श्रीरामः मातरं सानुरागं प्राञ्जलिर्वदति स्म— “माते, अहं दीर्घकालं तव पादसेवायाः अवसरं न प्राप्नुवन्, दुर्भाग्यवान् तव पुत्रः अपराधं कृतवान्, तस्मात् क्षमस्व।” स एवोवाच— “ये पुत्राः मातरं पितरं च सेवायै नोत्सुकाः, ते वास्तवतो वीर्यसम्भूतकीटकदृशा गण्याः। किं कुर्वन्, पितुः आदेशं पालयन् अहं दण्डकारण्यं गतवान्। तत्रापि तव करुणया दुःखसागरं तरितवान्। रावणेन हृता सीता लङ्कायाः पुनरानीता, तव प्रसादेन राक्षसराजं हत्वा पुनः प्राप्ता। एषा सीता तव पादयोः पतिता पतिव्रता, त्वया शीघ्रं पूजनीया, सा च तव पादार्पितचित्ता सन्दिग्धा स्थिताऽस्ति।” एवं श्रुत्वा कौसल्या स्नेहपूरितया दृष्ट्या सुतवध्वं पादेषु पतितां विलोक्य, तां पतिव्रतां शापयन्ती स्नेहेन वाक्यमुवाच— “सीते, पतिसंयुक्ता दीर्घं समृद्धिं लभस्व, पुत्रान् प्रसूय कुलं पावय, शुद्धे हृदये। या नार्यः पतिसंयुक्ताः सुखदुःखभागिन्यः, ताः त्रिषु लोकेषु दुःखभागिन्यः दुर्लभाः। हे विदेहराजकन्ये, त्वया स्वकुलं पावितं, यः त्वं रामपदद्वयं पश्यन्ती महावनं गतवती। सत्पत्नी पतिस्नेहपरायणा स्वगृहेऽपि शत्रुसमूहान् न बिभेति, किमत्र आश्चर्यम्?” एवं वदन्त्या कौसल्यान्या रघुनाथपत्नी, अश्रुपूर्णनेत्रा, प्रमोदिताऽभवत्, रोमाञ्चिताङ्गी च। ततः भरतः भ्राता रामचन्द्राय पितृदत्तं महद्राज्यं न्यवेदयत्। मन्त्रिणश्च प्रमुदिताङ्गाः, शास्त्रकुशलान् ज्योतिषशास्त्रज्ञांश्च आहूय, शुभमूहूर्तमुपलभ्य राजाभिषेकाय समाहिताः। शुभदिने, शुभे मुहूर्ते, शुभनक्षत्रे, उत्साहेन राजाभिषेकाय सर्वं समुपकल्पयन्। राजा सप्तद्वीपवसुधां सुन्दरव्याघ्रचर्मणि लिखित्वा तत्रोपविवेश महाप्रभुः। तस्मिन्नहनि साधूनां हृदयानि प्रमोदितानि, पापानां च परदुःखकातराणां हृदयेषु क्लेशः समजनि। पतिसंयुक्ताः पतिव्रतान्यः स्त्रियः, ऋषे, मनसा अपि पापं न कुर्वन्ति। राक्षसाः, देवाः, नागाः, यक्षाः, असुराः, महोरगाश्च सर्वे धर्ममार्गे स्थित्वा रामाज्ञायाः वन्दनं कृतवन्तः। परोपकाररताः, स्वधर्मे स्वसुखे च स्थिताः, तेषां दिनानि रात्रयश्च विद्यासुखेन शुभानि व्यतीयुः। वातोऽपि बलवान् मार्गगतानां वसनानि न हरति स्म; तत्र उत्तमानि वस्त्राणि सुरक्षितानि, चौरकथाऽपि नासीत्। श्रीरामः दीनानां दातारः, दयासिन्धुः, भ्रातृभिः सह सदैव गुरून् देवांश्च स्तुतवान्। एवं रामेऽभिषिक्ते, देवाः ब्रह्मेन्द्रमुख्याः, रावणरिपोर्वधेन प्रमुदितहृदया, प्रणम्य स्तुतिं प्राकुर्वन्। त एवमूचुः— “जयस्ते, दशरथात्मज, देवक्लेशनाशन! जयस्ते, दैत्यवंशनाशन! जयस्ते, शत्रून् द्रुतमुद्धृत्य सुरकन्यकाजननीनां प्रियं कृतवान्! त्वां कवयः राक्षसराजवधं वर्णयितुं यतन्ते, तु त्वं लीलया जगदन्ते पुनः स्वात्मनि लयं नयसि। जयस्ते, जन्मजराद्यपारमहादुःखाद् बलीयांसः त्रातुम्! जयस्ते, कुतश्चिदजात, धर्मसंवर्धक! त्वन्नामग्रहणेन पापिनः अपि विशुद्ध्यन्ति, किमु सुभगकुले प्राप्ताः साधुवरद्विजैः पूजिताः? त्वदीयपादद्वयं हृदयेषु वाञ्छामः, यत् शिवविरिञ्चिपूजितं, सर्वकामदं, शुभलक्षणं, देवैः पूजितं, मनःशुद्धिकरं च। त्वं यदि नाभयं दास्यसि, कामरूपहरतेजस्, कथं देवाः पुनः सुखं प्राप्स्यन्ति? यदा यदा दानवाः क्लेशं जनयन्ति, तदा तदा त्वं, अजोऽव्ययो भगवन्, स्वभावमास्थाय भक्तैः पूज्यमानः, पृथिव्यां जन्म गृह्णासि। पुण्यैः कर्मभिर्भूतलममृतवत् पापनाशिनि आवृत्य, साधुभिः स्तूयमानः, शीघ्रं स्वधाम प्रविश। अनादिरूपः, जन्मजरारूपधारी, माल्यामुकुटधारी, मकरध्वजसदृशः, शत्रुनाशनः, यस्य पादद्वयं स्मरारिचरणैः सेवितं, स नः जयम् आवहतु।” एवं वदित्वा, ब्रह्मेन्द्रमुख्याः सर्वे देवाः रघुकुलानन्दिनं रामं पुनः पुनः प्रणम्य तुष्टाः। तेषां स्तुत्या प्रमुदितः श्रीरामः, प्रणतान् देवगणान् विलोक्य, प्रसन्नः वाक्यमुवाच— “देवाः, मत्तः यद्वाञ्छितं, यद् दुरलभं, यत् भक्त्या न कस्यचित् प्राप्तं, तद् वरं वृणीध्वम्।” देवाः प्राहुः— “भगवन्, सर्वं श्रेयः प्राप्तम्, यतः दशाननः शत्रुर्निहतः। यदा दानवः क्लेशं जनयति, तदा त्वमेव शत्रुं नाशय।“ रामः साधुसंकल्पः प्रत्युवाच— “एवमस्तु। मम वचः शृणुत। यः कश्चन प्रातः सायं वा, एकवारं वा, एषा स्तुतिः या मया सह रचिता, गुणगर्भिता, पठति, तस्मिन् शत्रुभयम्, दारिद्र्यं, व्याधिरपि न भविष्यति। पठतां च मम पादद्वये भक्तिः वर्धते, हृदि प्रमोदं जनयति।” एवं श्रीरामचन्द्रेण धर्मे स्थिते, सर्वे जनाः सुखेन, धर्मेण, रामराज्ये रममाणाः, पुण्यगाथां जगुः।