सः स्वप्ने स्वं रूपं पुरूषोत्तमस्य पुरतः नृत्यन्तं ददर्श, तत्रैव शिवेन चान्यैः देवैः सहितः, स्वेन तेजसा परिवृतः, गदापद्माद्यायुधानि धारयन्, श्रेष्ठैः लोकपालैः गणैश्च सेव्यमानः, भगवत्भिः पूज्यमानः, अलौकिकं विस्मयं हर्षं च परमं सुखं चानुभूतवान्। सः स्वं पुरूषोत्तमसंज्ञं मनःकामदं ददर्श, तं चात्मानं कृपापात्रं विद्वान् मनसा चिन्तितवान्। एवं स राजा श्रेष्ठः स्वप्नभूमौ तदद्भुतं ददर्श; प्रबुद्धः स प्रातःकाले ब्राह्मणाय स्वप्नदर्शनं निवेदितवान्। तदाकर्ण्य वडवाग्रामनिवासी विप्रः स विद्वान् विस्मितः प्राह—"राजन्, यं त्वया दृष्टः सः पुरूषोत्तमः संज्ञायते।" हरिः स्वं चिह्नितं रूपं—शङ्खचक्रादिलक्षणं—त्वां दास्यति इति श्रुत्वा, रत्नग्रीवः महात्मा तद्वचनानुसारं दीनानां हृदयेषु यथायोग्यं दानानि दत्तवान्। गङ्गासंगमे स्नात्वा पितृदेवताभ्यो होमान् अकरोत्। स हरिगुणगानं कृत्वा दर्शनस्य प्रतीक्षां चकार; ततः मध्याह्ने दिव्यदुन्दुभीनां निनादः पुनः पुनः श्रूयते स्म। देवानां हस्तैः दुन्दुभ्यः प्रहृताः शुभनिनादान् जनयन्ति स्म; सहसा पुष्पवृष्टिः राज्ञः शिरसि पतिता। "राजेन्द्र, भाग्यवानसि—नीलपर्वतम् एतद् पश्य," इति देवैः उक्तं श्रुत्वा, तस्मिन्नेव क्षणे पर्वतः समुदितः, दशकोटिसूर्यप्रभां अतिक्रान्तः। राज्ञः पुरतः महान् नीलाख्यः पर्वतः प्रकटितः, रजतसुवर्णशिखरैः सर्वतः भूषितः। "किमिदं ज्वलनम्? किं द्वितीयः सूर्यः? किं वा विद्युत्पुञ्जः सहसा दीप्तः स्थिरः?" इति स चिन्तयामास। तं नीलपर्वतस्य शोभमानं स्थलं दृष्ट्वा तपस्वी ब्राह्मणः राजानं निवेदितवान्—"एषः पुण्यः महापर्वतः" इति। तदाकर्ण्य राजा श्रेष्ठः शिरसा वन्दनं कृत्वा प्राह—"धन्योऽहम्, कृतार्थोऽस्मि, नीलः मम दृष्टिपथे आगतः।" मन्त्रिणः, पत्न्यः, सूपकारः, तन्तुवायः च, नृपश्रेष्ठ, नीलदर्शनात् प्रमुदिताः। विजयकाले एते पञ्च जना नीलपर्वतम् आरोहन्ति स्म, दिव्यदुन्दुभीनां महानिनादं देवैः वाद्यमानं शृण्वन्तः। तस्य पर्वतस्य शिखरे, अद्भुतमार्गैः शोभिते, सः सुवर्णबद्धं विशिष्टमन्दिरं ददर्श। तत्रैव ब्रह्मा स्वयम् आगत्य सदा परमात्मनः पूजनं करोति स्म, हर्यै प्रियतमं नैवेद्यं निवेदयन्। तं विशुद्धं श्रेष्ठं च मन्दिरं दृष्ट्वा, सः पञ्चैः सहचरैः सहितः प्रविवेश। तत्र सुवर्णरत्नमणिविचित्रे सिंहासने, चतुर्भुजं मनोहरं प्रभासम्पन्नं भगवन्तं ददर्श। चण्डप्रचण्डविजयजयादिभिः पूज्यमानं तं भगवन्तं राजा भार्यया सह च अनुयायिभिः प्रणम्य, परमात्मानं नमस्कृत्य, देवानामपि श्रेष्ठः सः वेदविधिना अभिषेचनं चकार। हृष्टचित्तः स राजा अर्घ्यपाद्यादिकं समर्प्य, चन्दनलेपनं कृत्वा, उत्तमानि वसनानि दत्तवान्। गन्धान् दीपान् च परममधुरान् हर्षजनकान् समर्प्य, ततो भगवान्निमित्तं नैवेद्यं न्यवेदयत्। नमस्कृत्य, तपस्विना विप्रेण च सह, सः स्तोत्रमयैः गुणैः सन्तुष्ट्या स्तुतिं कृतवान्। राजा उवाच—"त्वमेव प्रत्यक्षपुरुषः, भगवन्, प्रकृतेः परः, कार्यकारणभ्यां व्यतिरेकः, महत्त्वादिभिः पूज्यमानः। तव नाभिकमले ब्रह्मा सृष्टिप्रवीणः जातः; तव नेत्रात् रुद्रः संहारकर्ता उत्पन्नः। तवाज्ञया सः विश्वव्यापारं करोति; यदिदं पुरातनं स्थावरजङ्गमं च, तत्सर्वं त्वत्तः उत्पन्नम्। चैतन्यशक्त्या प्रविश्य त्वं जगत् चेतनं करोति—न तु तव जन्म, न अन्तः, न वर्धनं, नापि विकारः, हे जगन्नाथ। भक्तानां रक्षार्थं धर्मसंस्थापनाय च, त्वं यथायोग्यं जन्मानि कर्माणि च गृह्णासि। मत्स्यरूपं गृहीत्वा शङ्खासुरं हत्वा, वेदान् रक्षितवान्, हे ब्रह्मन्, पुरातनपुरुष। शेषोऽपि तव महिमानं न वेत्ति, न भारती, न माहेश्वरी; तर्हि मामिव अल्पबुद्धिं अन्ये कथं जानीयुः, हे महाविष्णो। मनः त्वां न प्राप्नोति, नायं परमवाक्, हे देवदेव; तर्हि कथं, प्रभो, स्तोतुं शक्नोमि?" एवं स्तुवन् सः पुनः पुनः शिरसा नमन्, कण्ठगद्गदः, रोमाञ्चितगात्रः। तस्य स्तुत्या तुष्टः भगवान् परमात्मा सत्यमर्थपूर्णं वाक्यं राजानं प्रति उवाच। भगवानुवाच—"राजन्, तव स्तुत्या अहं तुष्टः; विद्धि, राजश्रेष्ठ, अहं एव स्वभावतः परः। शीघ्रं प्रीत्यन्नं भुङ्क्ष्व; त्वं चतुर्भुजरूपं प्राप्य परमं पदं यास्यसि। यः कश्चन तव रत्नमालास्तोत्रेण मां स्तौति, तस्मै अपि अहं दर्शनं दास्यामि, भोगं च मोक्षं च दास्यामि।" एवं भगवतः वचनं श्रुत्वा, राजा चतुर्भिः सहचरैः सहितः नैवेद्यं भुक्तवान्। ततः दिव्यं विमानं समुपस्थितम्, घण्टाजालैः शोभितम्, अप्सरसां समूहैः सेवितम्, सर्वैः भोगैः परिपूर्णम्।