धर्मात्मा स राजा, पुरूषोत्तमं दृष्ट्वा, तस्य पादयोः प्रणम्य, कृपया पूतचित्तः अभवत्। तेन भगवतः आदेशेन, राजा स्त्रीसमूहसहितः रथमारुह्य, सर्वैः जनैः निरीयमानः, दिव्यं वैकुण्ठं स्वर्गे अगच्छत्। तस्य राज्ञः मन्त्रिणः, धर्मनिष्ठस्य धर्मविदां श्रेष्ठस्य, सः अपि स्त्रीसमूहसहितः रथे समारूढः तत्र गतः। तत्रैव, तपस्वी ब्राह्मणः, येन सर्वतीर्थस्नानं कृतं, सः चतुर्भुजस्वरूपं प्राप्य, देवैः सह विमानैः प्रययौ। करम्बः अपि, राजन्, गीतगुणेन, दिव्यदर्शनं प्राप्य, तस्मात् दुराधिगमात् देवालयात् गतः। सर्वे ते विष्णुलोकं, अद्भुतं, चतुर्भुजं, शङ्खचक्रगदापद्मधारिणं, प्रति प्रययुः। ते सर्वे मेघसमानवर्णाः, निर्मलाः, प्रभालोत्पलकराः, हारकङ्कणवलयभूषिताङ्गाः, दिवं जग्मुः। रथानां तां पङ्क्तिं दृष्ट्वा, जनाः स्वपुरुषाध्यक्षैः सह, मृदङ्गध्वनिं श्रुतवन्तः। तस्मिन्नेव काले, एकः ब्राह्मणः, विष्णुपदपद्मप्रियः, विरहविषादेन चित्तं आकृष्टवान्, सः अपि चतुर्भुजः अभवत्। तदद्भुतदर्शनं दृष्ट्वा, जनाः सुभाग्यं स्तुतवन्तः, गङ्गासागरसंयोगे स्नात्वा, अगस्त्यपुरीं प्रतिनिवृत्ताः। हे भूमिपते, सः रत्नग्रीवः, सत्त्वसम्पन्नः, धन्यः; सः एतेनैव शरीरेण विष्णोः परं धाम प्राप। नीलगिरिः अपि, राजन्, पुरूषोत्तमपूजितः, यं दृष्ट्वा एव वैकुण्ठगमनं सिध्यति। यः नीलस्य एतद्वैभवं शृणोति, सः साक्षात् भाग्यवान्; यश्चान्येभ्यः शृणोति, तौ उभौ परमं पदं प्राप्नुतः। केवलं स्मरणेन, श्रवणेन च, अशुभस्वप्नः नश्यति; अन्ते परमात्मा संसारमोचनं ददाति। नीलस्थो हि सः राम एव परमात्मा; सीता च महालक्ष्मी, सर्वकारणकारणरूपा। अश्वमेधं कृत्वा, सः लोकान् पावयिष्यति; ब्रह्महत्यापरिहाराय तस्य नाम निर्दिष्टम्। तव अश्वः, उत्तमं नीलगिरिं प्राप्तः; तत्र त्वं, बुद्धिमन्, पुरूषोत्तमं देवम् अर्चय। तत्र, पापमुक्ताः, वयं परमं पदं प्राप्स्यामः, यस्य प्रसादेन बहवः संसारसागरं तर्तुम् अशक्नुवन्। एवमुक्त्वा, अश्वः नीलगिरिं प्राप्तः, वातवेगेन भूमिं कम्पयन्, भूमिं दलयन्। ततः राजा, पृष्ठतः अनुगम्य, गङ्गासागरसंयोगे स्थितं नीलगिरिं प्राप्तः; स्नात्वा, पुरूषोत्तमं उपससार। देवानां च दानवानां च पूजितं, शत्रुनाशनं देवेशं स्तुत्वा, प्रणम्य, सन्तुष्टचित्तः अभवत्। शेष उवाच—क्षणं विश्रान्त्वा, तृणं चरित्वा, शीघ्रः अश्वः वीरसमूहैः परिवृतः, ललाटे पत्रं धारयन्, चामरयुक्तः, प्रस्थितः। शूरैः शत्रुघ्नरक्षितः, श्रीनिधिना राज्ञा, शीघ्रवेगेन पुष्कलेन च सह। सः चक्रचिह्नितां पुरीं, सुभाहुना सुपालितां, कोटिशः वीरैः संरक्षितां, प्राप। तस्मिन्नेव काले, तस्य पुत्रः दमनो नाम, मृगयायां प्रवृत्तः, पत्रललाटं, चन्दनादिलिप्तं अश्वं दृष्टवान्। दृष्ट्वा, सः स्वसेवकं उवाच—"कस्यायं मम दृष्टिपथे अश्वः? किं ललाटे पत्रं, किं चामरं, तथापि शोभनः?" इति। राज्ञः वचनं श्रुत्वा, सेवकः तत्र गत्वा, पत्रललाटं शोभनं अश्वं दृष्ट्वा, मणिमालाभूषितं, रोमपुच्छे गृहीत्वा, सुभाहुवंशधरः, तम् अश्वं राज्ञः पुरतः नीतवान्। तेन पत्रं, सुस्पष्टाक्षरयुक्तं, पठितम्—अयोध्याधिपः दशरथो महाबलः। तस्य पुत्रः रामभद्रः, सर्ववीरशिरोमणिः; पृथिव्यां तस्य समः कोऽपि अस्त्रधारणे नास्ति। तेन अश्वः, चन्दनादिलिप्तः, मुक्तः; धर्मात्मा शत्रुघ्नः, शत्रुसैन्यविनाशनः, तं रक्षति। यः अस्माकं धनुर्धरः, वीर्यवान्, सः मणिमालाभूषितं, फलयुक्तं अश्वं गृह्णातु। शत्रुघ्नः, सर्वेषां वीराणां श्रेष्ठः, तं मोक्षयिष्यति; अथवा, धनुर्धराः तस्य पादयोः प्रणमन्तु। एतदभिप्रायं विज्ञाय, दमनो युवराजः उवाच—"राम एव धनुर्धरः, वयं क्षत्रिया न स्मृताः। यावत् मे पिता पृथिव्यां तिष्ठति, कुतः लोके एषा गर्वता? मम बाणैः विमुक्तैः, सः स्वगर्वस्य फलम् अनुभवतु। अद्य, मम तीक्ष्णबाणैः, शत्रुघ्नः किंशुकपुष्पितवृक्षवत्, व्रणैः आवृतः भविष्यति। मम बाणैः, गजगण्डौ विदारितौ, अश्वाश्च शतशः रक्तप्रवाहैः सिक्ताः दृश्यन्ताम्। योगिन्यः नरमस्तकात् रुधिरपानं कुर्वन्तु, शिवपत्नीः मम शत्रूणां मांसभक्षणेन तृप्ताः स्युः। मम बाह्वोः महावीर्यं, कोदण्डधनुषः कोट्यः बाणाः मोचयन्, वीराः पश्यन्तु।" इत्युक्त्वा, दमनो राजपुत्रः, तं स्वपुरीं प्रेष्य, हृष्टः क्रूरः अभवत्।