रुक्मिणी सा धर्मनिष्ठा, व्रतानुष्ठानेन तथा परं पुरुषं ध्यानयन्ती, पितृगृहे निवसन्ती, आत्मनाथं पतिमिव मनसा चिन्तयन्ती स्थिता। तस्याः पितरं विदर्भराजं, धर्मात्मानं च पुत्रं रुक्मिं च, शिशुपालस्य विवाहार्थं यत्नं कृतवन्तौ। तदा रुक्मिण्या प्रियपतिं कृष्णं प्रति, कुलपुरोहितपुत्रं ब्राह्मणं प्रेषितवती; स त्वरया द्वारकां प्रति प्रस्थितः। स ब्राह्मणः कृष्णरमाभ्यां समागत्य, ताभ्यां सम्यक् सत्कृतः, रुक्मिण्याः उक्तं सर्वं रहसि निवेदयामास। तत् श्रुत्वा बुद्धिमतो ब्राह्मणस्य वचनं, रामकृष्णौ सर्वशस्त्रास्त्रसम्पन्नं रथं समारुह्य, महात्मा दारुकसारथिना सह, शीघ्रं विदर्भपुरं प्रति प्रस्थितौ। तत्र सर्वेषां नृपतिनां, जरासन्धप्रधानानां, शिशुपालस्य विवाहदर्शने समागमः जातः। विवाहकाले, रुक्मिणी सुवर्णाभरणभूषिता, स्वसखीभिः सह नगरात् निर्गत्य, दुर्गां पूजयितुं ययौ। तस्मिन्नेव क्षणे देवकीपुत्रः आगतः; स बलवान् मधुसूदनः, रुक्मिणीं रथस्थां बलात् जग्राह। तां सहसा रथे स्थाप्य, स्वगृहं प्रति शीघ्रं प्रस्थितः; ततः जरासन्धमुख्या नृपाः क्रोधेन समाक्रान्ताः। रुक्मिणा युवराजेन सह, चतुर्दलसेनया, कोपसमन्विताः, हरीं प्रति युद्धाय समुपेताः। बलभद्रः महाबाहुः, उत्तमात् रथात् अवतीर्य, हलमुसलधारणः, शत्रून् क्षणेन निपातितवान्। स हलमुसलाभ्यां, रणे रथान्, अश्वान्, गजान्, पदातीन् च बलात् निपातयामास। हलपातेन रथपङ्क्तयः विदारिताः; गजाः अपि वज्राहतशैलवत् भूमौ पतिताः। सर्वे शिरोभिः विदारिताः, बहुधा रक्तप्रवाहं कुर्वन्तः, क्षणेन बलरामेण सेना निहता। तस्मिन् महायुद्धे, अश्वगजसारथिपदातिभिः रक्तनद्यः प्रवहन्ति स्म। सर्वे नृपाः भग्नाः, भयपीडिताः, पलायिताः; केवलं रुक्मी क्रोधबलसंयुक्तः कृष्णं प्रति युद्धाय समुपेतः। स धनुः उत्तोल्य, शार्ङ्गधारिणं बाणवर्षेण आहतवान्; तदा गोविन्दः हास्यं कृत्वा, लीलया शार्ङ्गं समादत्ते। एकेनैव बाणेन, पृथिवीपतिः तस्य रथाश्वान् सारथिं च निपातितवान्, रथं ध्वजं पताकां च छित्त्वा। रथहीनः स भूमौ खड्गमादाय स्थितः; परन्तु वीरः कृष्णः तं खड्गं अपि एकेन बाणेन छित्त्वा। ततः स पाणिं उत्तोल्य, कृष्णस्य वक्षसि प्रहारं कृतवान्; हरिः तं रणाङ्गणे गृहीत्वा, दृढं बद्ध्वा। मधुसूदनः स्मयमानः, तीक्ष्णं कर्ष्णमसिं गृहित्वा, तस्य शिरो मुण्डयित्वा, जनार्दनः तं मुमोच। दुःखाविष्टः स रुक्मी, श्वसन्निव भुजङ्गः, स्वनगरं प्रविश्य तत्रैव स्थितः। एवं श्रीकृष्णचरिते 'विदर्भसेनाप्रभञ्जन' नाम सप्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमं अध्यायं, उमामहेश्वरसंवादे, उत्तरखण्डे, श्रीपद्ममहापुराणे, पञ्चपञ्चाशत्सहस्रसंख्यके श्लोकसमूहवति, समाप्तम्। ततः रुद्र उवाच—कृष्णः रामेण, रुक्मिण्या, दारुकसारथिना च सह, दिव्यं रथमारुह्य, शीघ्रं स्वपुरं प्रति प्रस्थितः। तदा शुभे मुहूर्ते, शुभलक्षणैः सहितः, द्वारकानगरीं प्रविश्य, देवकीपुत्रः वेदविहितानि कर्माणि अकुरुत। स सुवर्णभूषितां रुक्मिणीं विवाहमकरोत्; तस्मिन् विवाहे दिव्या दुन्दुभयो दिवि निनदन्ति स्म। श्रेष्ठा देवाः पुष्पवृष्टिं चक्रुः; वसुदेवः, उग्रसेनः, अक्रूरः च श्रेष्ठयादवाः, बलभद्रः महातेजाः, अन्ये च प्रमुखा यादवाः, सर्वे हर्षेण कृष्णरुक्मिण्योः विवाहोत्सवं समाचरन्। नन्दगोपः, गोपगणः, तेषां पत्न्यः, यशोदा च सुशोभनाभरणभूषिता, सर्वे तत्र समागताः। वसुदेवस्य सर्वाः पत्न्यः, देवकीमुख्याः, रेवती, रोहिणी, नगर्याः अन्याः स्त्रियः च तत्र उपस्थिताः। सर्वाः प्रमुदिताः विवाहकृत्यानि अकुर्वन्; देवकी स्नेहात् देवपूजनं सम्यक् अकुरुत। तस्मिन् काले वृद्धा राजमातरः देवकीसहिताः, विवाहकृत्यानि विधिवत् अकुर्वन्; ब्राह्मणश्रेष्ठैः उत्सवः समाचरितः। विप्राः सुस्वर्णवस्त्राभरणैः भोज्येन च सत्कृताः; उग्रसेनादयः नृपाश्च तत्र यथार्हं पूजिताः। नन्दगोपगणः, यशोदा च अन्याः स्त्रियः, सुवर्णरत्नवस्त्राभरणैः बहुधा सत्कृताः। सर्वे तत्र उपस्थिताः हृष्टाः, सत्कृताः, विवाहमहोत्सवे प्रमुदिताः; वरवधूः परस्परं आलिङ्ग्य, अग्निं प्रदक्षिणं चक्रतुः। वेदविद्भिः ब्राह्मणश्रेष्ठैः आशीर्वादैः, वरवधूः विवाहमण्डपे शोभयन्ति स्म। ततः देवकीपुत्रः भार्यया सह, विप्रवरान्, वृद्धान्, अग्रजं च प्रणम्य, विवाहकृत्यानि सम्पूर्ण्य, मधुसूदनः समागतान् नृपान् अन्यांश्च विसर्जितवान्। तत्र हरिणा सत्कृताः श्रेष्ठनृपाः प्रययुः; महात्मानः विप्राः च स्वगृहाणि प्रतिनिवृत्ताः।