शृणुत, पुण्यश्लोकाः कथा एषा। श्रीकृष्णेन तदा तां मायाविनीं शक्तिं शस्त्रास्त्रबलात् सम्पूर्णतः नाशितां कृत्वा केवलं भस्मशेषां विहाय वाराणस्यां पुरीं प्रतस्थे। सा पुरी रथैः गजैः अश्वैः पुरुषैः स्त्रीभिश्च समृद्धा, कोषकोशागारैः सहिताऽपि, देवानपि द्रष्टुं दुष्कराऽभवत्। तस्यां सर्वद्वारगृहप्राकाराङ्गणचिह्नितायां पुरीं श्रीहरिचक्रेण सम्पूर्णतः दग्धा। तदचक्रं निरन्तरगमनशक्तियुतं दीप्तिमन्तं असम्भवमपि कृत्वा, श्रीविष्णोः हस्तं पुनरागतम्। एवं श्रीपद्मपुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे कृष्णचरिते पौण्ड्रकपुत्रमायाविनाशोऽयं अध्यायः समाप्तः। ततः श्रीरुद्र उवाच— कंसवधानन्तरं मगधाधिपतिः यदून् द्वेषात् निरन्तरं पीडयामास। ते दुःखिता कृष्णमूचुः। कृष्णोऽपि भीमं च अर्जुनं च आहूय तैः सह मन्त्रयामास— “रुद्रः तेन पूजितः, तस्य प्रसादात् सः सर्वशस्त्रैः अभेद्यः जातः; केन उपायेन सः हन्तव्यः?” इति। तदा चर्चा कृत्वा भीम उवाच— “युद्धाय तं आमन्त्रय; सः तत्र प्रतिज्ञां कृतवान्।” ततः सर्वचराचरपूजितः वासुदेवः भीमार्जुनाभ्यां सहितः मगधपुरीं गत्वा ब्राह्मणवेषेण अन्तःपुरं प्रविवेश। सः वीर्यशाली क्षत्रियान् समरे जित्वा बलात् गृहगृहे बद्ध्वा प्रतिमासं कृष्णचतुर्दश्यां एकमेकं नृपतिं हत्वा तेषां रक्तं भैरवाय यजति स्म। एवं सर्वराजपुरुषवधकर्मणि रतस्य जरासन्धस्य गृहम् भीमार्जुनकृष्णाः ब्राह्मणरूपेण प्रविश्य स्थिताः। तान् दृष्ट्वा सः सस्नेहं प्रणम्य, यथोचितासनार्घ्यादिभिः सत्कृत्य, मधुपर्केण पूजयित्वा उवाच— “धन्योऽस्मि, सफलं जन्म मम। किं कार्यं भवताम्? यद् इच्छन्ति तद् दास्यामि।” तदा वासुदेवः सस्मितं तम् उवाच— “कृष्णोऽहम्, भीमः, अर्जुनश्च युद्धाय आगताः। अस्माकं कं चित् एकं युद्धाय वृणुत।” सः अपि “एवं भवतु” इति भीमं युद्धाय अवृणोत्। ततः भीमजरासन्धयोः मध्ये घोरं मल्लयुद्धं निरन्तरं पञ्चविंशतिदिनानि अभवत्। तदा केशवप्रेरितः वायुपुत्रः भीमसेनः जरासन्धस्य देहं द्विधा कृत्वा भूमौ अपातयत्। एवं पाण्डुपुत्रेण जरासन्धं हत्वा वासुदेवः तेन बद्धान् नृपतीन् विमोचयामास। ते राजानः मधुसूदनं प्रणम्य स्तुत्वा स्वस्वदेशान् गताः, कृष्णेन सर्वत्र रक्ष्यमाणाः। ततः कृष्णो भीमार्जुनाभ्यां सह इन्द्रप्रस्थं गत्वा युधिष्ठिरस्य राजसूयमहायज्ञं कारयामास। तत्र यज्ञसमाप्तौ भीष्मसंमत्या कृष्णाय प्रमुख्यं पूजनं कृतम्। तत्र शिशुपालः बहूनि निन्दावचनानि कृष्णविषये अब्रवीत्। तदा कृष्णः सुदर्शनचक्रेण तस्य शिरः छित्त्वा तं निहन्ति स्म। तेन त्रिषु जन्मसु अन्ते सः हरिसायुज्यं प्राप्तवान्। शिशुपालवधं श्रुत्वा दन्तवक्त्रः युद्धाय मथुरां आगतः। कृष्णोऽपि तच्छ्रुत्वा स्वरत्नरथमारुह्य मथुरां ययौ। तत्र मथुराद्वारि यमुनातटे दिवा-निशं दन्तवक्त्रवासुदेवयोः युद्धम् अभवत्। कृष्णः गदया तं ताडयामास। सः सर्वाङ्गभिन्नः, वज्राहतः इव पर्वतः, भूमौ मृतः अपतत्। सः अपि योगिभिः प्राप्ये परमशाश्वतसुखधामनि हरेः सायुज्यं प्राप्तवान्। एवं जयविजयौ सनकादिशापेन केवलं भगवत्क्रीडायै मृत्युलोके आविर्भूतौ, त्रिषु जन्मसु तेनैव हन्येते, अन्ते मुक्तिं प्राप्तवन्तौ। ततः कृष्णः तम् हत्वा यमुनां तीर्त्वा नन्दव्रजं गतः, तत्र पूर्वजनकान् प्रणम्य परिष्वज्य अश्रुपूर्णकण्ठैः तैः स्नेहातिरेकात् आलिङ्गितः, सर्वान् वृद्धगोपान् च प्रणम्य सान्त्वयामास, रत्नाभरणादिभिः सर्वान् तुष्टिं प्रापयत्। सुन्दरायां कालिन्दीतटे पुण्यवृक्षसंवृतायां केशवः गोपिकाभिः दिनरात्रं क्रीडां कृतवान्। हरिः गोपवेषधारी तत्र द्वौ मासौ रम्यक्रीडारसेन, प्रेमामृतबन्धनैः बद्धः, स्थितवान्। ततः तत्रैव नन्दगोपाः, गोपाः, पुत्रदारयुक्ताः जनाः, पशुपक्ष्यादयः च, वासुदेवप्रसादात् दिव्यरूपधारिणः भूत्वा दिव्ययानैः परमं वैकुण्ठलोकं प्राप्तवन्तः। कृष्णः सर्वान् नन्दव्रजवासिनः परमनिर्मलधाम प्रदाय, दिव्यैः देवगणैः स्वर्गे स्तूयमानः, शोभनां द्वारवतीं प्रविष्टः। तत्र वासुदेवेन, उग्रसेनः, सङ्कर्षणः, प्रद्युम्नः, अनिरुद्धः, अक्रूरादिभिः प्रतिदिनं पूजितः, षोडशसहस्रयोषित्संयुक्तः, अष्टाभिः दिव्यपत्नीभिः सहितः, विश्वरूपधारी, दिव्यरत्नाभरणभूषितः, नानागृहेषु पुष्पशय्यायाम् आनंदयन् स्थितवान्। तदा ब्राह्मणः, रामकृष्णयोः बाल्यसखः, नित्यं महादरिद्रः, याचितचीरवस्त्रधारी, वासुदेवदर्शनाय शोभनां द्वारकां प्राप्तः। सः तत्र रुक्मिण्याः अन्तःपुरद्वारे क्षणमेकं स्थित्वा मौनमकार्षीत्। कृष्णः तम् आगतम् अवगम्य, प्रद्युम्नेन सह तं सस्नेहम् उपगम्य, वामहस्ते गृहीत्वा, अन्यकक्ष्यायां सुखासने उपवेश्य, भयकम्पितं ब्राह्मणं स्वयम् रुक्मिण्या सुवर्णकलशोदकेन पादप्रक्षालनं कृत्वा विधिवत् पूजयामास। तं मधुपर्काद्यन्नपानेन तर्पयित्वा, कृष्णः स्वहस्तेन तस्य याचितं शुष्कतण्डुलं, जीर्णवस्त्रे स्थितम्, हसित्वा भुक्तवान्। तद्भोजनसमये एव ब्राह्मणः महाधनधान्यवस्त्राभरणसम्पत्तिं प्राप्तः। एवं श्रीकृष्णस्य पुण्यकथाः, भक्तवत्सलस्य, दयामयस्य, सर्वलाभप्रदस्य च, श्रुत्वा धर्मार्थकाममोक्षाः लभ्यन्ते।