शाश्वतः स वै वासुदेवः सृष्टिकर्ता जगद्विधाता चास्ति; स एवायं पुरुषो विश्वं, तस्मिन्निदं जगत्स्थितम्। स नित्यः, सुवर्णरूपधारी, कमलनयनः, श्रीभूम्याः स्वामी, सौम्यः, शुद्धः, शुभशरीरवान् च। सृष्टौ च तस्याज्ञया ब्रह्मा च शङ्करश्च—तौ परमेश्वरौ—स्थितौ; ब्रह्मा शंकरश्च तस्यैव वशे प्रवर्तेते। तस्माद्भयादेव वायुः प्रवाति, तस्माद्भयाद्भास्कर उदेति; तस्माद्भयादग्निश्चन्द्रमृत्यवः पञ्चमश्च प्रवर्तन्ते। कदाचिदेक एव हरिः, परमेश्वरः नारायणः, आसीत्; न ब्रह्मा, न इन्द्रः, न ईशानः, न चन्द्रमा, न सूर्यः च। न स्वर्गो, न पृथ्वी, न नक्षत्राणि, न देवगणाः आसन्; मुनयः सदा तद्विष्णोः परमं धाम पश्यन्ति। एवं, द्विजश्रेष्ठ, सर्वोपनिषदां अर्थं कामलोभभयाद्वा परित्यज्य, मम पुरतः किं वदसि? तं हरिं सर्वपालकं सर्वेश्वरं देवम् उत्सृज्य, कथं अहं कुत्सितमताश्रयः शंकरं पूजयेयम्? श्रीपतिं देवदेवेशं अनन्तं परमं पुरुषं, नीलोत्पलदलश्यामं, विशालकमलपत्रनेत्रं, श्रीवत्सलाञ्छितवक्षसम्, सर्वाभरणभूषितं, नित्ययुवानं, सर्वेशं, नित्यसुखानन्दप्रदं, तं केवलं अहं पूजयिष्यामि। सञ्जातमहात्मानो योगिनः सनकादयः कृष्णं ध्यायन्ति; ब्रह्मा, शंकरः, इन्द्रः, अन्ये च देवगणाः तं पूजयन्ति। तस्यैव पत्न्याः कटाक्षमात्रेण ब्रह्मेन्द्ररुद्रवरुणयमसोमकुबेरादयः सुरगणाः दृश्यन्ते। तस्य नामस्मरणमात्रेण पापिनोऽपि शीघ्रं मोक्षं लभन्ते, यं मोक्षं ब्रह्मादिभिरपि दुर्लभं। स एव नित्यं देवतानां श्रीपतिः रक्षकः; अहं तं लक्ष्मीसहितं अच्युतं एव पूजयिष्यामि। तद्विष्णोः परमं धाम अहं सुलभं प्राप्स्यामि। रुद्र उवाच—एवं वचः श्रुत्वा हिरण्यकशिपुः क्रोधेन दग्ध इव, दैत्यान् विलोक्य, रोषवशात् वाक्यमुवाच। हिरण्यकशिपुरुवाच—भयानकायुधैः प्रह्लादं पापिनं ममाज्ञया हन्त; योऽयं शत्रुपूजकः। यदि हरिरेव रक्षकः स्नेहात् तं पालयति, तर्हि अद्य तस्य रक्षणस्य फलम् अहं पश्यामि। रुद्र उवाच—ततः दैत्याः शस्त्राण्युत्तोल्य, महात्मानं दैत्यपतिसुतं समन्तात् परिवृत्य, राज्ञः आज्ञया स्थिताः। प्रह्लादोऽपि हृदयकमले विष्णुं ध्यायन्, अष्टाक्षरं मन्त्रं जपन्, गिरिशृङ्गवत् अविचलः स्थितः। तं वीराः शूलप्रासतोमरैः प्रहारयन्तः परिवव्रुः; हरिस्मरणानुग्रहेण प्रह्लादस्य तनुः अवध्यैवाभवत्। विष्णोः प्रभावेन तस्य देहः वज्रसन्निभः अभवत्; तदा शत्रूणां शक्तिमतः शस्त्राणि तस्याङ्गेषु पतित्वा, नीलोत्पलदलानि इव, भूमौ न्यपतन्। दैत्याः तस्य शरीरस्य लघ्वपि भागं भेदितुं न शेकुः। ते वीराः विस्मिताः मूकाः च, दैत्यराजस्य पुरतः तं महात्मानं पुत्रं दृष्ट्वा स्थिताः। दैत्यराजः परमाश्चर्येण च कोपेन च पूर्णः, ततः सर्वान् विषधरान् आज्ञापयत्। स कोपात् वासुकिप्रमुखान् तीक्ष्णान् सर्पान् आज्ञापयामास—'भक्षयतैनम्' इति। राज्ञः आज्ञया ते महाबलिनः सर्पाः, ज्वलन्मुखाः, भीषणरूपिणः, वैनतेयध्वजभृतेः भक्तं तं, विषदंष्ट्रैः दष्टुमुपचक्रमुः। तेषां विषं नष्टं, दंष्ट्राः भग्नाः, ते वाताशनाः अभवन्; वैनतेयस्य सहस्रप्रहारैः तेषां शरीराणि विदारितानि, ते चातिव्यथिताः। ते रक्तप्रवाहिणः सर्वदिशः पलायिताः। तान् महाबलिनः सर्पान् दृष्ट्वा, दैत्याधिपः पुनः क्रुद्धः, दिग्गजान् मदोन्मत्तान् शक्तिमतः आज्ञापयामास। राज्ञः आज्ञया ते गजाः, मदगर्विताः, तं परिवृत्य, महादन्तैः तीव्रं प्रहारम् अकुर्वन्। तदा तेषां दन्ताः मूलात् भग्नाः, भूमौ पतिताः। दन्तविहीनाः गजाः भयभीताः पलायिताः। ते गजान् दृष्ट्वा, दैत्याधिपः क्रोधात् महाज्वलनं प्रज्वाल्य, आत्मनः पुत्रं तत्र क्षिप्तवान्। जलशायिनः प्रियं प्रह्लादं दृष्ट्वा, अग्निः तं न ददाह; ज्वलनशिखाः शीतलाः अभवन्। अग्निना तं बालकं अदग्धमवलोक्य, राजा महदाश्चर्यं जगाम। तस्मै सर्वभूतविनाशाय घोरं विषं दत्तवान्; विष्णोः प्रभावेन तत् विषं अमृततुल्यं अभवत्। तस्मै दिव्याय विषं दत्त्वा, तत् अमृतं जातम्। एवं नानाप्रकारैः घोरैः उपायैः तं मोहयितुमिच्छन्, तस्याऽवध्यत्वं दृष्ट्वा, राजा विस्मयाविष्टः, सान्त्वनपूर्वं पुत्रं प्राह। हिरण्यकशिपुरुवाच—'यथार्थं त्वया मम पुरतः विष्णोः ऐश्वर्यं कथितम्; स सर्वभूतपरिपूरकत्वात् विष्णुरित्युच्यते। स एव सर्वव्यापी देवः परः प्रभुः; तस्य सर्वव्यापकत्वं साक्षात् मां दर्शय। तस्य ऐश्वर्यशक्तितेजोज्ञानबलवीर्याणि—एतानि तस्य परमात्मनः दिव्यरूपमहिमानः।