पापेन पूर्णः पुरुषः यः मिथ्या-साक्ष्यं वदति, परधनं बलात् हरति च, स अधः पतति। एवं पापी पुरुषः अवीचि-नरकं शिरसा पतति; तत्र महतीं पीडां अनुभूय, अत्यन्तदुष्टं जन्म प्राप्तवान् भवति। मूढबुद्धिः यः स्वादु-रसस्य कामनया मद्यं पिबति, धर्मस्य सेवकैः द्रवितं लोहं पानं कृतः। यः स्वविद्यायाः आचरणस्य च गर्वितः, गुरून् न पूजयति, स मृत्युः पश्चात् तीक्ष्ण-नरकं शिरसा पतितः। धर्महीनाः पुरुषाः यः विश्वासं भङ्क्त्वा अन्यं द्रोहं कुर्वन्ति, सः शूल-नरके निक्षिप्यते, तत्र बहु-यातनां प्राप्नोति। यः सर्वान् जनान् दुर्वचनैः कलुषितः, सः सर्प-नरके पतितः, तत्र सर्पैः दष्टः। एवं, हे राजन्, पापकृतः नरकाः बहवः सन्ति; पापं कृत्वा, तत्र गच्छन्ति, घोरं दुःखं अनुभवन्ति। ये रामकथां न श्रुतवन्तः, दानं न कृतवन्तः, तेषां सर्वं दुःखं विविधेषु नरकेषु सम्पद्यते। यत्र स्वर्गे सुखं लभ्यते, तत्रैव तैः; यः नरकात् आगतः, तस्य दुःखं रोगः च भवति। शेषः उक्तवान्—एतत् श्रुत्वा राजा पुनः पुनः कम्पितः, बारं बारं ऋषिं पृष्टवान्, सर्वसन्देहस्य समाधानं कर्तुं। "हे महर्षे, पापस्य चिन्हानि कथय; कस्य पापस्य कः लक्षणं लोके जायते?" ततः ऋषिः श्रुत्वा उक्तवान्—"शृणु, हे राजन्, पापिनां चिन्हानि वक्ष्यामि।" शौनकः उक्तवान्—यः मद्यपानं करोति वा कृष्णदन्तः भवति, नरकान्ते जायते; यः निषिद्धं भोजनं करोति, तस्य गण्डः उदररोगः च भवति। स्त्री रजस्वला दृष्टं अन्नं भुञ्जन्, उदरमध्ये कृमिः जायते; श्वा, मार्जारादिना स्पृष्टं अन्नं भुञ्जन्, दुर्गन्धः भवति। यः देवादिभ्यः अन्नं न समर्प्य भुञ्जति, उदररोगः तं पीडयति, तत्र महती व्यथा भवति। परान्नस्य विघ्नं कृतवान्, तस्य मंदाग्निः, अल्पं भोजनं करोति, अपचयः जायते। विषं दत्तवान्, तस्य वमनरोगः भवति; मार्गस्य चौरः, पादरोगः; अपवादकः, नरकान्ते जायते, श्वासकासरोगेण पीड्यते। कपटः, अपस्माररोगी; परपीडकः, शूलरोगी; वनदाहकः, रक्तातिसाररोगी। यः मन्दिरे वा जले विहारं कृतवान्, तस्य गुदरोगः, पापरोगः जायते। गर्भपाताद् उत्पन्नः रोगः—क्षयः, प्रमेहः, जलोदरः; प्रतिमाभङ्क्ताः, अस्थिरः भवति। अपवादकः विकृतः भवति; मुण्डः, परनिन्दकः; पक्षपातिनः सभायां, पक्षाघातः। परवाक्यस्य उपहासकः, एकाक्षः; ब्राह्मणस्य सुवर्णचौरः, विकृतनखः; कुम्भचौरः, स्थूलउदरः; ताम्रचौरः, रक्तवर्णः; कांस्यचौरः, पद्मनेत्रः। यः तुत्त्थचौरः, पीतकेशः; सीसचौरः, शिरोरोगः। घृतचौरः, नेत्ररोगी; लोहचौरः, कृशदेहः। चर्मचौरः, स्थूलमांसयुक्तः; मधुचौरः, दुर्गन्धमूत्री। तैलचौरः, तीव्रकण्डूयुक्तः; अपाकचौरः, निरदन्तः। पक्वान्नचौरः, जिह्वारोगी; मातरं समागम्य, निरलिङ्गः। गुरुपत्न्याः समागमे, मूत्रवेदनायुक्तः; स्वस्रियाः समागमे, पाण्डुरकुष्ठयुक्तः। स्वकन्यायाः समागमे, रक्तकुष्ठयुक्तः; भ्रातृपत्नीसमागमे, गलकुष्ठयुक्तः। स्वामीपत्नीसमागमे, श्वित्रयुक्तः; मित्रपत्नीसमागमे, श्लीपदयुक्तः। पितृस्वस्रियाः समागमे, दक्षिणपार्श्वे व्रणः; मातुलपत्नीसमागमे, वामपार्श्वे व्रणः। पितृभ्रातृपत्नीसमागमे, कटिकुष्ठः; मित्रपत्नीसमागमे, स्वपत्नीहीनः। स्वगोत्रस्त्रियाः समागमे, भगंदरः; तपस्विनीसमागमे, प्रमेहः। विद्यावतीसमागमे, नासिकाव्रणः; दीक्षितायाः समागमे, दूषितरक्तप्रवाहः। स्वजातिपत्न्याः समागमे, हृदयव्रणः; उच्चजात्याः समागमे, शिरसि व्रणः। पशुसमागमे, मूत्ररोधः। एते पुरुषदोषाः, नरकं निःसंशयं प्राप्नुवन्ति। एवमेव स्त्रीणाम् अपि तैः पुरुषैः सह योगात् एतानि दोषानि जायन्ति; अतः, हे राजन्, महापापिनां लक्षणानि वर्णितानि। दानस्य पुण्येन, तीर्थादि-यात्रया, रामकथाश्रवणेन च, तपसा अक्षयपुण्यं लभ्यते। हरिकथारूपिणी पुण्यनदी सर्वपापमलान् जनान् क्षालयति; अत्र किञ्चित् सन्देहः नास्ति। यः हरिं अवमान्यति, तस्य विधिपूर्वकाणि कर्माणि, तीर्थयात्राः अपि, शुद्धिं कर्तुं न शक्नुवन्ति।