तत्र तयोः धनुषी समाकृष्य स्थितयोः, न तत्र तन्त्रीनादः, न च बाणसंनाहः, नापि विमोचनं द्रष्टुं शक्यं, केवलं तौ वीरौ परस्परं समासाद्य स्थितौ। अथ तदा क्रुद्धः पुष्कलः तं महाबलिनं महावीर्यवन्तं शतेन बाणानां वक्षस्यार्पयत्। तत्क्षणमेव चित्राङ्गः सर्वान् तान् बाणान् सूक्ष्मांश्चकर्त, तीक्ष्णैः शरैः पुष्कलस्याङ्गेषु बलवद्व्याहतम्। पुष्कलः तु तेजस्विना परिघेण दिव्यं रथं व्यचालयत्, यः खं मध्ये घूर्णमानः अद्भुतरूपेण दृश्यते स्म। क्षणमात्रेण तस्य रथः स्वस्थानं प्राप्तवान्, युक्ताश्वः स युद्धमध्यस्थो दृढः अभवत्। तस्य साहसं दृष्ट्वा चित्राङ्गः महाक्रोधेन समाविष्टः, शस्त्रविदां श्रेष्ठं पुष्कलमिदं वाक्यमुवाच। चित्राङ्ग उवाच— "यदिदं त्वया कृतं कार्यं, यत् समरे वीरैः प्रशंस्यते—मम रथः खं मध्ये क्षणमात्रं घूर्णितः। अद्य त्वं मम स्ववीर्यं पश्य, यथार्थवीर्यकृतं कर्म; त्वं यः खे सञ्चरस्य्, देववद् पूज्यः भव।" एवमुक्त्वा, स सर्वशस्त्रविदां श्रेष्ठः, धर्मज्ञः, भीषणं अस्त्रं संग्रामे ससर्ज। तेन शरेण आहतः पुष्कलः, पतङ्गवद् रथेन, अश्वैः, ध्वजेन सारथिना सह आकाशे घूर्णितः। तं रथं सम्यग् आकाशे समन्तात् सघूर्ण्य, पुनः स्वस्थानं प्राप्तुं न शशाक, तत्रैवापरेण शरेण अभिहतः। पुनः स रथः सारथिसहितः घूर्णितः, तच्च पुत्रस्य कर्म दृष्ट्वा राजा विस्मितोऽभवत्। किञ्चित् समाश्वस्य, शत्रुसूदनः पुष्कलः प्रतिद्वन्द्विनः रथं सारथिसहितमश्वैः सह बाणैः प्राहरत्। तस्य वीरस्य रथः भग्नः, स अन्ये रथे शरणं ययौ; स च रथः पुष्कलस्य बाणैः शीघ्रं भग्नः। पुनः अन्यं रथं समारुह्य तं समासाद्य, सापि रथः तीक्ष्णैः बाणैः भग्नः। एवं दश रथाः राजपुत्रस्य पुष्कलेन महायोधिना संग्रामे विनाशिताः। ततः चित्राङ्गकः शोभनरथे स्थित्वा, शीघ्रं पुष्कलमभिपत्य युद्धाय समुपचक्रमे। स पुष्कलमपञ्चभिः बाणैः समरे प्राहरत्; तैः बाणैः आहतः भरतात्मजः महता पीडया पीडितः। क्रुद्धः स बलवान् धनुषमुत्क्षिप्य, दश सुवर्णपक्षैः तीक्ष्णैः बाणैः हृदि तस्य प्राहरत्। ते बाणाः घोररूपाः तस्य रक्तं पित्वा भूमौ पतिताः, पितृवत् साक्षिभूताः इव। तदा क्रुद्धः चित्राङ्गकः पञ्च बाणान् आदाय, तान् भरतात्मजस्य भ्राजमानस्य ललाटे ससर्ज। तैः बाणैः आहतः स वीरः, उत्तमं धनुः समादाय, चित्राङ्गवधाय प्रतिज्ञामकरोत्। स उवाच— "श्रुणु वीर! मम शीघ्रं प्रतिज्ञां, या तव विनाशाय कृताऽस्ति; एतद् ज्ञात्वा, युद्धे सम्पूर्णचित्तेन स्थितव्यम्। यदि एषः बाणः त्वां न निर्जीवमकरोत्—सदाचारयुक्तां स्त्रीं धर्म्यां विहाय—तदा यं लोकं यमवशगाः प्राप्नुवन्ति, स मे भवतु; एषा मम साक्षिणी प्रतिज्ञा।" एतच्छ्रुत्वा शत्रुसूदनः सस्मितः, धीमान् पुष्कलः शुभं वाक्यमुवाच। "मरणं सर्वभूतानां निश्चितं सर्वत्र सर्वदा; तस्मात् वीरश्रेष्ठ, मम मृत्यौ न शोकोऽस्ति। या प्रतिज्ञा त्वया कृताऽस्ति, सा सत्यं वीर्यसमन्वित; अद्य ममापि महतीं प्रतिज्ञां श्रृणु। यदि तव मरणाय सन्धितं बाणं न छिनदामि, तर्हि मम व्रतभङ्गपापं पततु; यः तीर्थयात्रायाः कामनया स्वव्रतं भङ्क्ति, वा एकादशीव्रताद् अन्यत् श्रेष्ठं व्रतं वेत्ति— तस्य व्रतभङ्गपापं मां प्राप्नुयात्।" इत्युक्त्वा, स मौनं समास्थाय धनुषि सज्जः अभवत्। ततः स उत्तमं बाणं कोशात् निष्कृष्य, शत्रुघ्नाय सुस्पष्टं वचनं अब्रवीत्। पुष्कल उवाच— "यदि रामपादद्वयं हृदयेन समर्चितवान्, तर्हि मम वचनं सत्यं भवतु। यदि स्वदारसंसर्गात् अन्यस्त्रीं न चिन्तितवान्, तर्हि तेन सत्येन मम वचनं संग्रामे सफलं भवतु।" एवमुक्त्वा, शीघ्रं बाणं धनुषि सज्जयित्वा, कालाग्निवत् तं वीरस्य शिरश्छेदाय सन्धाय ससर्ज। तं बाणं मुक्तं दृष्ट्वा, बलवान् राजपुत्रः अपि ज्वलन्तं कालाग्निसमानं तीक्ष्णं बाणं धनुषि सज्जयामास। तेन बाणेन, स स्वमरणाय समाहितं बाणं छित्त्वा, तस्य छेदने महती नादः अभवत्। अर्धं भूमौ अपतत्, अर्धं तु शिरसा सह शीघ्रं कण्ठं पद्मदलवत् छित्वा व्यपातत्। तं भूमौ पतन्तं दृष्ट्वा, सर्वे तस्य सैनिकाः करुणं रुरोदुः, भयवशाद् पलायनाय प्रवव्रुः। तस्य उत्तमं शिरः किरीटकुण्डलधारि, भूमौ स्थितं, आकाशात् पतितचन्द्रमण्डलवत् महान् शोभां दधौ।