एतस्मिन्नन्तरे महादेवः कथयति स्म—इदं श्रुत्वा हर्षसमन्वितः जाम्बवत् भक्त्या नमस्कृत्य केशवं प्रणम्य विनयपूर्वकं वाक्यमुवाच। स साष्टाङ्गं प्रणिपत्य प्रहृष्टचित्तः देवकीसुतं गोविन्दं सम्बोध्य इदं प्राह— “भगवन्, त्वां दृष्ट्वा अहं धन्यः, मम कृतार्थता प्राप्ता। पूर्वजन्मनि अपि अहं तव दासः आसम्। त्वं यदूनां प्रभुः, विश्वेशः, करुणासिन्धुः, सनातनः। मया यः युद्धः मोहवशात् कृतः, स त्वया एव पूर्णः। मम मोहात् कृतं कर्म त्वमेव कृतवान्। अतः भगवन्, तदनुग्रहेण त्वं तत् सर्वं क्षन्तुमर्हसि।” एवं उक्त्वा, स जाम्बवत् पुनः पुनः नमस्कृत्य, परमानयेन केशवं नानाविधरत्नभूषिते सिंहासने उपवेशयत्। स यदुकुलोत्पन्नस्य श्रीकृष्णस्य कमलसमानपादौ शुद्धोदकेन प्रक्षाल्य, विधिवत् मधुपर्केण तं पूजयामास। तं दिव्यवस्त्राभरणैः सम्यक् पूजयित्वा, कन्यां च जाम्बवतीं नाम शोभनाङ्गीं तस्मै ददौ। स बलिनं कृष्णं पतिं कृत्वा तां रत्नमालिनीं कन्यां ददौ, सह स्यमन्तकं रत्नश्रेष्ठानि च न्यवेदयत्। तत्रैव तया कन्यया सह विवाहं कृत्वा, रिपुसैन्यविनाशकः कृष्णः प्रीत्या जाम्बवत्प्रति परां मुक्तिं दत्तवान्। स तु जाम्बवतीं कन्यां हर्षेण गृहीत्वा, तस्मात् गुहात् निर्गत्य द्वारकानगरीं प्रतस्थे। यदुकुलश्रेष्ठः स्यमन्तकं रत्नं सत्रजिते दत्त्वा, स्वकन्यायै अपि तदुत्तमरत्नं दत्तवान्। भाद्रपदमासस्य शुक्लपक्षे चतुर्थ्यां चन्द्रदर्शनं प्राप्य, तस्मिन्नेव दिने मिथ्याभिशापं परिहर्तव्यमिति कथ्यते। यः कश्चन तस्मिन्नेव दिने शीतांशुं चन्द्रमण्डलं पश्यति, स्यमन्तककथां च शृणोति, स मिथ्याभिशापात् विमुक्तः भवति। मद्रराजस्य सुलक्ष्मणा, नग्नजिति, सुशीला च पुण्यशिला कीर्तिमती च—एता त्रयः कन्याः स्वयंवरे स्वे स्वे स्थाने सन्निविष्टाः। तेषां तेजस्विनीनां कन्यानां कृष्णः एव पतिं वव्रे, एकस्मिन्नेव दिने यदुकुलोत्पन्नः ताः सर्वाः विवाह्य पतिः अभवत्। महात्मनः कृष्णस्य रुक्मिण्यादयः अष्टौ महिष्यः स्मर्यन्ते—रुक्मिणी, सत्यभामा, शुद्धस्मिता कालिन्दी, मित्रविन्दा, जाम्बवती, नग्नजिति, सुलक्ष्मणा, सुशीला च सुकुमारतन्वी। पृथिव्याः पुत्रः नर्कः नाम महाबलवान् दैत्यः आसीत्, स इन्द्रं देवराजं समरे जित्वा, सर्वान् देवांश्च पराजितवान्। स तेजस्विन्याः अदितेः सुरमातुः कुण्डले, तथा देवरत्नानि च बलात् हरितवान्। स महेन्द्रस्य ऐरावतं गजश्रेष्ठं, उच्चैःश्रवसं चाश्वं, कुबेरस्य मणिरत्नं, शङ्खं पद्मं च बलात् अपहृत्य गृहीतवान्। पृथिव्याः सुतः दिव्याः अप्सरः स्त्रियश्च अपि हरित्वा, वज्राद्यायुधानि देवात् छित्वा बलात् गृहीतवान्। तैरेव आयुधैः देवांश्च हत्वा, मायया निर्मिते दिव्ये सभामण्डपे, दिव्यवस्त्रधारी, दिव्यपुरीं स्वर्गे स्थितः आसीत्। ततः सकलदेवतागणाः शचीपतिप्रमुखाः, भीताः क्लान्ताश्च, अनघकर्मणि कृष्णे शरणं जग्मुः। भगवान् कृष्णः नर्कस्य समस्तकृत्यानि श्रुत्वा, देवताभ्यः अभयं दत्त्वा, गरुडं चिन्तयामास। तस्मिन् क्षणे, बलसम्पन्नः सर्वदैवतसम्मानितः गरुडः, हरीं प्राञ्जलिः पुरतः स्थितवान्। ततः सत्यया सह गरुडमासीनः केशवः, मुनिभिः स्तुत्यः, दैत्यनिकेतनं प्रति प्रस्थितवान्। स दिव्यरत्नभूषितैः बहुभिः दैत्यैः पूर्णां, दिव्यं सूर्यसमप्रभां, आकाशे दीप्तां तां पुरीं ददर्श। कृष्णः तां देवैरप्यदुरापां पुरीं दृष्ट्वा, तस्याः दुर्गाणि निरीक्ष्य, बलवान् प्रभुः चक्रं सज्जीकृतवान्। स्वप्रभया तमः छित्वा, स सूर्य इव प्रकाशमानः, तदा शतशः सहस्रशश्च दैत्याः— शूलान् उद्यम्य युद्धाय समागताः; ततः दिव्यैः शृङ्गैः, गदाभिः, सुबद्धगदाभिश्च— ते केशवं अग्निं शुष्ककाष्ठवत् ताडयामासुः; तदा गरुडध्वजः प्रभुः शार्ङ्गमुद्यम्य स्थितवान्। तेषां दिव्यास्त्राणि ज्वलद्भिः शरैः छित्वा, गजाश्वग्रीवानि अपि सुदृढेन चक्रेण छित्वा— केचन चक्रेण, अन्ये शरैः निपातिताः; केचित् गदया निहताः, सर्वे दानवाः भूमौ पतिताः। इन्द्रेण मुक्तवज्रेण पर्वताः यथा विदारिताः, तथा सर्वदानवान् हत्वा, पद्मनयनः प्रभुः— परमपुरुषः महाशङ्खं पाञ्चजन्यं प्रादमूषीत्; तदा नर्कः महाबलवान् धनुः आदत्त। स दिव्यरथमारुह्य, केशवेन सह युद्धाय ययौ; तयोः युद्धं तीव्रं, घोरं, रोमाञ्चजनकं च आसीत्। तयोः सहस्रशरवर्षेण मेघवृष्टिवत्, ततः वासुदेवः शाश्वतः, अर्धचन्द्रेण शरेण— तस्य दैत्यश्रेष्ठस्य धनुः छित्वा, दिव्यं महास्त्रं नर्कस्य उरः स्थले ससर्ज। ततस्तं महादैत्यं तेन विदारितहृदयं भूमौ पतितं, इन्द्रवज्रहतेन पर्वतमिव निनदन्तं, अपातयत्। अनन्तरं भूमिसुतं तं राक्षसं भूमौ पतितं दृष्ट्वा, पृथिव्या प्रेरितः कृष्णः तम् उवाच— “वरं वृणीष्व।