज्यं कूटद्यूतेन हृत्य स्वदेशात् निष्कासितवान्। युधिष्ठिरः, भीमः, अर्जुनः, नकुलः, सहदेवः, धर्मपत्नी द्रौपद्याः सह, महावने द्वादशवर्षं स्थित्वा, एकवर्षं मत्स्यराजस्य विराटस्य अन्तःपुरे गुप्तवेषे निवसित्वा, वासुदेवस्य सहायतया धृतराष्ट्रपुत्रैः युद्धाय निर्गताः। कुरुक्षेत्रे पुण्ये, धृतराष्ट्रपुत्राणां पाण्डुपुत्राणां च, बहूनां नृपाणां सह, महद् भीषणं युद्धं अभवत्, देवैरपि भयङ्करम्। तत्र श्रीकृष्णः अर्जुनस्य सारथ्यं कृत्वा, स्वशक्तिं अर्जुनाय आरोप्य, तेन सह दुर्योधनभीष्मद्रोणमुख्यान् सर्वान् नृपान्, एकादश अक्षौहिणीबलं च, हत्वा, पाण्डवाः राज्ये स्थाप्य, पृथिव्याः भारं अपाकृत्य, स्वनगरं प्रत्यागतः। किञ्चित् कालानन्तरं, कस्यचित् वैदिकब्राह्मणः, पञ्चवर्षीयं मृतं पुत्रं राजा-द्वारे स्थाप्य, अत्यन्तं विलप्य, कृष्णं प्रति बहून् तिरस्कारवचनानि उक्तवान्। कृष्णः तस्य तिरस्कारं श्रुत्वा मौनं आस्थात्। स उवाच— “मम पञ्च पुत्राः पूर्वं हताः; एषः षष्ठः। यदि कृष्णः तं जीवितं न करिष्यति, अहं राजा-द्वारे मृत्युम् प्राप्स्यामि।” तस्मिन्नेव अर्जुनः कृष्णं द्रष्टुं आगतः, ब्राह्मणं पुत्रशोकविलपन्तं दृष्टवान्।