वसन्तकाले मम नाम मङ्गलप्रदं भवति, ये मधुमत्ताः सन्ति ते मन्मथरसमपि परित्यजन्ति। मम वर्णः सुवर्णसदृशः, रूपं च पुरुषाकृतिः; तेनैव नाम्ना, वीर, मम मोहिनीं मूर्तिं विद्धि। अग्रे बाणैः युद्धं कुरु—कः मां विजेतुं समर्थः? अद्य तव पुरतः मम अद्भुतं पराक्रमं दर्शयिष्यामि। एवं तस्य वचनानि श्रुत्वा, शेष उवाच—पुष्कलः हृष्टहृदयः सञ्जातः, तं दुरजयम् मन्यमानः, युद्धे बाणवर्षं प्रावर्तयत्। पुष्कलेन बहुविधाः बाणाः प्रेषिताः, तदा चम्पकः कोपेन तुण्डं समारोप्य स्थितः। स स्वनामाङ्कितान् सुवर्णधाराभूषितांश्च तीक्ष्णबाणान् शत्रुसैन्येषु प्रक्षिप्य, तान् विदारयामास। महाबलः पुष्कलः तान् बाणान् युद्धमध्ये छित्त्वा, शिलामयैः बाणैः सर्वदिक् तमोवृत्तिं चकार। स्वबाणान् छिन्नान् दृष्ट्वा, चम्पकः क्रुद्धः, वीरं पुष्कलम् आह्वयत्। "माभूत्सङ्क्रमः!" इति वदन्, दशभिः शीघ्रबाणैः युद्धे तस्य हृदयं विव्याध। ते बाणाः तीव्रवेगाः, पुष्कलहृदि सन्निविष्टाः, तस्य रक्तं पिबन्तः, तं पीडयामासुः। तैः बाणैः बाधितः स वीरः, पञ्च तीक्ष्णाग्रबाणान् आदाय, क्रोधेन तान् पर्वतवत् निरोधयामास। ते बाणाः तस्य च तस्य च, परस्परं कठिनेन संग्रामे, आकाशे भग्नाः शतधा विखण्डिताः। तान् तीक्ष्णाग्रबाणान् छित्त्वा, सुरथस्य पुत्रः महाबलः, शतशः बाणान् आदाय, हृदयविद्ध्यर्थं प्रक्षिप्य, तानपि पुष्कलेन महात्मना शतधा छित्त्वा, युद्धान्ते भूमौ पतिताः। ततस्तस्य महाकर्मणः दृष्ट्वा, राजपुत्रः बलवान्, सहस्रं बाणान् पुष्कलवक्षसि सम्यक् प्रक्षिप्य, पुष्कलः परमास्त्रविद् तान् क्षिप्रम् छित्वा, स्वधनुषि दशसहस्रं बाणान् पुनः स्थापयामास। तानपि क्षिप्रं छित्वा, महाक्रोधेन बाणवृष्टिं समुत्पादयामास। बाणवृष्टिं समागच्छन्तीं दृष्ट्वा, वीरहन्ता चम्पकः, पुष्कलस्य कौशलं प्रशंस्य तं प्रहारं चकार। पुष्कलः चम्पकं महाप्रतापवन्तं दृष्ट्वा, ब्रह्मास्त्रं स्वधनुषि समारोप्य, सर्वास्त्रकुशलः सन्, तदस्त्रं मुक्तवान्। तदस्त्रं दशसु दिशासु दीप्तिमान्, आकाशं पृथिवीं च पूरयन्, लोकविनाशाय सज्जीकृतम्। चम्पकः सर्वास्त्रविद्, तदस्त्रं मुक्तं दृष्ट्वा, तदेवास्त्रं प्रतिपक्षाय प्राहिणोत्। तयोः संयुक्तद्युतिर्लोकविनाशाय सञ्जाता इति जनाः मन्यन्ते स्म; तस्मिन्क्षणे, तानि अस्त्रे समं संमिलित्वा परस्परं शमयामासताम्। तदद्भुतं कर्म दृष्ट्वा, पुष्कलः "तिष्ठ! तिष्ठ!" इति शब्दं कृत्वा, क्रोधेन चम्पकं निश्चलैर्बाणैः प्रहारं चकार। चम्पकः तान् बाणान् अवज्ञाय, महात्मा, रामास्त्रं तीक्ष्णं पुष्कलाय प्राक्षिपत्। तदस्त्रं मुक्तं दृष्ट्वा, चम्पकः महात्मा तच्छेदं निश्चित्य, तदनन्तरं बाणेन बद्धः। चम्पकेन वीर्ययुक्तेन बद्धः, स्वस्य रथे पुनः स्थाप्य, तं पुरीं प्रेषयितुं मनसा निश्चितवान्। पुष्कलस्य बन्धने महान् "हाहा" शब्दः जातः; सैनिकाः शत्रुघ्नं प्रति पलायमानाः। तान् भग्नान् दृष्ट्वा, शत्रुघ्नः हनूमन्तं प्राह—"केन वीर्येण मम वीरभूषितं बलं पराजितम्?" तदनन्तरं भूमिपतिः, शत्रुवीरविनाशकः, उवाच—"स वीर्यवान् चम्पकः, पुष्कलम् बद्ध्वा, स्वबलप्रभवेना ह्रियते।" एवं श्रुत्वा, शत्रुघ्नः क्रोधसमन्वितः हनूमन्तं प्राह—"शीघ्रं राजपुत्रं बद्धं मुक्त्वा आनय।" "स वीर्यवान् राजपुत्रः, यो पुष्कलम् बद्धवान्, तम् अद्यैव विमोचय, वीरश्रेष्ठ! किं त्वं युद्धभूमौ तिष्ठसि?" एवं वचः श्रुत्वा, हनूमान् "एवं भवतु" इति प्रत्युवाच, पुष्कलस्य विमोचनाय चम्पकं प्रति गतः। हनूमन्तं तं विमोचयितुं समीपं यान्तं दृष्ट्वा, शत्रुः क्रुद्धः, शतसहस्रशः बाणैः प्रहारं चकार। हनूमान् महात्मा, तान् सर्वान् बाणान् क्षिप्रं छित्त्वा, पुनः शत्रुः शीघ्रं बाणवर्षं प्रावर्तयत्। हनूमान् तान् सर्वान् आयसधाराबाणान् छित्त्वा, शालवृक्षं गृहीत्वा, तेन राजपुत्रं प्रहारं चकार। बलवान् हनूमान्, तेन शालवृक्षेण तं अभिहत्य, तं सूक्ष्मांशैः चूर्णीकृत्य, गजेन तस्य शीर्षे प्रहारं चकार। चम्पकप्रहारेण स गजः भूमौ मृतः पतितः; हनूमान् परमास्त्रविद्, शिलास्त्रं प्राक्षिपत्। चम्पकः ताः शिलाः स्वबाणयन्त्रेण महावेगेन तत्क्षणमेव चूर्णीकृत्य, अद्भुतं दृश्यं प्राकाशयत्। ताः शिलाः भग्नाः दृष्ट्वा, हनूमान् स्ववीर्यं स्मृत्वा, हृदि महाक्रोधेन तिष्ठन्, अन्यां शिलां गृहीत्वा, आकाशे उत्तम्य, शीघ्रं द्रुतम् अगमत्, दृष्टेः परं गतः।