पुरातनकाले, सर्वाणि भूतानि पावनाय यत्नवन्ति दृष्ट्वा, प्रजापतिः स्वयं पापविनाशिनीं गङ्गां निर्मितवान्, यस्य जलबिन्दवः बहून् पापान् नाशयन्ति। यः पुरुषः तस्याः पुण्यायाः बहुस्रोतसः नदीं स्पृशति, स मनुष्येषु पापिष्ठोऽपि पुनः गर्भं न प्राप्नोति। अत्र ये शिलाः चक्रचिह्नेन भूषिताः सन्ति, ताः एव परमेश्वराः स्वस्वरूपे स्थिताः। यः प्रतिदिनं चक्रचिह्नितां शिलां पूजयति, स पुनः मातृगर्भं न प्राप्नोति। यः बुद्धिमान् उत्तमां शालग्रामशिलां पूजयति, स सदाचारेण, कपटलोभवर्जितः, आचरितव्यः। चक्रयुक्ता शालग्रामशिला, परस्त्रीपरधनत्यागेन, सावधानतया पूजनीयम्। चक्रः द्वारकायाः, शिला गण्डकीनदीतः, तयोः संयोगे शतजन्मपापानि क्षणेन नश्यन्ति। यः नरः सहस्रपापानि कृतवान्, शालग्रामशिलाजलं पानं कृत्वा, तत्क्षणात् शुद्धिम् आप्नोति। ब्राह्मणः, क्षत्रियः, वैश्यः, शूद्रः वा, वेदमार्गानुगामी गृहस्थः शालग्रामशिलां पूज्य मोक्षं लभते। स्त्री शालग्रामशिलायाः पूजां कदापि न कुर्यात्, पतिविहीना वा, सौभाग्ययुक्ता वा, स्वर्गकामिनी वा। यदि गुणसम्पन्ना, शुभजातिः, सदाचारवती स्त्री मोहात् शिलां स्पृशति, ततः शीघ्रं सर्वपुण्यानि त्यक्त्वा नरकं गच्छति। उत्तमब्राह्मणाः वदन्ति, स्त्रीहस्तेन पतितं पुष्पं शालग्रामशिलायां महद् दोषं जनयति। चन्दनं विषवत्, पुष्पं वज्रवत्, नैवेद्यं विषसदृशं—एवं दुष्टार्पणं भगवतः। अतः स्त्री शिलास्पर्शं सर्वथा वर्जयेत्; यदि स्पृशति, चतुर्दशेन्द्रकालपर्यन्तं नरकं गच्छति। पापाचारी, ब्रह्महत्या पापयुक्तः अपि, शालग्रामशिलाजलपानात् परमं पदं प्राप्नोति। तुलसी, चन्दनम्, जलम्, शङ्खः, घंटा, चक्रः, शिला, ताम्रपात्रम्, विष्णुनामामृतम्—एतानि नवधा नामामृतं सर्वपापसमूहं दहति, शान्ताः ऋषयः सर्वशास्त्रार्थविदः एवं वदन्ति। राजन्, सर्वतीर्थस्नानस्य, सर्वयज्ञपूजनस्य पुण्यं, अत्र प्रत्येकबिन्दौ अद्भुतरूपेण लभ्यते। यत्र उत्तमपुरुषैः शालग्रामशिला पूज्यते, तत्र योजनपर्यन्तं दशलक्षतीर्थपुण्यं वर्तते। शालग्रामशिलाः समसंख्यायां समपूजनीयाः; न तु द्वे समस्थाने, न तु त्रयः विषमस्थाने। द्वारवती चक्रस्य, गण्डकी शिलायाः मूलम्; यत्र तयोः संयोगः, तत्र गङ्गा समुद्रं प्रति प्रवहति। क्रूराः पुरुषाः अन्येषां आयुः, सौभाग्यं, शक्तिं हरन्ति; अतः सौम्याः, आकर्षकाः रूपाणि समृद्धिं ददाति। दीर्घायुषः, धनकामः पुरुषः पूजनात् सर्वं लभते, लौकिकं पारलौकिकं च। मृत्युकाले, राजन्, भाग्यवान् पुरुषः हरिनाम्ना सह शिलां हृदयेन समीपं धारयति। प्राणवायवः निर्गच्छन्ति, निर्भयः अपि, शालग्रामशिलायाः सन्निधौ मोक्षं निश्चितं प्राप्नोति। पुरातनकाले भगवतः अम्बरीषाय बुद्धिमते उक्तम्—ब्राह्मणाः, तपस्विनः, सौम्याः शालग्रामशिलाः। एष त्रिविधरूपः मम पृथिव्यां, पापिनां पापहराय, सुखप्रदाय च। यः पापी शालग्रामशिलां एकवारं निन्दति, स शीघ्रं कुम्भीपाके सृष्ट्यन्तपर्यन्तं पच्यते। यः मोहात् पूजायाः विघ्नं करोति, तस्य माताऽपि, पिताऽपि, बान्धवाः अपि नरकभागिनः भवन्ति। यः प्रियजनं शालग्रामपूजायाः अनुष्ठानाय प्रेरयति, स एकवारं प्रयोजनं साधयित्वा पितृन् वैकुण्ठं नयति। अत्र अहं पुरातनं चरितं कथयिष्यामि—वैराग्ययुक्ताः, रागद्वेषरहिताः ऋषयः। पुरातनकाले, किकटाख्ये देशे, धर्मरहिते, पुल्कवंशीयः शबरः नाम नरः वासं कृतवान्। स सर्वदा जीवहत्यायाम् प्रवृत्तः, धनुष्बाणधारी, तीर्थयात्रायाः इच्छुकान् जीवितं बलात् हृतवान्। स बहुवधं कृतवान्, परधनपरस्त्रीपरायणः, रागद्वेषकामबन्धितः। स दिनरात्रं भीषणवनं विचरन्, जीवितहरः, विषदग्धबाणयुक्तः, दृढधनुष्मान्। एकदा स शबरः वनं विचरन् सर्वभूतान् त्रासयन्, मृत्युसन्निधिं न अवगच्छत्, मनसा क्रूरः। तदा यमदूताः आगच्छन्, पाशगदा धारयन्तः, ताम्रकेशाः, दीर्घनखाः, लम्बदंष्ट्राः, भीषाणि रूपाणि। कृष्णवर्णाः, लोहशृङ्खलायुक्ताः, मोहजनकाः, पापिनं तं सर्वभूतभीषणं बन्धयामासुः। स कदापि, चिन्तायाम् अपि, जीवस्य हितं न कृतवान्; परस्त्रीपरधनपरायणः, परपीडायाम् निरतः। अतः अहं तस्य जिह्वां महान् निष्क्षिप्यामीति; अन्यः वदति—अहं तस्य नेत्रम् अपि निष्क्षिप्यामि।