ततः स वीरः कुपितः पाणिं समुन्नम्य केशवस्य वक्षसि प्रहारं चकार। भगवांश्च हरिः रणभूमौ तं वीरं दृढं गृहीत्वा बन्धनेन बद्ध्वा तस्थौ। माधुसूदनः स्मयमानः तीक्ष्णं कर्ष्णच्छुरिकां गृह्णन् तस्य शिरः सम्यक् मुण्डयित्वा जनार्दनः तं मुमोच। स च दुःखसम्भ्रान्तः श्वसन्निव भुजङ्गः स्वपुरं प्रविश्य तत्रैव स्थितवान्। एवं 'विदर्भसेनान्युपरुद्धिवर्णनं' नाम सप्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमं अध्यायं श्रीपद्ममहापुराणे उत्तरखण्डे श्रीकृष्णचरिते उमामहेश्वरसंवादे संपूर्णम्। ततः श्रीरुद्र उवाच—कृष्णः रामसहितः रुक्मिण्या च दारुकसारथिना दिव्यरथमारुह्य शीघ्रं स्वपुरं प्रति प्रस्थितः। स देवकीसुतः शुभे मुहूर्ते शुभलक्षणैः युक्तः द्वारकानगरीं प्रविश्य वेदविहितानि कर्माणि सम्यक् अकरोत्। तत्र सुवर्णाभूषितां रुक्मिणीं कन्यां विवाहमकरोत्। तस्मिन्नु विवाहे दिव्यदुन्दुभयो नभसि निनदितवन्तः। देवाः श्रेष्ठाः पुष्पवृष्टिं चक्रुः। वसुदेव उग्रसेनश्च, तथा कृतवीर्यवंशेऽग्रण्यः अक्रूरः, बलभद्रः तेजस्वी, अन्ये च यादवश्रेष्ठाः, सर्वे सस्मितं रुक्मिणीकृष्णविवाहोत्सवं सानन्दम् अचिन्वन्। नन्दगोपः गोपैः गोप्यश्च सह यशोदया च भूषितया तत्र समागताः। वसुदेवस्य सर्वाः पत्न्यः देवक्याः अग्रे, रेवत्याः रोहिण्याश्च सह, नगर्याः अन्याः स्त्रियश्च तत्र उपस्थिताः। सर्वाः हर्षेण विवाहकर्माणि अकुर्वन्। देवक्या स्नेहवशात् देवपूजनं सम्यक् अकार्षीत्। तस्मिन्काले वृद्धराजमहिष्यः देवक्या सह सर्वाणि विवाहकर्माणि विधिपूर्वकं समाप्य, द्विजश्रेष्ठैः सह उत्सवं अचिन्वन्। विप्राः सुमिष्टान्नैः वस्त्राभरणैश्च सत्कृताः। उग्रसेनादयश्च नृपश्रेष्ठाः सम्यक् पूजिताः। नन्दगोपादयश्च गोपाः, यशोदया च अन्याभिः स्त्रीभिः सह, सुवर्णरत्नवस्त्राभरणादिभिः सम्मानिताः। सर्वे तत्र उपस्थिताः महोत्सवे हृष्टाः पूजिताश्च। वधूवरौ परस्परं आलिङ्ग्य, अग्निं प्रणम्य स्थितवन्तौ। वेदविद्भिः विप्रश्रेष्ठैः आशीर्वचनैः वधूवरौ विवाहमण्डपे शोभितौ। ततः देवकीसुतः भार्यया सह विप्रवरान् वृद्धांश्च अग्रजं च प्रणम्य स्थितवान्। एवं सर्वविवाहकर्म समाप्य, माधुसूदनः उपस्थितान् नृपश्रेष्ठान् अन्यांश्च विसर्जयामास। हरिणा सत्कृताः नृपश्रेष्ठाः स्वगृहं प्रतस्थुः, ब्राह्मणश्रेष्ठाश्च स्वगृहाणि जग्मुः। धर्मात्मा देवकीसुतः अक्षयः श्रीमत्यां दिव्यभवनस्य शृङ्गे रुक्मिण्या सह सुखेन वसन् आसीत्। तया सह स नारायणः श्रीया सह यथा, मुनिभिः सुरगणैश्च स्वर्गे स्तूयमानः सदा रमते स्म। प्रतिदिनं हृष्टचित्तः जनार्दनः शाश्वतः रम्यायां द्वारवत्यां सुखेन वसन् आसीत्। एवं 'श्रीकृष्णचरिते रुक्मिणीविवाहवर्णनं' नाम अष्टचत्वारिंशदधिकद्विशततमं अध्यायं श्रीपद्ममहापुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे संपूर्णम्। श्रीरुद्र उवाच—सत्येति सत्राजितः कन्या, पृथिव्याः अंशभूता, कृष्णस्य भार्या वा अन्यथा ज्ञेया। तृतीया पत्निः वैवस्वती, या कालिन्दीति ख्याता, लीला-अंशरूपिणी, सुभगा। जनार्दनः मित्रविन्दां विम्दानुविन्दात्मजां स्वयम्वरे स्थितां, विमलस्मितां, विवाहमकरोत्। सप्त दर्पयुक्तान् ऋषभान् एकैव रज्ज्वा बद्ध्वा, तां कमललोचनां, वीर्यशुल्कां, विजित्य गृह्णीत्। सत्राजितः राजा स्यमन्तकाख्यं महन्मणिं बिभ्रत्, तमात्मजायै न्यूनभ्रात्रे प्रसैनाय दत्तवान्। कदाचित् माधुसूदनः तं रत्नं याचितवान्; प्रसैनः तदा वासुदेवं तीक्ष्णं प्रत्युवाच। स प्रसेनः—"एष मणिः सदा नष्टं सुवर्णं उत्पादयति; तस्मादयं स्यमन्तकं न कस्मैचिद् दातव्यः" इति उक्त्वा स्थितः। महादेव उवाच—कृष्णः तस्य मनोऽभिप्रायं ज्ञात्वा मौनं चकार; एकदा शिकारार्थं श्रेष्ठयादवैः सह वनं प्रविष्टः। स प्रसैनः अन्यैः वीरैः सह महावनं प्रविश्य, सहस्रशः पशुशिकाराय प्रवृत्ताः। प्रसैनः एकाकी दूरं वनं गतः; तं सिंहः दृष्ट्वा, समीपं गत्वा, हत्वा मणिं जग्राह। सिंहं तु बलवान् अन्यः हस्ताभ्यां हत्वा मणिं गृह्य शीघ्रं दिव्यस्त्रीसंयुतां गुहां प्रविष्टः। तत्र सूर्यास्ते, वासुदेवः स्वजनैः सह, चतुर्थ्यां रात्रौ चन्द्रमण्डलं दृष्ट्वा, स्वपुरं प्रविश्य स्थितः। ततः सर्वे नगरवासिनः परस्परं कथयामासुः—"गोविन्दः प्रसैनं शिकारावसरे वने हत्वा, स्यमन्तकं रत्नं चापहरत्" इति। "सर्वेण सन्देहेन हीनः स्यमन्तकं जग्राह" इति। द्वारकावासिनां वचनं श्रुत्वा, हरिः—अज्ञैः दूषितः न स्यात् इति भीतः, यादवैः सह वनं गत्वा, सिंहहते वने प्रसैनं सर्वेभ्यः दर्शयामास। तत्रैव शुद्धात्मा सन्, महदन्यं सैन्यम् स्थापयित्वा, शार्ङ्गधनुष्मान् गदापाणिः, घनघोरं वनं एकाकी प्रविवेश।