राज्ञः तानि वचनानि श्रुत्वा स राजा रत्नग्रीवः मनसा विह्वलः अभवत्, नीलपर्वतदर्शनाय तस्य हृदि तीव्रं काङ्क्षा समुत्पन्ना। सः ब्राह्मणं समुपेत्य उवाच—“कथं पुरुषोत्तमः द्रष्टव्यः? कथं नीलः द्रष्टव्यः? उपायं ब्रूहि।” तदा तपस्वी ब्राह्मणः, राज्ञः वचनानि श्रुत्वा, विस्मितः सन् एवमुवाच—“हे राजन्, गङ्गासागर-सङ्गमे स्नात्वा, यावत् नीलः दृश्यते, तावत् अत्रैव वसामः। स पापविनाशकः भगवान् पुरुषोत्तमः भक्तप्रिय इति प्रसिद्धः; शीघ्रं तव कृपां दास्यति। स देवमणिः स्वभक्तान् न कदापि परित्यजति; बहवः भक्ताः तेन रक्षिताः, अतः बुद्धिमन्, तं कीर्तय।” एवं श्रुत्वा, राजा चित्तविक्षिप्तः, गङ्गासागर-सङ्गमे स्नात्वा, उपवासं चक्रे। स चिन्तयामास—“यदा पुरुषोत्तमः साक्षात् दृष्ट्वा कृपां दास्यति, तदा पूजां कृत्वा भक्षयिष्यामि; अन्यथा उपवास एव व्रतम्।” इति निश्चित्य, स गङ्गासागरतीरे हरिगुणगानपरः उपवासं प्रचकार। स राजा उवाच—“जय जय भगवन्! दुःखितानां दयादाता! जय जय दुःखनाशक शुभ! जय जय भक्तविपत्तिनाशिन् वरद दुष्टदमन!” “अम्बरीषं ब्राह्मणशापेन सर्वमङ्गलविहीनं दीनं दृष्ट्वा, स्वहस्ते सुदर्शनं गृहीत्वा, तस्य अन्तर्यामी भूत्वा तं रक्षितवान्। दैत्यराजः स्वपितृणा त्रिशूलपाशोदकाग्निभिः पीडितः, तं त्वं नृसिंहरूपधारी, तस्य पितुः साक्षात् समक्षं, क्षणेन रक्षितवान्। बलवान् गजो ग्राहमुखे पतितः महतीं पीडां प्राप्य, तव कृपया, हे गरुडध्वज, उद्धृतः। स्वपक्षं त्यक्त्वा, चक्रं गृहीत्वा, हारः शीघ्रगमनात् कम्पमानः, साधुभिः कीर्त्यमानः, तस्य त्वरितमोक्षदः दुःखनाशकः अभवः। यत्र यत्र तव दासानां विपत्तिः, तत्र तत्र त्वं, हे भगवन्, साकारः, स्वपुण्यकर्मभिः स्वजनान् रक्षसि। हे दीनबन्धो, देवमुकुटमणिपरिष्कृतपाद, भक्तप्रिय, कोटिपापनाशक, तव रूपं दर्शय। यदि अयं आगतः पापी स्यात्, तर्हि भगवन्, मम चित्ते स्वं रूपं दर्शय; वयं तव, पापनाशिन्, न विस्मृताः, देवासुरपूजित! ये तव शुद्धनाम उच्चारयन्ति, ते सर्वपापसागरं तरन्ति; यदि मया त्वं स्मृतः, सर्वदुःखनाशक, तव प्राप्तिः ममास्तु।” सुमतिः उवाच—एवं रात्रिदिवसं हरिगुणगानपरः स राजा न विश्रामं न निद्रां न सुखं प्राप। गानं गच्छन्, नमन्, स्थित्वा, सततं जपन्—“दर्शय मे रूपं, हे करुणासिन्धो, हे पुरुषोत्तम”—इति। एवं गङ्गासागर-सङ्गमे पञ्च दिनानि व्यतीतानि; तदा गोपती, करुणासिन्धुः, कृपया चिन्तयामास—“मम गीत्या अयं राजा पापमुक्तः अभवत्; पश्यतु मम प्रियं, देवासुरपूजितम्।” एवं चिन्तयन्, भगवाञ्छ्रीमान्, करुणया पूरितचित्तः, यतिरूपं धारयित्वा राजानं प्रति जगाम। तत्र, त्रिशूलपाणियतिकरूपेण आगतः, सः मुनिना दृष्टः, भक्तानां कृपया आगतः। “ॐ नमो विष्णवे” इति उच्चार्य, स राजा, भक्तिपूर्वकं पाद्यं, अर्घ्यं, आसनं च समर्प्य, हरिं पूजितवान्। स उवाच—“दुर्लभदर्शनस्य भवतः आगमनं मम परमं सौभाग्यम्; अतः गोविन्दः स्वं दर्शनं दास्यति।” तस्य वचः श्रुत्वा, स यति तम् उवाच—“राजन्, मम वचनं शृणु। ज्ञानात् भूतं भविष्यत् वर्तमानं च जानामि; अतः एकं वक्ष्यामि, एकाग्रचित्तः शृणु। श्वः मध्याह्ने हरिः दुर्लभदर्शनः, ब्रह्मणोऽपि दुर्लभः, तव दर्शनं दास्यति; स्वपञ्चजनैः सह त्वं परमां गतिं यास्यसि। त्वं, तव मन्त्री, तव भार्या, तपस्वी वडव, तव नगरे धर्मिष्ठः जुलाहः करम्ब इति। एतेन पञ्चकवर्गेण, अस्मिन्सर्वश्रेष्ठे नीलपर्वते, देवानां पूजिते, ब्रह्मेन्द्रादिभिः सम्मानिते स्थले यास्यसि।” एवं उक्त्वा, स यति अन्तर्हितः अभवत्; स राजा तद्वचनं श्रुत्वा, हर्षविस्मयौ प्राप। राजा उवाच—“स स्वामी यतिः मम समीपं आगत्य यदुक्तवान्, स न दृश्यते—क्व गतः, सः हृदयं प्रमोदितवान्?” तपस्वी उवाच—“राजन्, तव महाप्रेम्णा आकृष्टः सः आगतः, तस्य चित्तं आकर्षितम्; एषः पुरुषोत्तमः सर्वपापनाशकः। श्वः मध्याह्ने तव पुरतः महापर्वतः प्रकटिष्यते; तं आरोह्य हरिं दृष्ट्वा तव अभिष्टं लभिष्यसि।” एवं सुधावचनैः, राज्ञः अन्तःशोकः नष्टः, ब्रह्मणोऽपि अगम्यं हर्षं स प्राप। ततः दुन्दुभ्यः, वीणा, वंशी, गोमूत्रकाः च निनादम् अकरोत्; राजर्षेः चित्ते महती प्रीतिर्भवत्। हरिगानपरः, क्षणं स्थित्वा, स्तुत्वा, नाम उच्चार्य, स गाढं हर्षं प्राप, सर्वदुःखनाशनम्। सुमतिः उवाच—एवं दिवसम् अखिलं हरिस्मरणस्तुतिपरः स राजा रात्रौ गङ्गातटे सुपुष्पिते शयने शयितः। स्वप्ने चतुर्भुजं स्वं दृष्टवान्, शङ्खचक्रगदापद्मधनुष्काण्डधारिणम्।